‘He­her­voor­stel hou te veel ri­si­ko’s in’

Volksblad - - Nuus - Su­san Cil­liers

As die re­ge­ring pa staan vir stu­den­te wat nie hul stu­die­skuld kan te­rug­be­taal nie, kan dit lei tot die ver­de­re af­gra­de­ring van Suid-A­fri­ka se staat­skuld.

So ’n sce­na­rio sal te veel ri­si­ko’s in­hou, meen Ke­vin Lings, hoof­e­ko­noom van S­tan­lib.

Hy het ge­re­a­geer op die He­her-kom­mis­sie van on­der­soek na ter­si­ê­re on­der­wys en op­lei­ding se aan­be­ve­lings aan pres. Ja­cob Zu­ma oor stu­den­te­fi­nan­sie­ring.

Die kom­mis­sie be­veel aan dat staats­ge­waar­borg­de in­kom­ste­ge­kop­pel­de le­nings by han­dels­ban­ke die na­si­o­na­le fi­nan­si­ë­le hulp­ske­ma vir stu­den­te wat aan u­ni­ver­si­tei­te stu­deer (NSFAS), ver­vang. Dit be­te­ken die staat sal stu­den­te se stu­die­skuld moet be­taal as hul­le dit nie self kan doen nie.

Lings sê dié voor­stel is pro­ble­ma­ties om­dat die las op die staat groei weens hulp aan staats­be­heer­de or­ga­ni­sa­sies soos E­s­kom, die Pos­kan­toor en die Suid-A­fri­kaan­se Lug­diens (SAL). Die staat bied ook waar­bor­ge vir staats­on­der­ne­mings as hul­le nie hul skuld sou kon delg nie.

“Gra­de­rings­a­gent­skap­pe neem die staat se werk­li­ke skuld én ge­waar­borg­de skuld in ag.

“S­tu­den­te­skuld kan bin­ne ’n paar jaar tot mil­jar­de ran­de es­ka­leer. Dít, te­sa­me met die staat se werk­li­ke skuld, kan daar­toe lei dat Suid-A­fri­ka se staat­skuld ver­der af­ge­gra­deer word.”

Lings meen die pro­bleem sal ver­der ver­diep weens die s­wak e­ko­no­mie, waar­in tal­le ge­gra­du­eer­des nie werk kry nie. Die kans is dus groot dat die staat wel hul le­nings sal moet te­rug­be­taal. “Boon­op vol­tooi net 20% van stu­den­te wat hul­le by u­ni­ver­si­tei­te in Suid-A­fri­ka in­skryf, hul stu­die. Wan­neer stu­den­te op­skop en mis­kien wel werk kry, sal hul in­kom­ste waar­skyn­lik te laag wees om hul skuld te kan be­taal.”

Die e­ko­noom Mi­ke S­chüs­sler sê ’n meer kre­a­tie­we op­los­sing is no­dig. Hy meen die voor­stel dat die staat borg moet staan vir bank­le­nings be­te­ken bloot dat die staat se fi­nan­sie­ring aan stu­den­te uit­ge­stel word.

“Dit gaan nog uit die staats­kas en dus met be­las­ting­be­ta­lers­geld ge­fi­nan­sier word.”

S­chüs­sler sê in ’n land soos Suid-A­fri­ka met be­perk­te hulp­bron­ne moet die fi­nan­sie­rings­mo­del nie “on­ein­dig” wees nie.

“Net ’n se­ke­re be­drag be­hoort be­skik­baar te wees vir ’n se­ke­re aan­tal le­nings en beur­se.”

G­we­de Man­tas­he, se­kre­ta­ris­ge­ne­raal van die ANC, het in Jo­han­nes­burg ge­sê hul­le vra die re­ge­ring om die le­nings­voor­stel te ver­werp om­dat dit stu­den­te nog die­per in die skuld sal dom­pel.

Hy het ge­sê daar is tal­le as­pek­te in die ver­slag wat die re­ge­ren­de par­ty be­kom­mer.

Con­nie Sep­tem­ber, ANC-LP en voor­sit­ter van die par­le­ment se por­te­feul­je­ko­mi­tee oor ho­ër on­der­wys en op­lei­ding, het die uit­rei­king van die ver­slag na­mens die ko­mi­tee ver­wel­kom, be­rig L­le­wel­lyn P­rin­ce.

“Ons moet eg­ter ver­se­ker dat die fi­nan­sie­rings­mo­del wat ons kies, haal­baar is en nie a­ka­de­mie­se en na­vor­sings­ka­pa­si­teit in die land in ge­vaar stel nie.”

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.