F­re­di De­vas

Die BBC se twee­de Pla­net Earth- reeks is tans ook op Suid-A­fri­kaan­se TV-skerms te sien – tien jaar na­dat die vo­ri­ge reeks uit­ge­saai is. Ons het met F­re­di De­vas, die re­gis­seur van die “Ci­ties”-e­pi­so­de, ge­sels oor die u­nie­ke uit­da­gings van dié on­der­werp.

Weg! - - Kortliks -

Hoe­kom ’n e­pi­so­de oor ste­de in ’n na­tuur­reeks? Dis die ha­bi­tat wat die vin­nig­ste groei en die­re is be­sig om daar­by aan te pas. Ons wou wys wat­ter die­re dit goed reg­kry – van lui­perds in Mum­bai, In­dië, tot swerf­val­ke in New York, A­me­ri­ka.

Wat­ter u­nie­ke uit­da­gings het die ste­de? Om in die stad te ver­film is baie moei­li­ker as op e­ni­ge an­der plek. Ge­woon­lik werk ons in na­tuur­re­ser­va­te en het jy net een per­mit no­dig vir ’n he­le ver­fil­ming, maar nou moes ons toe­gang kry tot die dak van 30 ver­skil­len­de wol­ke­krab­bers in New York. Ons kon ook nie som­mer net hom­mel­tuie ge­bruik in die ste­de nie – net­nou val dit en be­ska­dig ’n mo­tor of maak ie­mand seer.

Ons moes ook an­ders dink om sto­ries te kry oor die stads­om­ge­wing as ’n ha­bi­tat vir wil­de die­re, om­dat nog nie veel na­vor­sing daar­oor ge­doen is nie. Ons het die na­vor­sing wat daar wel is, ge­fyn­kam en in­lig­ting by be­wa­rings­bi­o­loë ge­kry, maar ons het ook so­si­a­le me­dia ge­bruik om vrae te vra en sto­ries te soek.

Hoe het die teg­no­lo­gie ver­be­ter se­dert die eer­ste Pla­net Earth- reeks? Die be­lang­rik­ste ver­be­te­ring is dat sta­bi­li­se­ren­de toerusting (wat sorg dat die beeld e­ga­lig is) baie klei­ner ge­word het. Jy kan dit dus nou self vas­hou en daar­mee rond­loop en dit hoef nie aan iets soos ’n he­li­kop­ter vas­ge­maak te word nie. ’n Mens kan baie na­der kom en tus­sen die­re in­be­weeg, wat dit meer in­tiem laat voel – ’n mens sien die die­re se le­we as­of deur hul­le eie oë.

’n Mens kan ook dees­dae “buf­fer”, wat be­te­ken jy kan jou ka­me­ra op die to­neel ge­rig hou, en “re­cord” druk wan­neer iets in­te­res­sants ge­beur – die ka­me­ra stoor tot vier se­kon­des se beeld­ma­te­ri­aal van voor jy die knop­pie ge­druk het. Voor­heen sou ’n mens dae aan­een moes op­neem en de­le met ak­sie gaan uit­soek.

Het jy ’n guns­te­ling­sto­rie­lyn uit die e­pi­so­de? Ons het hi­ë­nas ver­film wat snags vry­lik in die stad Ha­rar in E­thi­o­pië rond­be­weeg son­der om mense of klein­vee aan te val. Dis ’n vre­des­oor­een­koms wat oor die af­ge­lo­pe 400 jaar tus­sen die die­re en die stads­in­wo­ners ge­ves­tig is: Die die­re kry be­ne by die slag­ter, maar in ruil daar­voor laat hul­le die in­wo­ners met rus.

Dit geld net vir die stad en on­mid­del­li­ke om­ge­wing – ’n ent weg sal hul­le wel klein­vee vang. Ek het nog al­tyd ge­dink hi­ë­nas is vrees­aan­ja­end – dit was on­ge­loof­lik om hul­le so vreed­saam saam met mense te sien leef. Dit is die sto­rie wat my die mees­te ver­ras het.

Wat is die bes­te deel van jou werk? Om die na­tuur­li­ke wê­reld te kan sien. Ek ver­loor my­self as ek na die­re kyk, om te sien en te pro­beer ver­staan hoe hul­le le­we. Vir “Ci­ties” het ons in In­dië slank­a­pe ver­film (fo­to links). ’n Uur ná son­on­der was dit heel­te­mal te don­ker om e­nig­iets te ver­film en die die­re het al gaan slaap, maar ek kon my­self skaars weg­skeur.

En die sleg­ste deel? Om weg te wees van my fa­mi­lie. Ek het twee dog­ters (4 en 6) en dis goor, om­dat hul­le so vin­nig groot­word. Dit tref my ver­al as ek op mooi plek­ke kom en dink: “As ek net my ge­sin saam met my hier kon hê.”

Wat is jou vol­gen­de pro­jek? Ons maak ’n film oor Ant­ark­ti­ka. Dit ver­skyn oor drie jaar... nog ’n lang een! Dit gaan oor hoe die­re in so ’n on­ge­naak­ba­re om­ge­wing oor­leef.

As my skip in­kom... sou ek die groot­ste deel van die geld ge­bruik om so­veel bo­me moont­lik in die A­ma­so­ne te plant. Wou­de skep nie net ryk ha­bi­tats vir na­tuur­le­we nie, maar dis ook goed vir kli­maats­ver­an­de­ring om­dat dit so baie kool­stof­di­ok­sied ab­sor­beer. Bo­wen­dien is sul­ke wil­der­nis­ge­bie­de be­lang­rik so­dat mense kan sien hoe die­re le­we. Dit kal­meer ons en dis goed vir ons ge­sond­heid.

Pla­net Earth II word Son­dae om 4 nm. op BBC Earth (DStv-ka­naal 184) uit­ge­saai. Die “Ci­ties”e­pi­so­de word op 12 Maart uit­ge­saai.

– Su­zaan Hau­man

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.