A eterna ca­ma de pe­dra: os sar­te­gos de Po­mar e Quins

As tum­bas aché­gan­nos ás pri­mei­ras al­deas me­die­vais e aos seus no­ta­bles

La Voz de Galicia (Barbanza) - Especial2 - - A voz de barbantia - VÍC­TOR BARBEITO POSE

A es­ca­sa dis­tan­cia do ac­tual tem­plo de Pos­mar­cos, no me­dio dun­ha fer­mo­sí­si­ma fra­ga ro­dea­da de so­cal­cos que lle ins­pi­ra un en­can­to es­pe­cial, lo­ca­lí­za­se un­ha pe­que­na ne­cró­po­le moi sin­gu­lar, de­no­mi­na­da Os sar­te­gos do Po­mar, ta­lla­da so­bre un aflo­ra­men­to ro­cho­so que se­gu­ra­men­te ser­viu co­mo cam­po­san­to de cer­ta «aris­to­cra­cia» lo­cal.

Se­gu­ra­men­te nos ato­pe­mos nun deses lu­ga­res cen­trais de re­le­van­cia su­pra­lo­cal on­de as tum­bas son un dos ele­men­tos le­xi­ti­ma­do­res duns in­di­vi­duos dis­tin­gui­dos que po­si­ble­men­te exer­ce­rían o con­trol so­bre de­ter­mi­na­dos re­cur­sos, de­rei­tos e ser­vi­du­mes (usu­fru­to agra­rio, acou­ta­men­to de es­pa­zos de­di­ca­dos a pa­cer o gan­do, et­cé­te­ra).

Es­ta hi­pó­te­se re­fór­za­se se te­mos en con­ta a re­le­van­cia xu­rí­di­co-ad­mi­nis­tra­ti­va que Pos­mar­cos vai ad­qui­rin­do den­de os al­bo­res da his­to­ria; así, por exem­plo, xa apa­re­ce re­fe­ri­da por Pli­nio o Ve­llo (vi­viu en­tre os anos 23 e 79 d.C.), co­mo a zo­na na que ha­bi­tan os praes­ta­mar­ci, te­rri­to­rio de­li­mi­ta­do en­tre os ríos Tam­bre e Sar, o que nos si­túa na pe­nín­su­la do Bar­ban­za.

E den­de moi ce­do, Pos­mar­cos (Pes­to­mar­cos) pa­sa a for­mar par­te das pri­mi­ti­vas cir­cuns­cri­cións te­rri­to­riais da Igre­xa co­mo o de­mos­tra a pre­sen­za en do­cu­men­tos co­mo na Di­vi­sio Theo­do­mi­ri (s. VI d.C.), que per­mi­te ache­gar­se á di­vi­sión e or­ga­ni­za­ción te­rri­to­rial da Igre­xa sue­va, e in­di­rec­ta­men­te á or­ga­ni­za­ción po­lí­ti­ca e ao po­boa­men­to da épo­ca.

In­clu­so, ho­xe, Pos­mar­cos (de Arri­ba e de Abai­xo) for­ma par­te de dous dos tres ar­ci­pres­ta­dos nos que se di­vi­de a co­mar­ca do Bar­ban­za.

Es­pa­zo ideal

Vol­ven­do so­bre os sar­te­gos de Po­mar, se­me­lla que o seu em­pra­za­men­to non é alea­to­rio, ao lo­ca­li­zar­se xun­to a un pa­so na­tu­ral, un co­rre­dor, po­lo que se ac­ce­de á se­rra; pró­xi­mo a un re­ga­to, nas in­me­dia­cións de te­rreos de di­ver­sa ca­pa­ci­da­de agro­ló­xi­ca, un es­pa­zo ideal pa­ra un­ha co­mu­ni­da­de cun mo­do de vi­da cam­pe­si­ño, e afas­ta­do re­la­ti­va­men­te do pe­ri­go da cos­ta.

Os se­pul­cros de­ben es­tar pre­to do lu­gar de po­boa­men­to me­die­val do que ho­xe des­co­ñe­ce­mos a súa lo­ca­li­za­ción exac­ta; e, moi po­si­ble­men­te, es­te lu­gar mor­tuo­rio ru­pes­tre se vi­se pri­va­do da re­le­van­cia so­cial tras do afian­za­men­to da re­de pa­rro­quial (da se­gun­da me­ta­de do sécu­lo XII en adian­te), da que, xun­to coa emer­xen­cia de no­vos ac­to­res, na­ce­rá un­ha no­va con­xun­tu­ra so­cio­po­lí­ti­ca que im­plan­ta un novo mo­de­lo e trae con­si­go o xur­di­men­to dun novo es­pa­zo se­pul­cral con­tro­la­do e xes­tio­na­do di­rec­ta­men­te po­la Igre­xa, co­mo é o ce­mi­te­rio pa­rro­quial que se si­túa, ago­ra si, no con­torno in­me­dia­to do ac­tual edi­fi­cio pa­rro­quial.

Un pro­ce­so análo­go se­me­lla acon­te­cer co sar­te­go lo­ca­li­za­do en Porto do Son, Sar­te­go de Ei­ti­ri­ños de Quins, en Re­súa (Ne­bra), si­tua­do nun em­pra­za­men­to si­mi­lar, afas­ta­do da cos­ta e no pé de mon­te se­rrán, nas in­me­dia­cións de te­rras de gran­de in­tere­se agro­ló­xi­co.

A cons­tru­ción des­tas se­pul­tu­ras ru­pes­tres su­pu­xo un­ha no­ta­ble in­ver­sión de es­for­zo que re­qui­riu do con­cur­so de can­te­iros es­pe­cia­li­za­dos, que se­gu­ra­men­te non es­ta­ban a dis­po­si­ción de to­dos os pe­tos, po­lo que de­beu ser un re­cur­so a dis­po­si­ción duns pou­cos, em­pre­ga­do pa­ra mag­ni­fi­car a súa au­to­ri­da­de.

Os sar­te­gos de Po­mar lo­ca­lí­zan­se xun­to a un pa­so na­tu­ral po­lo que se ac­ce­de á se­rra do Bar­ban­za

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.