Saaislenter: Só sien jy boereverneukers raak (lees ook “Per­de­drol­le is nie vye nie”, bl. 12)

Landbouweekblad - - Lbw|inhoud - — GERRIT BEZUIDENHOUT

BOE­RE moet ui­ters ver­sig­tig wees met die ge­bruik van klank­toe­stel­le wat daar­op aan­spraak maak dat dit die­self­de funk­sie ver­rig as ge­re­gis­treer­de oes be­sker­mings mid­dels.

Dr. So­nia S­teen­kamp, na­vor­ser ver­bon­de aan die Landbou na­vor­sings­raad se In­s­ti­tuut vir Graan­ge­was­se( IG G ), sê in haar 20 jaar by dié in­stan­sie het sy al me­ni­ge “ku­re” ge­sien wat in moei­li­ke ja­re aan boe­re ver­koop word as die bes­te ma­nier om plae son­der die hoë kos­te van pro­duk­sie­mid­de­le en moei­te hok te slaan. Nog nie een van dié “won­der­pro­duk­te” wat al oor haar pad ge­kom het, het ’n werk­li­ke ver­skil ge­maak nie.

Land­bou­week­blad het in sy vo­ri­ge uit­ga­we be­rig boe­re in die wes­te­li­ke mie­lie­pro­duk­sie­ge­bied kon tot R 12 mil­joen se verliese ge­ly het na­dat hul­le ma­sjie­ne ge­huur het wat na be­we­ring deur mid­del van klank­gol­we plan­te in staat stel om voe­ding­stow­we doel­tref­fen­der op te neem. Daar is ge­sê dié ma­sjie­ne wis ook plae uit en ver­laag selfs voer­tuie se brand­stof­ver­bruik.

“Dis ’n pseudowetenskap wat nie werk nie,” sê sy. Boon­op be­staan daar nie tans wet­ge­wing waar­on­der sul­ke toe­stel­le ge­re­gis­treer en be­heer kan word nie, wat dit moei­lik maak om die ver- vaar­di­gers daar­van voor stok te kry in­dien die ge­bruik daar­van groot verliese ver­oor­saak.

“Dit is ’n ta­me­le­tjie. Daar was voor­heen die­self­de pro­ble­me met die re­gis­tra­sie van bi­o­lo­gie­se mid­dels, maar na­dat die wet ver­an­der is en bi­o­lo­gie­se pro­duk­te ook nou on­der Wet 36 van 1947 val, is on­ge­rymd­he­de en kans­vat­ters groot­liks uit die weg ge­ruim.”

ROOF­DIE­RE

Dr. Ger­hard Ver­doorn, di­rek­teur van die G­rif­fon-gif in­lig­ting­sen­trum, meen uit die oog­punt van fi­sie­se we­ten­skap maak die wer­king van dié pro­duk­te nie sin nie.

Hy be­aam dat Wet 36 van 1947 nie vir hier­die toe­stel­le voor­sie­ning maak nie, en dus ook nie boe­re be­skerm nie. “Die Wet maak geen mel­ding van die me­ga­nie­se ver­wy­de­ring van plae nie. In­dien dit die ge­val sou wees, sou ’n vlie­ë­plak of muis­val ook on­der dié wet ge­re­gis­treer moes word.

Hy sê klank­fre­kwen­sies word wel met suk­ses toe­ge­pas om roof­die­re van, by­voor­beeld, ska­pe weg te hou, maar dit hou geen­sins ver­band met die uit­wis van plae op ge­was­se nie.

“Hoë fre­kwen­sies ir­ri­teer roof­die­re se ge­hoor en hou hul­le dus weg van skaap­kra­le af, maar hier­die toe­stel­le wil van ’n pa­to­ge­ne or­ga­nis­mes tot ’n o­li­fant weg­hou. Dit gaan mos nie werk nie.”

Hy raai boe­re aan om eer­der bi­o­lo­gie­se plaag­be­stry­ding te oor­weeg. “’n S­plin­ter­nu­we groep pro­duk­te is be­skik­baar wat al­mal ge­ve­ri­fi­eer is dat hul­le doel­tref­fend is, ge­toets is vol­gens wets­ver­eis­tes en ook daar­vol­gens ge­re­gis­treer is. Dis dus nie vir boe­re no­dig om kan­se met on­ge­toets­te pro­duk­te te waag nie.”

VRA DIÉ VRAE

Prof. Ro­bin Bar­nard, teg­nie­se ad­vi­seur van die Kuns­mis­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (Fer­ta­sa), sê boe­re moet om­sig­tig wees wan­neer ’n ver­teen­woor­di­ger met ’n nu­we pro­duk by hul­le op­daag.

“Vra ’n paar in­drin­gen­de vrae om te ver­staan pre­sies wat die pro­duk ver­on­der­stel is om te doen. Vra eer­stens uit oor die wer­king daar­van, hoe­veel dit kos en hoe dit die boer­de­ry geld gaan spaar.

“Daar­na kan die boer vra of die pro­duk by die toe­pas­li­ke o­wer­he­de ge­re­gis­treer is, as­ook die re­gis­tra­sie­nom­mer van die kuur ver­kry. Daar­na moet we­ten­skap­li­ke be­wy­se ge­le­wer word dat die pro­duk wel doel­tref­fend is, met die ge­loof­waar­dig­heid van die we­ten­skap­li­kes en die or­ga­ni­sa­sie wat die pro­duk ge­toets het, so­wel as dié van die maat­skap­py wat die pro­duk ver­koop.

“Laas­tens is dit al­tyd raad­saam om die na­me en kon­tak­be­son­der­he­de van boe­re te ver­kry by wie die pro­duk ge­bruik is en wat van die doel­tref­fend­heid van die pro­duk kan ge­tuig.

“En in­dien dit te goed klink om waar te wees, hou eer­der ver­by.”

Boe­re met vrae kan dr. S­teen­kamp kon­tak by sel 083 452

5926, of dr. Ger­hard Ver­doorn by sel 082 446 8946.

REGSTELLING: In die nuus­be­rig “Mie­lie­boe­re be­taal dalk miljoene vir klank­foe­fie” (LBW, 15 Sep­tem­ber, bl. 14) is twee ont­wik­ke­laars se teg­no­lo­gieë met me­kaar ver­war. Mnr. Jan du P­les­sis, wie se naam in die be­rig ge­noem word en wat op fre­kwen­sie-teg­no­lo­gie aan­spraak maak, se me­to­des ver­skil van ’n an­der ont­wik­ke­laar se “at­mos­fe­rie­se ma­sjien” waar­na ook in die be­rig ver­wys word. Land­bou­week­blad stel on­der­soek in na die on­der­skeie teg­no­lo­gieë en be­rig bin­ne­kort meer daar­oor.

’n Voor­beeld van die an­ten­na waar­oor Land­bou­week­blad ver­le­de week be­rig het.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.