«Ten­de­mos a pen­sar que te­mos al­go es­pe­cial que non po­de ser imi­ta­do»

Va­ti­ci­na que as in­te­li­xen­cias ar­ti­fi­ciais su­pe­raran­nos en moi­tas cou­sas

La Voz de Galicia (Barbanza) - Especiales1 - - Portada - EN­CAR­NA PE­GO

Char­lo con Nie­ves nun es­pa­zo co­mún do IES, no que tra­ba­lla­mos, ao la­do da Praia Co­ro­so. É in­mi­nen­te a che­ga­da do ou­tono. Pí­do­lle que me fa­le de cien­cia fic­ción e de in­te­li­xen­cia ar­ti­fi­cial (IA), te­mas da súa es­cri­tu­ra, e que eu sin­to moi dis­tan­tes ata ese mo­men­to. Nie­ves re­la­ta cun­ha pre­ci­sión e un­ha pai­xón que se­du­ce, xun­to coa súa ar­gu­men­ta­ción cien­tí­fi­ca. Nie­ves é un­ha gran de­fen­so­ra das ini­cia­ti­vas que vi­si­bi­li­zan as au­to­ras e fo­men­tan a súa pre­sen­za no mun­do li­te­ra­rio. –Di­fe­ren­za li­te­ra­tu­ra de fic­ción e de cien­cia fic­ción. —Na fic­ción pre­tén­de­se sus­pen­der a in­cre­du­li­da­de do es­pec­ta­dor, que asu­mas iso que che pro­po­ñen. A cien­cia fic­ción con­se­gue o con­tra­rio, que se­xa ve­ro­sí­mil. Por ser un­ha po­si­bi­li­da­de real, po­de dar­nos cer­ta ver­ti­xe. Hai obras que se an­ti­ci­pan ao fu­tu­ro, por exem­plo a de Ju­les Ver­ne so­bre a via­xe á Lúa. Ou­tra cou­sa cu­rio­sa é que In­ter­net foi pre­vis­ta por Isaac Asi­mov can­do aín­da non era ima­xi­na­ble.

–Co­mo de­fi­ni­rías a in­te­li­xen­cia ar­ti­fi­cial?

—É com­pli­ca­do. Aín­da non sa­be­mos de­fi­nir o que é a in­te­li­xen­cia. Con­si­dé­ra­se un soft­wa­re in­te­li­xen­te can­do lo­gra ana­li­zar o que pa­sa ao seu re­dor, e dar res­pos­tas de for­ma axei­ta­da, coas ins­tru­cións que lle fo­ron im­plan­ta­das (o seu al­go­rit­mo). Al­gúns des­tes pro­gra­mas che­gan a ava­liar si­tua­cións com­ple­xas e to­mar de­ci­sións moi ela­bo­ra­das. Moi­tos dis­po­si­ti­vos apren­den da súa in­ter­ac­ción co usua­rio, pre­ci­sa­men­te pa­ra adap­tar­se a el e ofre­cer­lle o me­llor ser­vi­zo.

–Co­mo res­pon­den os hu­ma­nos an­te a in­te­li­xen­cia ar­ti­fi­cial?

—Ho­xe o soft­wa­re in­te­li­xen­te aplí­ca­se en moi­tos ám­bi­tos da vi­da co­tiá, pe­ro a xen­te sén­te­se in­có­mo­da can­do esa apli­ca­ción ten lu­gar en as­pec­tos que to­can de cer­ca a no­sa fa­ce­ta máis hu­ma­na — por exem­plo, os ro­bots coida­do­res de maio­res—, ou can­do se in­mis­cen en ta­re­fas que se su­pu­ña ex­clu­si­vas dos hu­ma­nos: a ar­te ou a ha­bi­li­da­de en xo­gos que re­qui­ren des­tre­zas su­pe­rio­res, co­ma o xa­drez, on­de hai xa moi­to que nos su­pe­raron. Ten­de­mos a pen­sar que hai al­go es­pe­cial en no­sou­tros que non po­de ser imi­ta­do, pe­ro as IAs de­mós­tran­nos ca­da día que iso non é cer­to. Xa hai obras plás­ti­cas e li­te­ra­rias crea- das por IAs. Ca­da vez es­tá me­nos cla­ro que a ca­pa­ci­da­de crea­ti­va se­xa un­ha ca­rac­te­rís­ti­ca ex­clu­si­va­men­te hu­ma­na.

