MOOSE TEST met die Hi­lux!

’n S­weed­se tyd­skrif het on­langs die 4x4-ge­meen­skap aan die gons ge­had met ’n dra­ma­tie­se vi­deo van ’n nu­we Toyota Hi­lux wat by­na op sy dak be­land in ’n uit­swaai­toets. Sou die SuidA­fri­kaan­se mo­del die­self­de doen? WegRy het ’n ren­baan en ’n Hi­lux be­spreek en

WegRy - - FRONT PAGE -

In Ok­to­ber 2016 het die S­weed­se tyd­skrif Te­kni­kens V­är­ld ’n vi­deo en ar­ti­kel ver­sprei waar­in hul­le ’n uit­swaai-, of nood­baan­ver­wis­se­lings­toets, ook ge­noem die so­ge­naam­de moo­se­test, met ses bak­kies – die Toyota Hi­lux, Nis­san Na­va­ra, Ford Ran­ger, Volks­wa­gen A­ma­rok, Dod­ge RAM en I­su­zu KB – on­der­neem het.

Waar die an­der bak­kies die toets met taam­li­ke ge­mak ge­slaag het, het die Hi­lux die uit­swaai­toets skou­spel­ag­tig ge­dop: Met die uit­swaai teen 60 km/h, het die Hi­lux ge­vaar­lik op twee wie­le be­gin oor­hel en am­per om­ge­slaan.

Die vi­deo het soos ’n veld­brand in die Suid-A­fri­kaan­se aan­lyn­ge­meen­skap ver­sprei. Nie net het dit ge­lyk as­of die splin­ter­nu­we Hi­lux nie vas op die pad is nie, maar dit het al­ler­han­de spo­ke van ’n soort­ge­ly­ke ver­leent­heid vir Toyota in 2008 op­ge­jaag, toe SuidA­fri­kaan­se For­tu­ner-be­stuur- ders fo­to’s ver­sprei het van dié Hi­lux-ge­ba­seer­de nuts­voer­tuig wat om­val of rol.

Die S­weed­se uit­slae

Te­kni­ken­sV­är­ld se uit­swaai­toets, ook be­kend as die moo­se­test – om­dat dit ver­wys na ’n na­boot­sing van ’n voer­tuig wat vir ’n denk­beel­di­ge wil­de dier moet uit­swaai – is ’n weer­ga­we van ’n stan­daard- in­ter­na­si­o­na­le baan­ver­wis­se­lings­toets, die ISO 3888-2-toets. Die tyd­skrif doen dié toet­se al se­dert 1948 op al­ler­han­de voer­tuie en sê hul­le het dui­sen­de ag­ter die blad. ’n Mens kan dus nie hul­le be­vin­din­ge som­mer net ig­no­reer om­dat dit nie in SuidA­fri­kaan­se toe­stan­de ge­doen is nie.

Vol­gens die tyd­skrif se hui­di­ge toets­be­stuur­der, Os­kar Kr­ü­ger, het dit ge­voel as­of die Hi­lux “te veel band­greep in die draaie ge­had het”. Na­dat hy uit­swaai vir ’n denk­beel­di­ge dier in die pad en weer te­rug­swaai na sy baan, skryf hy, het die wie­le aan die bui­te­kant “te veel greep op die teer” en lig dié aan die bin­ne­kant ge­vaar­lik hoog van die grond af. Dan, sê die be­stuur­der, moet hy tel­kens ’n stuur­kor­rek­sie maak om al vier wie­le weer op die grond te kry.

Toe hul­le die dra­ma­tie­se vi­deo op­ge­neem het, het die bak­kie

met 18 duim-wie­le ge­ry, maar in hul­le ar­ti­kel sê die tyd­skrif hul­le het in ’n la­te­re toets met 17 duim-ban­de soort­ge­ly­ke re­sul­ta­te ge­kry, al­hoe­wel die wie­le glo min­der ge­lig het.

Die S­we­de kom dus tot die ge­volg­trek­king: “Iets erns­tigs is ver­keerd met Toyota se di­na­mie­se vei­lig­heid­stel­sels, en die re­sul­taat hang af van die ban­de waar­mee die voer­tuig toe­ge­rus is.”

Ken­ners gee hul me­ning

Die Suid-A­fri­kaan­se ken­ners waar­mee ons kort ná die vry­stel­ling van die vi­deo ge­praat het, was nie oor­tuig nie.

“Dit lyk vir my dié ou­ens gaan uit hul­le pad uit om die Hi­lux te k­nock,” het Ba­sil Mann, ’n voor­ma­li­ge ren­ja­er wat nou be­stuurs­kur­sus­se aan­bied, aan WegRy ge­sê.

