Vry­heid in die stad én na­tuur

Net ’n klip­gooi weg van die Bons­ma­ra­bees­ras se ge­boor­te­plek by­kans 60 jaar ge­le­de loop die Sout­pans­berg Bons­ma­ra­kud­de op die plaas S­pits­kop in Lim­po­po.

Landbouweekblad - - Fokus -

Die plaas S­pits­kop, die tuis­te van die Sout­pans­berg Bons­ma­ra­stoe­te­ry, is ge­leë langs die Ma­ra-na­vor­sing­sen­trum. Daar het prof. Jan Bons­ma met keu­ri­ge se­lek­sie en kruis­te­ling die Bons­ma­ra-bees­ras ont­wik­kel vir Sui­der-A­fri­kaan­se toe­stan­de. Sout­pans­berg Bons­ma­ra is in 2009 ge­re­gis­treer.

Die ge­bied is be­kend as een van die straf­ste ge­bie­de vir siek­tes, soos hart­wa­ter, A­si­a­tie­se en A­fri­ka-rooi­wa­ter en gal­siek­te. Bons­ma­ras is taai ge­teel om nie net te oor­leef nie, maar ook op kom­mer­si­ë­le vlak en as teel­die­re te pres­teer. Die ein­ste ge­hard­heid en ver­moë om by A­fri­ka se u­nie­ke pro­ble­me aan te pas, het die Bons­ma­ra as Suid-A­fri­ka se groot­ste ras ge­ves­tig.

Die plaas is om­ring deur wild­pla­se wat in dié om­ge­wing vir na­tuur­lief­heb­bers, wild­te­lers en jag­ters be­lang­rik is. Maar wild soos wil­de­bees­te (snot­siek­te) en buf­fels (tu­ber­ku­lo­se) hou ’n ge­sond­heids­be­drei­ging vir bees­boe­re in. Die ver­sprei­ding van siek­tes, soos bru­cel­lo­se, deur jak­kal­se is ’n moont­lik­heid waar­voor voor­sorg en goeie be­stuur no­dig is en wat die span van Sout­pans­berg Bons­ma­ra uit­ste­kend ver­mag.

SOUT­PANS­BERG BONS­MA­RA

Die Sout­pans­berg Boer­de­ry be­staan se­dert 1995. Die ei­e­naar, mnr. Lou­is van der Walt, het sy boer­de­ry aan­vank­lik net met ’n droom be­gin. Toe­wy­ding en harde werk het sy droom be­waar­heid en van­dag boer hy in­ten­sief met aartappels, ta­ma­ties en uie, en na­tuur­lik met Bons­ma­ra­bees­te op die plaas S­pits­kop.

“Ons het reeds van­af 2011 deel­ge­neem aan ge­sa­ment­li­ke pro­duk­sie­vei­lings as lid van Tus­sen-i-Ber­ge Bons­ma­ra. Ons eer­ste eie bul­vei­ling is in Sep­tem­ber 2015 met groot suk­ses op die plaas De Ruig­te aan­ge­bied.

“Ons glo aan kud­de­di­ver­si­teit. Teel­ma­te­ri­aal, van­af die bes­te, ge­ves­tig­de te­lers ver­kry, word in hier­die kud­de ge­bruik. Toe­spit­sing op kuns­ma­ti­ge in­se­mi­na­sie ver­se­ker die Sout­pans­berg Bons­ma­ra-kud­de se ge­ne­tie­se vor­de­ring en -va­ri­a­sie. Die tel­lings­be­stuur­mo­du­le van Ben­guFarm Ge­ne­ti­cs word ge­bruik om ge­ne­tie­se teel­doel­wit­te te be­reik.”

“Ons be­sef die waar­de van goeie ver­troue tus­sen ko­per en ver­ko­per: Eer­li­ke sa­ke­be­gin­sels en goeie diens­le­we­ring is die steun­pi­la­re waar­op Sout­pans­berg Bons­ma­ra ’n lo­ja­le klan­te­ba­sis bou.

BE­STUUR EN TOE­WY­DING

“Hoewel ons hier aan­vank­lik met A­fri­ka­ners en Sim­men­ta­lers ge­boer het, het die klem in 2006 hoof­saak­lik na die Bons­ma­ra ver­skuif.”

Die kud­de word deur mnr. Bouts Botha be­stuur. Die gees­drif, toe­wy­ding en deur­set­tings­ver­moë van Van der Walt en Botha het tot die re­gis­tra­sie van die Sout­pans­berg Bons­ma­ra­stoe­te­ry ge­lei.

“Bouts is op die hoog­te van die nuut­ste nei­gings in die vleis­bee­s­en Bons­ma­ra-be­dryf, en het ’n wye ken­nis op­ge­bou om­dat hy el­ke dag in­ten­sief be­trok­ke is by die kud­de. Hy is ook se­dert 2011 ’n ju­ni­or keur­der,” sê Van der Walt.

PRO­DUK­SIE­VEI­LING

Die vei­ling op 14 Sep­tem­ber be­gin om 11:00 en 30 ge­se­lek­teer­de, ge­har­de Bos­veld Bons­ma­ra SP- en B-bul­le, 20 koeie met kal­wers, 10 drag­ti­ge koeie, 25 drag­ti­ge ver­se en 15 oop ver­se word aan­ge­bied.

Die kud­de se ge­sond­heid­sta­tus word met jaar­lik­se in­en­tings teen lam-, spons-, milt-, knop­vel- en drie-dae-stywesiekte on­der­steun. Vee­art­s­on­der­soe­ke ver­se­ker dat bees­te vry is van bru­cel­lo­se, tu­ber­ku­lo­se, vi­bri­o­se en tri­cho­mo­ni­a­se. S­ke­de­was­se en vrug­baar­heids­toet­se word op die bul­le op aan­bod ge­doen.

Die vei­ling word deur Sout­pans­berg Vee­vei­lings op die plaas De Ruig­te by Vi­vo in Lim­po­po aan­ge­bied met mnr. Mi­ke Kil­las­sy (082 378 8112) as af­sla­er.

NA­VRAE: Web­werf vir die Bons­ma­ra-te­lers­ge­noot­skap: www.bons­ma­ra.co.za; web­werf vir Sout­pans­berg Bons­ma­ras: www. sout­pans­berg­bons­ma­ra.co.za; Lou­is van der Walt, tel. 082 411 0796; Bouts Botha, tel. 082 339 2471.

FOTO’S: ANDRÉ PRETORIUS

Al­le bul­kal­wers word aan ’n fa­se D-toets on­der­werp. S­treng se­lek­sie word toe­ge­pas en e­ni­ge bul wat nie aan die kud­de­stan­daard vol­doen nie, al het hy die toets ge­slaag, word uit­ge­skot.

FOTO’S: ANDRÉ PRETORIUS

Wees op die uit­kyk vir dié bul, BBP 15-351, wat in lot 6 op Sout­pans­berg Bons­ma­ra se pro­duk­sie­vei­ling is. DNS-toet­se deur U­nis­tel be­ves­tig dat hy he­t­e­rosi­go­ties poe­na is.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.