D­werg:

Kuier - - Die span -

­Jong­mei­sie­laat­leng­te­haar­nie­keer­nie

Haar leng­te is nie vir haar be­lang­rik nie, maar War­dah Nor­dien (16), ’n d­werg, moes ge­woond raak daar­aan dat men­se na haar staar. Vir haar is dit eg­ter net ’ n klein deel van wie sy is en hoe­wel sy deur die ja­re ge­spot is oor hoe kort sy is, droom hier­die Kaap­se tie­ner groot.

Sy wil een­dag ’ n fo­to­graaf wees en reg­oor die wê­reld reis om men­se se sto­ries deur fo­to’s te ver­tel. Sy wil haar­self rond­ry in ’n mo­tor wat spe­si­aal vir haar aan­ge­pas is en sy wil ook ’ n pro­ku­reur word en veg vir men­se wat nie­mand an­ders het om vir hul­le te veg nie. Want, sê War­dah van Kuils­ri­vier, nog voor­dat sy haar eer­ste a­sem op ge­neem het, moes haar ou­ers al vir haar le­we veg.

Om­dat dwer­gis­me ge­woon­lik met baie an­der me­die­se kom­pli­ka­sies as net ’n ge­brek aan leng­te ge­paard­gaan, het dok­ters haar ou­ers aan­ge­moe­dig om die swan­ger­skap te be­ëin­dig. Vol­gens haar ma, Ju­li­a­na-Na­dia, was dok­ters oor­tuig dat War­dah erg ge­stremd sou wees en dit die bes­te op­sie sou wees om haar op 17 we­ke te a­bor­teer.

Maar haar ma en ver­al haar pa, Zain, wat ook met dwer­gis­me ge­bo­re was, het ge­wei­er. Vir hom sou dit be­te­ken dat daar iets fout is met dwer­gis­me en hy wou nooit daar­die bood­skap uit­stuur nie. Hy het ge­glo God sou hul­le deur­dra.

Zain is twee jaar ge­le­de ver­moor en dit het ’n groot leem­te in sy fa­mi­lie se le­wens ge­laat. Maar Ju­li­a­na-Na­dia sê om­dat Zain eer­ste­hands ge­weet het hoe moei­lik din­ge vir hul­le kon wees, was hy vas­be­slo­te om sy kind se be­lan­ge eer­ste te stel.

“Hy was ’n baie trot­se man en sy toe­stand het hom nooit ge­pla nie. Al het hy baie meer me­die­se kom­pli­ka­sies ge­had as wat War­dah van­dag er­vaar, was sy dwer­gis­me nooit ’n las vir hom nie. Hy was baie on­af­hank­lik en wou nooit ge­had het men­se moet hom an­ders be­han­del nie,” sê sy.

Toe War­dah ge­bo­re is, was daar nie een van die er­ge pro­ble­me wat dok­ters voor­spel het nie. Maar dit het nie be­te­ken dat haar le­we heel­te­mal son­der ge­sond­heids­uit­da­gings sou wees nie. Só moes War­dah op ses maan­de ’n o­pe­ra­sie on­der­gaan om haar be­ne reg­uit te maak so­dat sy kon loop en op twee moes sy ’n pas­aan­ge­ër kry om haar hart te re­gu­leer. Haar hart het vin­ni­ger as haar lyf ge­groei en was te groot vir haar klein bors­kas. Dit het druk op haar hart ge­plaas en dok­ters het weer­eens ’n kort le­we vir haar voor­spel. Hul­le het ge­sê sy sal net tot 12 jaar

Nes ha­haar pa, iis sy ook ’n d­werg. En nou volg sy haar pa se voor­beeld dat niks in haar pad mag staan om ‘nor­maal’ te le­we nie. DEUR TARREN-LEE HABELGAARN

oud leef. War­dah W be­gin lek­ker lag wan­neer wan sy sê dok­ters was wéér ver­keerd verk en sy is dank­baar dat haar ou­ers ek­stra moei­te ge­doen het om haar 12de ver­jaar­dag spe­si­aal te maak. “Dwer­gis­me “D gaan oor meer as net ne kort wees en dit is wat men­se nie al­tyd al­ty be­sef nie. Daar is baie me­die­se kom­pli­ka­sies k om­dat ons lig­ga­me so klein is en elk­een se pro­ble­me ver­skil. Om­dat ons nie se­ker was hoe lank ek nog sou leef nie, het my ou­ers ’ n groot par­ty­tjie vir my ge­hou. Dit was net een van die baie oom­blik­ke toe my ou­ers vir my ge­veg het. En dit is hoe­kom ek vir an­der wil veg en hoe­kom die le­we vir my so kos­baar is,” sê War­dah.

MEN­SE SE GE­SPOT

Vol­gens haar is sy nie ver­baas dat men­se dwer­ge spot of an­ders be­han­del nie. Maar sy meen dwer­ge is nie sis­sies nie. Haar pa het dit be­wys. War­dah sê om­dat haar pa so on­af­hank­lik was, was dit vir haar mak­lik om sy voor­beeld te volg en is sy bly dat sy nie an­ders as haar sib­be be­han­del is nie.

War­dah staan 130 sen­ti­me­ter in haar sok­kies en is ge­lyk met die mees­te ta­fels. Haar voe­te het nog nooit aan die vloer ge­raak wan­neer sy op ’n stoel of by haar les­se­naar by die skool sit nie en sy is net lank ge­noeg om ’n deur se hand­vat­sel te kan by­kom. Maar niks hier­van pla haar nie, want in haar huis het hul­le nooit spe­si­a­le ver­an­de­rings vir haar of haar pa ge­maak nie.