“As ek kyk na die ma­nier waar­op die be­stuur­der in­draai, lyk dit vir my as­of hy dit doel­be­wus te skerp doen. Dit sal e­ni­ge voer­tuig on­sta­biel maak. En wat van band­druk? Hul­le maak nie mel­ding daar­van nie.”

Mi­ke B­riggs, ’n veel­vul­di­ge Suid-A­fri­kaan­se mo­tor­sport­kam­pi­oen, was ook heel­wat min­der kri­ties oor die re­sul­ta­te as die S­weed­se be­stuur­der. “Hoe meer bak­kies soos pas­sa­siers­mo­tors ry en be­stuur, hoe min­der van die bak­kieei­en­skap­pe bly be­houe. Ek ver­moed in hier­die ge­val het die Toyota meer van die ei­en­skap­pe van ’n bak­kie (met an­der woor­de, hoë grond­vry­hoog­te en ’n ho­ër swaar­te­punt) be­hou... dus is hy ge­neig om meer bak­rol te hê.”

Toyota het na­tuur­lik ook die re­sul­ta­te van die toets be­vraag­te­ken. “Toyota het streng vei­lig­heid­stan­daar­de vir al sy pro­duk­te en die Hi­lux vol­doen aan daar­die stan­daar­de,” het C­lyn­ton Yon, se­ni­or be­stuur­der van kor­po­ra­tie­we kom­mu­ni­ka­sie vir Toyota SA, in ’n ver­kla­ring aan WegRy ge­sê.

Bengt Dal­ström, hoof­be­stuur­der van o­pen­ba­re be­trek­kin­ge vir Toyota S­we­de, het in ’n ver­kla­ring aan Te­kni­kens V­är­ld be­klem­toon die Hi­lux het wel die ISO 3888-2-toets ge­slaag.

“Soos ons ver­staan, het jul­le die uit­swaai­toets vol­gens jul­le tyd­skrif se eie toets­spe­si­fi­ka­sies ge­doen,” skryf Dal­ström. Die Hi­lux is ver­skeie ke­re ty­dens die ont­wik­ke­ling van die voer­tuig vol­gens die ISO 3888-2-stan­daard ge­toets en het dit suk­ses­vol ge­slaag.

“Ver­skeie tegniese maat­staw­we het ’n in­vloed op die re­sul­ta­te van so ’n toets,” het Dal­ström sy kom­men­taar af­ge­sluit.

Daar was dus net een ding om te doen: WegRy het ’n Hi­lux 2.8 GD-6 4x4 ou­to­ma­ties ge­re­ël en self die voer­tuig se ver­moë om vin­nig vir iets uit te swaai, vol­gens die­self­de maat­staw­we op die Kil­lar­ney­ren­baan na­by Kaap­stad gaan on­der­soek. Són­der om vir Toyota te ver­tel wat ons wou doen.

Van moose- toets na koe­doe­toets

Om­dat dit ’n ge­stan­daar­di­seer­de toets is, kon WegRy die toets­baan nes die S­we­de s’n uit­lê. Die baan, wat met hel­de­ro­ran­je ke­gels uit­ge­pak word op ’n plat stuk teer­pad, is om­trent 40 me­ter lank. Dit be­staan uit ’n in­gangs­baan van 3 me­ter wyd, ge­volg deur ’n skerp uit­swaai na regs, ’n uit­swaai na links in ’n kort reg­uit stuk van 11 me­ter lank en 3 me­ter wyd, en dan ’n skerp uit­swaai na links en weer na regs, in die uit­gangs­baan van 3 me­ter wyd in.

Die doel van die toets is om ’n ti­pie­se si­tu­a­sie na te boots waar­in ’n be­stuur­der van­uit sy baan vir ’n dier of voor­werp uit­swaai – in die aan­ko­men­de ver­keer se baan in – en dan weer te­rug­swaai na sy kant van die pad.

Die toets is wel vir Suid-A­fri­kaan­se pad­re­gu­la­sies aan­ge­pas. Die S­we­de ry aan die reg­ter­kant van die pad en swaai dus na links uit. Maar om­dat ons aan die lin­ker­kant ry, is die baan an­ders­om uit­ge­lê (met die eer­ste uit­swaai na regs).

Ons het ver­der be­sluit om die toets op die Hi­lux te fo­kus. Die an­der bak­kies in Te­kni­kens V­är­ld se toets het ge­slaag, maar dit was die Toyota wat soos ’n seer oog uit­ge­staan het. Ons wou dié re­sul­ta­te on­der­soek.

Te­kni­ken­sV­är­ld het aan­vank­lik die Hi­lux met vier pas­sa­siers en vrag op die bak ge­toets. Vol­gens hul­le ar­ti­kel het die Hi­lux wat in S­we­de ver­koop word, ’n mak­si­mum vrag­dra­ver­moë van 1 002 kg en het hul­le ty­dens die toets 830 kg ge­laai (vrag en in­sit­ten­des).

