Ro­sa­lía de Castro, re­vo­lu­cio­na­ria?

La Voz de Galicia (Barbanza) - - Opinión -

DE COTÍO

MA­RÍA PI­LAR GAR­CÍA NE­GRO

Opró­xi­mo 15 de xu­llo lem­bra­re­mos o 132.º aniver­sa­rio do fa­le­ce­men­to de Ro­sa­lía de Castro. En 1985, cen­te­na­rio do mes­mo, ce­le­brou­se o Con­gre­so Ro­sa­lía de Castro e o seu tem­po, que su­pu­xo a in­cor­po­ra­ción de re­le­van­tes ache­gas de di­fe­ren­tes es­tu­dio­sos/as da obra ro­sa­lia­na, tan­to da Ga­li­za co­mo de fó­ra de­la. Na se­cuen­cia bi­blio­grá­fi­ca so­bre a es­cri­to­ra fun­da­cio­nal da li­te­ra­tu­ra ga­le­ga con­tem­po­rá­nea, po­de­mos si­tuar, po­rén, en 1980 o ini­cio dun­ha nova ten­den­cia na aná­li­se da per­so­na­li­da­de e obra da no­sa es­cri­to­ra. Na­quel ano, re­cor­da­mos os cen da pu­bli­ca­ción de Fo­llas no­vas, a gran­de obra que certifica a va­li­da­de da lin­gua ga­le­ga pa­ra o re­per­to­rio máis am­plo po­sí­bel, un­ha es­pe­cie de ci­fra de to­da a li­te­ra­tu­ra fac­tí­bel en ga­le­go, tan­to nos seus cin­co li­bros can­to no en­saio que a en­ca­be­za, in­su­per­ábel na súa car­ga de de­fi­ni­ción e com­pro­mi­so.

Gar­da­mos vi­va me­mo­ria dal­gúns epi­so­dios da­quel con­gre­so. Por exem­plo, co­mo nos de­fen­deu a dou­to­ra L. Gri­ge­ra, pro­fe­so­ra da Uni­ver­si­da­de de Mi­chi­gan, can­do sa­lien­ta­mos o va­lor de Can­ta­res ga­lle­gos co­mo obra in­no­va­do­ra, na súa in­ten­ción pa­trió­ti­ca e na súa re­tó­ri­ca, fa­ce a quen a con­si­de­ra­ba máis un li­bro cos­tu­mis­ta, ao xei­to dou­tros es­pa­ñois do seu tem­po (de que, por cer­to, nin­guén se acor­da). Re­le­van­tes fo­ron, por pio­nei­ras, as in­ter­ven­cións de ana­lis­tas co­mo An­tón Ris­co, Fran­cis­co Ro­drí­guez, Kath­leen N. March ou She­lley Ste­vens, só por ci­tar­mos al­gúns exem­plos de es­pe­cia­lis­tas na­ti­vos e fo­rá­neos. Lem­bra­mos, igual­men­te, a vi­va dis­cu­sión que, no co­lo­quio co­rres­pon­den­te, se ori­xi­nou a pro­pó­si­to da no­ve­lís­ti­ca ro­sa­lia­na. A dou­to­ra Ma­ri­na Ma­yo­ral sos­ti­ña da­que­la que a na­rra­ti­va da es­cri­to­ra res­pon­día aos pa­rá­me­tros do ro­man­tis­mo se­ro­dio, va­lo­ra­ción que con­tes­ta­mos ape­lan­do á ri­que­za, in­no­va­ción es­té­ti­ca e car­ga crí­ti­ca da mes­ma, con exem­plos sen­llei­ros ex­traí­dos —e non só— de El caballero de las bo­tas azu­les. Foi es­ta obra, xun­ta­men­te con Lie­ders e Las li­te­ra­tas, a que ti­ve­mos a hon­ra de edi­tar na co­lec­ción Le­tras de Mu­lle­res, após en­tei­rar­nos de que a pre­vi­sión de «es­cri­to­ras ga­le­gas» pa­sa­ba por in­cluír só Con­cep­ción Are­nal e Emi­lia Par­do Ba­zán. A no­sa cha­ma­da de aten­ción ao res­pei­to e a rec­ti­fi­ca­ción pro­pi­cia­da por Pi­lar Ro­jo, con­se­llei­ra de Fa­mi­lia na al­tu­ra, e Mar­ta Gon­zá­lez, di­rec­to­ra do Ser­vi­zo Ga­le­go de Igual­da­de, per­mi­ti­ron co­brir tal cla­mo­ro­sa au­sen­cia ini­cial.

No fin dos oi­ten­ta, nos no­ven­ta e até os no­sos días, a bi­blio­gra­fía ro­sa­lia­na de va­lor non fi­xo máis que me­drar, in­cluí­das des­co­ber­tas, iné­di­tos e do­cu­men­tos de­ci­si­vos. Un­ha ou­tra cou­sa é que se co­ñe­za, se re­co­ñe­za e se di­vul­gue co­mo me­re­ce, en no­me do avan­zo do co­ñe­ce­men­to, da apro­pria­ción de­bi­da da fi­gu­ra da es­cri­to­ra e da ne­ce­sa­ria so­cia­li­za­ción dun­has verdades, do­cu­men­tá­beis co­mo tais, que con­fi­gu­ran un­ha iden­ti­da­de ben di­fe­ren­te da que un­ha tra­di­ción re­pre­si­va trans­mi­tiu.

Ro­sa­lía de Castro, re­vo­lu­cio­na­ria? Of cour­se. Hai trin­ta anos, co­mo mí­ni­mo, que es­tá de­mos­tra­do, á es­pe­ra de que ga­le­gas e ga­le­gos, en pri­mei­ro lu­gar, e o mun­do mun­dial, se en­tei­ren.

PI­LAR CANICOBA

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.