Jan de Lan­ge

Rapport - - Voorblad -

Pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa wil twee van die land se be­sig­ste pen­de­laar-trein­roe­tes pri­va­ti­seer om meer be­kos­tig­ba­re o­pen­ba­re ver­voer aan by­kans ’n mil­joen men­se be­skik­baar te stel.

Ra­map­ho­sa het Don­der­dag in sy toe­spraak oor die re­ge­ring se e­ko­no­mie­se her­stel­plan ge­sê die re­ge­ring wil “gro­ter deel­na­me van die pri­va­te sek­tor in spoor­ver­voer be­vor­der deur der­de par­tye toe­gang te gee tot die spoor­net­werk”.

Al­hoe­wel die pre­si­dent nie uit­ge­stip­pel het wat dit pre­sies be­te­ken nie, was sy raad­ge­wers in die pre­si­den­sie baie meer spe­si­fiek: Die be­doe­ling is die pri­va­ti­se­ring van spoor­pen­del­diens­te met die land se twee be­sig­ste spoor­ly­ne, van Ma­bo­pa­ne na Tshwa­ne in Gau­teng en die Kaap­stad­se sen­tra­le voor­ste­de­li­ke roe­te van Kaap­stad na K­haye­lit­sha wat die hoog­ste voor­keur gaan kry, het ’n raad­ge­wer in ’n voor­leg­ging aan die me­dia ge­sê.

Op die in­lig­ting­ses­sie met Tru­di Mak­ha­ya, Ra­map­ho­sa se e­ko­no­mie­se raad­ge­wer, dr. K­go­sient­so Ra­mokg­o­pa, hoof van be­leg­gings en in­fra­struk­tuur in die pre­si­den­sie, en Ru­di Dicks, hoof van die kan­toor vir pro­jek­be­stuur, het hul­le her­haal­de­lik ge­sê die her­le­wing van spoor­ver­voer vir pen­de­laars so­wel as vir vrag is ’n deur­slag­ge­wen­de deel van die re­ge­ring se plan om die e­ko­no­mie te her­bou.

Ra­map­ho­sa het in sy toe­spraak voor al­bei hui­se van die par­le­ment be­loof dat die mo­der­ni­se­ring en die her­stel van die spoor­net­werk bin­ne die vol­gen­de ses maan­de in vol­le gang sal kom. | FO­TO: DE­ON RAATH

Re­ge­rings­woord­voer­ders wat ná die toe­spraak om kom­men­taar ge­na­der is, was ver­sig­tig om meer te sê, maar rol­spe­lers in die pri­va­te sek­tor was da­de­lik op­ge­won­de.

“Toe­gang vir der­de par­tye uit die pri­va­te sek­tor op spoor­ly­ne is pre­sies waar­voor ons al ja­re lank vra.

“Dit is wat wê­reld­wyd as die pri­va­ti­se­ring van spoor­diens­te ver­staan word,” het Me­se­la Nhla­po, uit­voe­ren­de hoof van die Suid-a­fri­kaan­se S­poor­weg­ver­e­ni­ging, ’n or­ga­ni­sa­sie wat al­le rol­spe­lers in die spoor­weg­be­dryf ver­teen­woor­dig, ge­sê.

Vol­gens haar ge­beur dit sel­de dat spoor­ly­ne self ge­pri­va­ti­seer word. Dit word ge­deel deur maat­skap­pye wat vrag- en pas­sa­siers­trei­ne be­dryf en met me­kaar mee­ding.

Die al­ge­meen­ste ma­nier om trein­diens­te te pri­va­ti­seer, is deur o­pen­ba­re-pri­va­te ven­noot­skap­pe waar­in die re­ge­ring as ’n neu­tra­le rol­spe­ler ver­ant­woor­de­lik is vir die vei­lig­heid, be­dryf en in­stand­hou­ding van spoor­ly­ne.

Pen­del- en vrag­diens­te word dan deur pri­va­te o­pe­ra­teurs be­dryf.

“As dit die plan is, kan dit iets word wat e­nor­me ge­leent­he­de ont­sluit. Dit kan ook daar­op uit­loop dat die vas­te ei­en­dom soos trein­sta­sies waar­de­vol­le klein­han­del­ei­en­dom word,” het Nhla­po ge­sê.

Sy sê wet­ge­wing wat dit sal moont­lik maak, is in ’n ge­vor­der­de sta­di­um in die par­le­men­tê­re pro­ses.

Die wets­ont­werp op die e­ko­no­mie­se re­gu­le­ring van ver­voer sal waar­skyn­lik voor ein­de van­jaar deur die par­le­ment ge­voer word.

Die wet sal ’n lig­gaam soort­ge­lyk aan die Suid-a­fri­kaan­se Na­si­o­na­le Pa­da­gent­skap (San­ral) vir die s­poor­weë op die been te bring, wat die spoor­net­werk sal be­stuur en in stand hou en die ge­bruik daar­van sal re­gu­leer.

Dit sal eg­ter moei­lik wees om be­leg­gers na ver­al pas­sa­siers­diens­te te lok weens die kor­rup­sie, wet­te­loos­heid en e­nor­me ska­de wat ver­al die af­ge­lo­pe half­jaar aan die land se spoor­in­fra­struk­tuur aan­ge­rig is.

Die ska­de is in­der­daad e­norm. Ti­mesli­ve het ver­le­de maand be­rig dat net se­we van Me­tro­rail se 34 spoor

Nu­we plan­ne no­dig: Jep­pe-sta­sie in Jo­han­nes­burg is in ’n hag­li­ke toe­stand.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.