B-Wes; el­ke drup­pel tel

Oudtshoorn Courant - - NEWS - TISHA STEYN

Die Gam­ka­dam by Beau­fort-Wes is se­dert Ok­to­ber dol­leeg en wa­ter moet spaar­sa­mig ge­bruik word. Die dorp is eg­ter nie son­der wa­ter soos wat die af­ge­lo­pe week op som­mi­ge plat­forms ver­kon­dig is nie.

“Die wa­ter­si­tu­a­sie is kom­mer­wek­kend, maar op die oom­blik het ons da­rem nog wa­ter,” sê Nor­wood Kot­ze van die Beau­fort-Wes Mu­ni­si­pa­li­teit.

Al is die Gam­ka­dam leeg, be­te­ken dit nie dat die dorp heel­te­mal droog is nie, want na die groot droog­te van 2010, die vo­ri­ge keer toe die Gam­ka­dam dol­leeg was, het die dorp ver­skeie maat­re­ëls in­ge­stel om ‘n kri­sis af te weer.

Al­te­saam 84% van die dorp se wa­ter word ver­kry uit 32 boor­ga­te, waar­van drie nu­wes se­dert Ok­to­ber van­jaar ge­sink is. Die wa­ter word in ‘n re­ser­voir ge­stoor en na­dat dit deur die sui­we­rings­wer­ke ge­pomp is, in die net­werk ver­sprei.

Die an­der 16% van die dorp se wa­ter word ver­kry uit ‘n her­win­nings­aan­leg wat ri­ool­wa­ter sui­wer so­dat dit in die net­werk te­rug­ge­plaas kan word. Beau­fort-Wes is, so­ver be­kend, die e­nig­ste mu­ni­si­pa­li­teit in die land wat sul­ke ri­ool­wa­ter vir mens­li­ke ge­bruik her­win. “Na die droog­te in 2010 toe die dorp reg­tig in die moei­lik­heid was en die Bot­tels vir Beau­fort-pro­jek van sta­pel ge­stuur is, het die mu­ni­si­pa­li­teit be­sluit om die al­ter­na­tief van ge­sui­wer­de ri­ool­wa­ter te on­der­soek,” sê Kot­ze.

Be­ne­wens die mu­ni­si­pa­li­teit se 32 boor­ga­te, is daar ook so­wat 700 boor­ga­te op pri­vaat ei­en­dom in die dorps­ge­bied. “’n Mens kan die si­tu­a­sie ver­ge­lyk met ‘n klomp strooi­tjies in ‘n koel­drank­glas waar­uit al­mal drink, maar ge­luk­kig is daar ver­skeie on­der­grond­se bron­ne.”

Die boor­ga­te, wat tus­sen 70 en 100 m diep is, word deur­lo­pend ge­mo­ni­teer en daar is be­vind dat die on­der­grond­se wa­ter­ta­fel weens die voort­sle­pen­de droog­te ge­sak het. Dit re­ën nie ge­noeg om die wa­ter­ta­fel aan te vul nie. Die ge­mid­del­de re­ën­val is 266 mm per jaar, maar dit het die af­ge­lo­pe drie jaar heel­wat min­der ge­re­ën: 150 mm in 2015, 190 mm in 2016, en 110 mm in 2017.

“Dit be­te­ken dat die boor­ga­te e­ni­ge tyd een na die an­der kan be­gin op­droog, en daar­om vra ons in­wo­ners om wa­ter spaar­sa­mig te ge­bruik.” Tans word huis­hou­dings be­perk tot 12 000 li­ter per maand, dus so­wat 400 li­ter per huis­hou­ding per dag.

Se­dert 2010 het die mu­ni­si­pa­li­teit vyf boor­ga­te so­wat 10 km suid van die dorp ge­sink, maar hier­die boor­ga­te is nog nie toe­ge­rus nie. “Dit sal so­wat R45 mil­joen kos om die boor­ga­te toe te rus, en ons het nie die no­di­ge fond­se nie.”

Vol­gens Kot­ze het Gift of the Gi­vers die af­ge­lo­pe twee we­ke ver­skeie toets­ga­te aan die wes­te­kant van die dorp ge­boor. “Hul­le het wa­ter ge­kry, maar ons het nog nie ‘n amp­te­li­ke ver­slag ont­vang nie. Ons waar­deer hul be­trok­ken­heid, want el­ke drup­pel help.” Daar is ook spra­ke van ‘n veld­tog om ge­bot­tel­de wa­ter uit die res van die land na Beau­fort-Wes te stuur. “In ‘n kri­sis­si­tu­a­sie kan ge­bot­tel­de wa­ter uit­koms bied by hos­pi­ta­le en ver­sor­gings­een­he­de vir be­jaar­des. Ons waar­deer al­le hulp.”

Fo­to: Hein Rust

Die Gam­ka­dam voor­dat dit in Ok­to­ber heel­te­mal op­ge­droog het.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.