Au­ro­ra Ber­nár­dez

La Voz de Galicia (Barbanza) - - Opinión -

VEN­TO NAS VELAS VICTOR F. FREIXANES

Oes­cri­tor ar­xen­tino Ju­lio Cor­tá­zar vi­si­tou Galicia dúas ve­ces po­lo me­nos, no ano 1956 e en 1957. Se­gun­do Fer­nán­dez Na­val, que es­tu­dou es­tes as­pec­tos da obra do Gran Cro­no­pio, di que ca­se que es­tá en con­di­cións de do­cu­men­tar al­gun­ha vi­si­ta máis, sem­pre da man da súa pri­mei­ra mu­ller, Au­ro­ra Ber­nár­dez No­voa (Bos Ai­res, 1920-Pa­rís, 2014). Ju­lio e Au­ro­ra co­ñe­cé­ron­se nun ca­fé da rúa Florida a pou­co do es­cri­tor pu­bli­car un dos seus pri­mei­ros re­la­tos, Ca­sa to­ma­da.

Ti­ña ela 28 anos e Cor­tá­zar 34. Ca­sa­ron pou­co tem­po des­pois en Pa­rís e o ma­tri­mo­nio du­rou ata o ano 1968, aín­da que a pa­re­lla man­ti­vo a ami­za­de e a leal­da­de ata o fi­nal. De fei­to foi Au­ro­ra quen re­ci­biu o le­ga­do de Cor­tá­zar e a ela de­be­mos que un­ha par­te des­ta me­mo­ria es­tea de­po­si­ta­da no CGAI (Cen­tro Ga­le­go das Ar­tes da Ima­xe): arre­dor de 3.000 fo­to­gra­fías e fil­ma­cións en Su­per8 que o es­cri­tor reali­zou en vi­da.

A edi­to­rial Al­fa­gua­ra vén de pu­bli­car El li­bro de Au­ro­ra. Tex­tos, con­ver­sa­cio­nes y no­tas, da man de Phi­lip­pe Fé­ne­lon e Ju­lia Sal­tz­mann, re­cu­pe­ra­ción dun­ha per­so­na­li­da­de cul­ta, in­te­li­xen­te, ex­tra­or­di­na­ria­men­te xe­ne­ro­sa, que, co­mo tan­tas ve­ces su­ce­de, vi­viu ao ca­rón dun ho­me máis po­pu­lar, ou con máis re­le­van­cia so­cial, o que a de­ci­diu a dei­xar a súa ca­pa­ci­da­de crea­ti­va nun se­gun­do plano. «Con dous es­cri­to­res en ca­sa, abon­da», di­cía.

O re­co­ñe­ce­men­to veu­lle po­las tra­du­cións: Flau­bert, Faulk­ner, Na­bo­cov, Law­ren­ce Du­rrel, Cal­vino, Si­mo­ne de Beau­voir, Sar­tre, Paul Bow­les… «A mi­ña pri­mei­ra lin­gua foi o ga­le­go», re­co­ñe­ce. «De ne­na trou­xé­ron­me ás te­rras de Galicia, un­ha al­dea na pro­vin­cia de Lu­go, que era a te­rra de meu pai, e alí de­pren­dín as mi­ñas pri­mei­ras pa­la­bras». Non po­do dei­xar de pen­sar en Né­li­da Pi­ñón que ta­mén vi­viu un­ha par­te da in­fan­cia en Bo­re­la (Co­to­va­de). «E du­ran­te a mi­ña ado­les­cen­cia, na mi­ña ca­sa do ba­rrio de Al­ma­gro e lo­go en Ca­ba­lli­to», en­ga­de Au­ro­ra, «vi­vín sem­pre ro­dea­da de ga­le­gos, que fa­la­ban ga­le­go e ti­ñan po­la cul­tu­ra ga­le­ga un­ha al­ta con­si­de­ra­ción».

