HOK’ SE STO­RIE

Weg! Platteland - - ‘ek Het Die Skuif Gemaak’ -

‘ Hok is op­dra aan al die ou­mas en jong mei­sies van die Kalahari, sê Bet­ta, want vroe­ër ja­re is Boes­man­mei­sies wat hul­le eer­ste maand­ston­de kry, aan ’n ri­tu­eel on­der­werp wat vir die mees­te mo­der­ne men­se vreemd, selfs ont­stel­lend, klink.

Des­tyds is ’n klei­ne­ri­ge hok ge­bou waar­in die mei­sie toe­ge­sluit is en waar sy ’n maand of wat moes eet en slaap. Sy het geen kon­tak met mans of an­der vroue ge­had nie – s­legs die ou­mas kon die hok be­soek waar hul­le dan die mei­sie al­les oor vrou­wees en kos­maak ver­tel het.

“Be­dags leer die ou­ma­se haar van die kos­se van die veld, van die bes­sie­goed en wor­tels, van die tsam­ma se pit­te, hoe jy gat­kof­fie moet brand, van skoon­maak om die vuur. Daai ou­ma sê as ’n mens bloed het, maak jy nie kos nie, want die men­se sal op­blaas. Sy sê die bloed is ge­heim­lik, die jong man­ne mag nie weet nie,” stel die ver­tel­ler dit in die to­neel­stuk.

Die ou­mas maak ook ’n meng­sel van bok­drol­le en melk­room waar­mee hul­le die mei­sie van kop tot toon skoon­skuur voor sy in­ge­smeer word met “har­de­vet en saf­ge­maal­de rooi­klip”. Die ho­kri­tu­eel ein­dig wan­ Hok: neer die mei­sie by ’n groot par­ty­tjie ter ere van haar vry­ge­laat word. Daar word ge­ëet en ge­dans om e­ni­ge “bet­lok” ( bad luck) te be­sweer.

“Tan­nie Lys glo die feit dat mo­der­ne Boes­man­mei­sies nie meer hier­die ri­tu­eel deur­gaan nie, is die hoof­re­de waar­om so baie van hul­le voor­ty­dig swan­ger word. “Hul­le het g’n re­spek­te vir hul­le­self of hul­le lyf nie,” is tan­nie Lys se te­o­rie.

By die re­pe­ti­sie van Links staan die stil S­ha­ri­va Brow en op die stoel sit Sus­sie Bock, wat die rol van die ver­tel­ler ver­tolk. Ag­ter op die ver­ho­gie staan die hok van hout­lat­te.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.