Kuns­te­naars­oog

Die troe­te­ling van die om­ge­wing bui­te is net so op­val­lend bin­ne-in die ge­bou met sy ne­ge uit­stal­ruim­tes

Vrouekeur - - INHOUD - Deur JO­HAN MYBURG Be­soek www.nor­val­foun­da­ti­on.org

Die ge­kik­ker van pad­das is dalk die laas­te ge­luid wat ek met ’n kuns­ga­le­ry sou ver­bind. Maar saam met vo­ël­ge­sang is dié ge­kwaak as ’t wa­re die klank­baan vir ’n be­soek aan die Nor­val-stig­ting in S­teen­berg bui­te Kaap­stad.

Dié nu­we kuns­te­sen­trum met sy 4 ha­beel­de­tuin, ge­leë nef­fens ’n vlei­land en aan­ge­plan­te tui­ne­ry met in­heem­se spe­sies, is die na­tuur­li­ke ha­bi­tat van die be­dreig­de wes­te­li­ke lui­perd­pad­da. Die kon­struk­sie van die ge­bou, tuinuit­leg en kas­dui­kers on­der deur S­teen­berg­weg is só be­plan dat die pad­das vei­li­ge toe­gang tot die vlei­land het.

Mis­kien is dié nou­keu­ri­ge be­plan­ning ’n aan­dui­ding van die sorg waar­van ’n mens ty­dens ’n be­soek aan Nor­val be­wus word. Die ge­bou wat sim­pa­tiek in die land­skap sit, ont­werp deur DHK Ar­gi­tek­te, vorm ’n skans tus­sen die pad en die vlei­land, met die beel­de­tuin aan die berg­kant, be­skut deur hon­der­de bo­me wat in­tus­sen aan­ge­plant is.

Die rang­skik­king van die beel­de volg die kon­toe­re van die land­skap en sluit die werk in van De­bo­rah Bell, Wim Bo­tha, Jo­ni B­ren­ner, Vic­tor E­hik­ha­me­nor, Wil­li­am Ken­trid­ge en Ger­hard Marx, S­peel­man Mahlan­gu, Mi­che­le Ma­thi­son, B­rett Mur­ray, Nan­dipha Mn­tam­bo, Mark Swart en An­gus Tay­lor.

Die troe­te­ling van die om­ge­wing bui­te is net so op­val­lend bin­ne-in die ge­bou met sy ne­ge uit­stal­ruim­tes, ’n a­tri­um waar ’n in­stal­la­sie van Ser­ge Alain Ni­te­ge­ka tans ver­toon word, ’n bi­bli­o­teek, kan­to­re, ’n na­vor­sing­sen­trum, ’n ge­skenk­win­kel, die S­kot­nes­re­stau­rant en -kroeg en ’n woon­een­heid ge­oor­merk vir kuns­te­naars­ver­blyf.

Daar is kwa­lik ’n kuns­te­sen­trum in Suida­fri­ka wat só ha­bi­tat-be­wus is as Nor­val.

Nie net ten op­sig­te van lig­ging en ar­gi­tek­tuur nie, maar ook met be­trek­king tot die aan­bie­ding en uit­stal­ling van die kuns­wer­ke. Hoe­wel die vlak waar­op die kuns aan­ge­bied word, ’n mens sou kon laat dink dat dié plek net­so­wel ’n voor­aan­staan­de mu­seum in die bui­te­land kon wees, is die fo­kus on­mis­ken­baar kuns van wê­reld­ge­hal­te wat op die A­fri­ka-vas­te­land tot stand ge­kom het. Dit is nie A­fri­ka-kuns nie, maar pri­ma kuns uit A­fri­ka en ver­al Suid-a­fri­ka wat in si­tu so pro­fes­si­o­neel aan­ge­bied word.

Lou­is Nor­val, ’n Kaap­se ei­en­doms­mag­naat, is die man ag­ter die stig­ting wat be­ne­wens die Nor­val-familie se kuns­ver­sa­me­ling ook die Ge­r­ard Se­ko­to-stig­ting, die E­do­ar­do Vil­la-na­la­ten­skaps­ver­sa­me­ling en die A­lex­is P­rel­ler-ar­gief in­sluit.

Die oog­merk met die Nor­val-sen­trum, met Ela­na Brun­dyn as die stig­ting se uit­voe­ren­de hoof en O­wen Mar­tin as hoof­ku­ra­tor, is om kuns so wyd as moont­lik vir Suid-a­fri­ka­ners so­wel as bui­te­lan­ders be­skik­baar te maak.

Tot on­langs is om­vat­ten­de uit­stal­lings aan­ge­bied van beeld­hou­wer­ke deur E­zrom Le­gae (1938–1999) en Syd­ney Ku­ma­lo (1935–1988) – twee kuns­te­naars wat al­bei baat ge­vind het by die klas­se wat Ce­cil S­kot­nes (1926–2009) in die 1950’s by die Pol­ly S­treet-kuns­te­sen­trum in Jo­han­nes­burg aan­ge­bied het.

Die uit­stal­lings van Le­gae en Ku­ma­lo loop uit in die ruim­te waar tot on­langs ’n keur uit E­do­ar­do Vil­la se vroe­ë­re beel­de ver­toon is. Die hoë pla­fon (iets soos 9 m hoog) met die glas­muur na die noor­de, maak dié uit­stal­lo­kaal die i­de­a­le plek om ta­maai beel­de, soos dié van Vil­la, bin­nens­huis te ver­toon.

M­mak­ga­bo Ma­pu­la He­len Se­bi­di (1943) se so­lo-uit­stal­ling Bat­l­ha­ping Ba Re! met Por­tia Ma­lat­jie as ku­ra­tor is tot Ja­nu­a­rie in Ga­le­ry 9 te sien. Dié ver­sa­me­ling be­staan uit skil­de­rye, et­se en beeld­hou­werk en sluit werk van die af­ge­lo­pe vyf de­ka­des in.

Die hoof­sjef van die S­kot­nes-re­stau­rant is P­hil de Vil­liers, voor­heen van P­ri­mal Ea­te­ry. Soos die plan­te­groei en die in­rig­ting van die Nor­val-stig­ting, weer­spie­ël die spys­kaart die lig­ging van dié kuns­te­sen­trum – eg Suid-a­fri­kaans.

Blik van­uit die beel­de­tuin op die ge­bou van die Nor­val­stig­ting. Op die voor­grond is Vic­tor E­hik­ha­me­nor(1970) se beeld van staal en e­mal­je­verf I­si­ma­go­do(Die on­ken­ba­re) (450 cm x 200 cm x 150 cm).

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.