Vol­gens War­dah was dit vir haar en haar ou­ers be­lang­rik dat sy on­af­hank­lik is en sy sou eer­der op ’n stoel staan om iets uit die kas te haal as om vir ie­mand te vra om dit vir haar aan te gee. En dit is hoe sy nog haar he­le le­we lank al­les van skool­werk tot sport aan­ge­pak het.

Ju­li­a­na-Na­dia raak erns­tig wan­neer sy ge­sels oor hoe be­lang­rik dit is dat men­se ’n d­werg sterk groot­maak.

“Baie ou­ers maak aan­pas­sings tuis om din­ge mak­li­ker te maak vir die kor­ter kind en be­skerm hom of haar net heel­te­mal te veel. My man het niks vir my ge­vra nie en dit was een van die din­ge wat ek die mees­te van hom ge­re­spek­teer het. Men­se het nooit ver­staan hoe ’n vrou van ’n ge­mid­del­de leng­te op ’ n d­werg ver­lief kan word nie. Hul­le aan­vaar dat jy al­les vir hom sal moet doen, maar dit is glad nie die ge­val nie,” sê sy.

Ju­li­a­na-Na­dia gaan lief­de­vol voort: “Hy was die man in die huis en wou al­tyd al­les self doen. Hy kon wel nie be­stuur nie, maar hy het vir ons ge­sorg en met al­les in en rond­om die huis ge­help. Sy leng­te was nooit iets waar­oor ons ge­sels of wat ons te­rug­ge­hou het nie. Jou leng­te maak nie die man nie en dit is met hier­die uit­kyk op die le­we wat ons ons dog­ter wou groot­maak.”

Ju­li­a­na-Na­dia meen die wê­reld pas nie by jou aan nie, jy moet by die wê­reld aan­pas en dit is met hier­die uit­kyk wat War­dah haar le­we leef.

Sy sê hoe­wel sy vir ja­re ge­spot is en steeds daag­liks ge­terg word, het sy ge­leer hoe om ge­mak­lik in haar eie vel te wees en raak men­se se woor­de haar nie meer so diep nie.

War­dah, wat nog al­tyd die kort­ste in haar klas was, er­ken dat la­er­skool veel er­ger vir haar was as ho­ër­skool en dat dit aan­vank­lik moei­lik was vir haar om vre­de te maak met die kin­ders se aan­mer­kings. Maar toe sy op ho­ër­skool kom, het sy haar­self in haar skool­werk ge­gooi en het net van krag tot krag ge­groei.

Sy is tans een van die top­stu­den­te in haar graad en sê sy voel trots op al­les wat sy be­reik. Sy wil graag ’n in­spi­ra­sie wees vir an­der kin­ders met dwer­gis­me. Sy gaan nie die eer­ste d­werg wees wat u­ni­ver­si­teit toe gaan of wat ’ n werk kry nie, maar sy wil haar deel doen om men­se se re­ak­sie en op­tre­de teen­oor dwer­gis­me te ver­an­der.

NIKS VER­KEERD NIE

“Daar is niks ver­keerd met ons nie en ons is net so slim soos an­der. Ons wil ook werk en ’n fa­mi­lie hê. Ons is net kor­ter en ek dink dit is tyd dat men­se an­der vir hul ver­skil­le re­spek­teer,” sê sy.

“Moet my nie ver­keerd ver­staan nie, na­tuur­lik lê ek baie aan­de in my bed en won­der hoe die le­we sou wees as ek ‘nor­maal’ was, maar dan dink ek net aan men­se wat as nor­maal be­skryf word en hoe hul­le nooit te­vre­de is met hoe hul­le lyk nie. Dan won­der ek net, as ek nou ge­luk­kig is met wie ek is, hoe­kom sal ek nor­maal wil wees we­ten­de ek gaan fout vind met my­self?”

Ten spy­te van hoe po­si­tief War­dah is, weet sy baie uit­da­gings wag vir haar, maar sy is ge­reed daar­voor. Sy le­we el­ke dag met pyn en dit is groot­liks as ge­volg van haar voe­te en rug wat die druk van haar lyf moet dra.

Sy sal ook op 18 haar eer­ste heup­ver­van­ging moet kry. Sy weet ook dat sy nie nor­maal ge­boor­te sal kan skenk nie, maar sê sy is nie bang om ’n kind met dwer­gis­me te hê nie. Om­dat dwer­gis­me oor­erf­lik is, sal sy of haar broers ’n der­de ge­ne­ra­sie d­werg hê.

“Ons is sterk men­se en om kort te wees, is nie so ’n groot pro­bleem nie. Ja, my voe­te is vet en ek suk­kel om soms ’n si­ze 2 vir ’n klein, vet voet te kry, maar daar kan al­tyd ’n plan ge­maak word en wan­neer dit by broe­ke kom, sny jy net die py­pe af. Dit is reg­tig nie so erg om klein te wees nie,” grap sy.

Vir War­dah is haar leng­te nie waar haar krag sit nie, dit is haar hart en as sy vir men­se kan kry om dwer­ge vir hul hart te sien en nie hul leng­te nie, sal sy ge­luk­kig wees. Want al spot men­se dat sy sit wan­neer sy eint­lik staan, staan sy trots in die le­we en weet sy dat sy baie din­ge sal be­reik.

HOOFFOTO: War­dah Nor­dien is ’n d­werg, maar trots op wie sy is. BO: Die klein kar wys hoe kort sy is.

REGS: War­dah, haar ma, pa en broers. War­dah se broer (toe 4) is byna so lank soos sy (toe 9) en haar pa (toe in sy laat der­tigs).

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.