—Po­de­rán su­pe­rar­nos as IAs en to­do?

—En to­do non sei, pe­ro en moi­tas cou- sas si. Es­pe­ro que nas ta­re­fas máis re­pe­ti­ti­vas ou pe­ri­go­sas se im­po­ña o uso de ro­bots que li­be­ren aos hu­ma­nos. Ese é o ob­xec­ti­vo, fa­cer a no­sa vi­da máis fá­cil. Non en­ten­do o me­do a que «nos qui­ten o tra­ba­llo», por­que con­si­de­ro que o tra­ba­llo, na súa con­cep­ción ac­tual, é al­go que te­re­mos que su­pe­rar nal­gún mo­men­to. Non co sis­te­ma so­cial e po­lí­ti­co ac­tual, pe­ro si nun fu­tu­ro no que o ser hu­mano se te­ña re­for­mu­la­do o seu xei­to de ha­bi­tar o pla­ne­ta. Iso é pre­ci­sa­men­te pa­ra o que ser­ve a cien­cia fic­ción: abrir ca­mi­ños.

—Pe­ro as IAs te­ñen con­cien­cia de si mes­mas?

—Pa­ra min, un­ha IA se­ría un ser me­cá­ni­co que ten au­to­cons­cien­cia. Es­ta é, dal­gún xei­to, o que nos fai per­soas e o que nos fai pre­gun­tar­nos se po­de­ría ha­ber ou­tros se­res que ta­mén o fo­sen. Pén­sa­se que al­gúns ani­mais, co­ma os pri­ma­tes su­pe­rio­res, ta­mén te­ñen au­to­cons­cien­cia, e por iso exis­te o debate so­bre se dar­lles a ca­te­go­ría le­gal de «per­soas non hu­ma­nas». Coas IAs tal vez su­ce­de­ría o mes­mo, coa cues­tión en­ga­di­da de que, ade­mais, ha­be­ría un cer­to temor an­te elas. Por­que o ser hu­mano po­de sen­tir em­pa­tía an­te cal­que­ra cria­tu­ra ca­paz de ex­pe­ri­men­tar emo­cións, pe­ro o que non po­de ad­mi­tir é ser su­pe­ra­do.

Na ac­tua­li­da­de non exis­ten IAs au­to­cons­cien­tes, tan só ro­bots, máis ou me­nos in­te­li­xen­tes. Hai un­ha pro­pos­ta eu­ro­pea pa­ra fa­cer­lles pa­gar no fu­tu­ro a se­gu­ri­da­de so­cial aos ro­bots que ocu­pen tra­ba­llos desen­vol­tos an­tes por hu­ma­nos, e po­der sos­ter­mos así o fon­do de pen­sións. En reali­da­de, pa­ga­rían os em­pre­sa­rios, así que non me pa­re­ce fac­ti­ble. A so­lu­ción, co­mo di­xen an­tes, creo que pa­sa por un cam­bio pro­fun­do e valente do mo­de­lo de so­cie­da­de.

–Po­de­ria­mos ser di­ri­xi­dos ou go­ber­na­dos por un­ha IA?

—Sei que é un­ha idea im­po­pu­lar por­que so­mos in­ca­pa­ces de acep­tar que ao fi­nal dun­ha ca­dea de man­do non ha­xa un hu­mano; pe­ro, de ver­da­de, so­mos me­llo­res xe­fes ou go­ber­nan­tes que «al­guén» ca­paz de pro­ce­sar a in­for­ma­ción de ma­nei­ra moi­to máis efi­cien­te e que non se dei­xe le­var po­las emo­cións? Coido que, co­mo pou­co, o te­ma me­re­ce un­ha se­ria re­fle­xión.

A in­ten­ción de Nie­ves é saír da zo­na de con­fort, ex­pe­ri­men­tar for­ma­tos e xé­ne­ros no­vos, se­guir es­cri­bin­do so­bre IAs, e ver pu­bli­ca­do al­gún día un li­bro de re­la­tos de ro­bots, ti­po Asi­mov. Se­gu­ro que o le­re­mos.

ILUS­TRA­CIÓN ABRALDES

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.