Die tyd­skrif het eg­ter ná hul­le toet­se ge­meen ge­wig was nie deur­slag­ge­wend vir die uit­slag nie. “Dis on­waar­skyn­lik dat vrag die pro­bleem ver­oor­saak,” het hul­le ge­skryf. “In daai ge­val sou die ve­ring aan die bui­te­kant­ste wie­le ten vol­le saam­ge­pers ( bot­to­me­dout) het (in die skerp draaie), maar dit het nie.”

Ru­ben B­ör­jes­son, nog een van Te­kni­ken­sV­är­ld se toets­be­stuur­ders, het ge­skryf dat die er­ge bak­rol eer­der te doen het met die “af­we­sig­heid van an­ti­bak­rol-stel­sels en die ban­de se greep”.

Te­kni­ken­sV­är­ld het dus ge­meen dat die Hi­lux selfs son­der ek­stra ge­wig die toets sou druip. Daar­om het ons aan­vank­lik son­der vrag en met

slegs die be­stuur­der in die ka­juit ge­ry om die bak­rol­stel­sels en band­greep te toets.

Die re­sul­ta­te was veel min­der dra­ma­ties, maar die vi­deo-op­na­me van die toets wat ons op Fa­ce­book en Weg.com ge­pu­bli­seer het, het so ’n he­wi­ge re­ak­sie ont­lok dat ons ’n week la­ter wéér die Hi­lux op Kil­lar­ney-ren­baan tus­sen die ke­gels deur­ge­druk het.

Dié keer was dit eg­ter met ’n vol vrag – vier in­sit­ten­des (330 kg), ne­ge 50 kg­se­ment­sak­ke (450 kg) en ’n vol­ge­maak­te 25 li­ter-wa­ter­kan (25 kg). Hier­die ge­wig het ons bin­ne 5 kg van die Suid- A­fri­kaan­se dub­bel­ka­juit Hi­lux se mak­si­mum dra­ver­moë van 810 kg ge­bring. (Ek­stra toe­rus­tings­oos’ns­waar­rub­ber­ma­top­dielaai­bak,bak­seil en­rol­staaf­het­be­te­ken­da­tons waar­skyn­li­koor­die810kg-perk was.–Ja­co)

Ver­der is die S­weed­se toets met 18 so­wel as 17 duim-ban­de ge­doen, maar in Suid-A­fri­ka is die Hi­lux se stan­daard­ban­de 17 duim-B­rid­ges­to­ne Du­e­lers (265/65R17) en het ons dus daar­mee ge­ry.

Ons het ook voor die toets se­ker ge­maak die ban­de is vol­gens die ver­vaar­di­ger se voor­ge­skre­we band­druk ge­pomp: 2 bar op al vier die wie­le son­der vrag; 2 bar voor en 2,5 bar ag­ter met vrag.

En laas­tens het ons die toets deur­gaans uit­ge­voer met die e­lek­tro­nie­se sta­bi­li­teits­be­heer ge­ak­ti­veer, want dis hoe die bak­kie op teer ge­ry word.

Dís hoe jy toets

Die toets word teen ver­skil­len­de snel­he­de ge­doen, bv. 50 km/h, 60 km/h en­so­voorts. Die toets­be­stuur­der vat ’n aan­loop, maar so­dra hy die in­gangs­hek teen die voor­ge­skre­we snel­heid be­reik, moet hy sy voet van die ver­snel­ler af­haal.

Die be­stuur­der mag ook slegs rem in­dien dit lyk of iets ver­keerd gaan.

Hier­die deel van die stan­daard­toets lei tot heel­wat de­bat om­dat som­mi­ge men­se meen dat ’n be­stuur­der tog sal rem as hy vir iets in die pad moet uit­swaai.

Mo­der­ne voer­tuie se sluit­weer­rem­stel­sels (ABS) maak dit ook moont­lik om te rem ter­wyl jy uit­swaai son­der dat die rem­me sluit. Maar aan­ge­sien dit die stan­daard­pro­se­du­re vir die toets is, het ons dit ge­volg.

As die voer­tuig dan uit die toets­baan ge­gly of ’n ke­gel ge­tref het (óf op twee wie­le be­gin ry het) sou hy die toets dop.

DEUR: C­HAR­LES THOMPSON

SKUINS BEDINGES. Toe die S­weed­se tyd­skrif Te­kni­kens V­är­ld hul­le so­ge­naam­de Moo­se­Test teen 60 km/h met die Toyota Hi­lux ge­doen het, was hier­die die skrik­wek­ken­de re­sul­taat. Hoe sou die plaas­li­ke Hi­lux doen?

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.