O ir­mán maior, me­dio ir­mán en reali­da­de, por par­te de pai, era o poe­ta ga­le­go-ar­xen­tino Fran­cis­co Luis Ber­nár­dez, co­la­bo­ra­dor na re­vis­ta Nós, au­tor dun­ha me­ri­to­ria obra en ga­le­go e cas­te­lán na Ar­xen­ti­na (Pre­mio Na­cio­nal de Poe­sía, 1944), a quen es­tu­dou e edi­tou re­cen­te­men­te Luis Gon­zá­lez To­sar, ta­mén por­te­ño de na­ce­men­to. ¡Son a na­ción dos ga­le­gos de Bue­nos Ai­res, da que tan­tas ve­ces fa­la­mos! Au­ro­ra Ber­nár­dez é ou­tro exem­plo. Por ela Cor­tá­zar re­la­cio­nou­se con Luis Sea­ne, con Dies­te, con Col­mei­ro, con Ra­món Chao, con Leo­pol­do No­voa so­bre to­do, a quen moi­to vi­si­ta­ba nos úl­ti­mos anos no es­tu­do que o pin­tor ti­ña en Pa­rís.

Hai un poe­ma con­mo­ve­dor no li­bro no que Au­ro­ra fa­la da súa avoa, que sen avi­sar dei­xou to­do en Galicia e veu den­de San Ama­ro (pro­vin­cia de Ou­ren­se) a aten­der a fi­lla can­do sou­bo que que­da­ra viú­va na ca­pi­tal ar­xen­ti­na. A fi­lla (a nai de Au­ro­ra) viu en­trar po­la por­ta un­ha se­ño­ri­ña de ne­gro, e non a re­co­ñe­cía. Lle­va­mos unos día ha­blan­do de Pon­tea­reas con res­pec­to a una con­tro­ver­ti­da de­ci­sión de su Pleno Mu­ni­ci­pal. ¿Es ese el pro­ble­ma? No. El pro­ble­ma es que el fun­cio­na­rio, en Es­pa­ña, tie­ne pa­ten­te de cor­so. Ga­na unas opo­si­cio­nes, en el me­jor de los ca­sos, y ya es fi­jo de por vi­da y por lo tan­to es­tá pro­te­gi­do por unas le­yes que, a su vez, es­tán he­chas por per­so­nas a las que les in­tere­sa que sean así pa­ra que sus ami­gos, fa­mi­lia­res, et­cé­te­ra, pue­dan ha­cer lo que les dé la ga­na sin la es­pa­da de Da­mo­cles de la ex­pul­sión del tra­ba­jo. La ma­qui­na­ría ad­mi­nis­tra­ti­va del Es­ta­do de­be es­tar re­gi­da por la le­yes de las em­pre­sas pri­va­das. Sin más. AN­DRÉS NIDÁGUILA. Era un­ha vez un­ha pe­nín­su­la con­ver­ti­da en reino, na que os seus reis, es­tan­do no seu pa­la­cio de va­ca­cións, re­ci­bi­ron con or­gu­llo a un­ha am­pla re­pre­sen­ta­ción da so­cie­da­de do lu­gar, re­no­van­do con es­te ac­to o seu com­pro­mi­so e pro­xi­mi­da­de co po­bo. Uti­li­zar nes­te caso a pa­la­bra «ri­dícu­lo» non che­ga. Non é su­fi­cien­te pa­ra ex­pre­sar dun­ha ma­nei­ra xus­ta e ade­cua­da o que es­te acon­te­ce­men­to re­pre­sen­ta. Ta­mén nos ser­ve bur­les­co, ab­sur­do e gro­tes­co. Se­gui­mos na mes­ma. Pros­tra­dos aos pés dun­ha mo­nar­quía des­orien­ta­da. To­do se­gue igual. Apa­ren­tan­do un tem­po di­fe­ren­te no que so se re­co­ñe­cen eles e non se sa­be can­tos máis. E can­do cri­ti­co fá­goo so­bre to­do por non ac­tuar dun­ha ma­nei­ra no­bre e ofre­cer á ci­da­da­nía que sus­ten­ta a súa ins­ti­tu­ción, a po­si­bi­li­da­de de xul­gar e va­lo­rar á mes­ma. Un­ha ci­da­da­nía á que se­gun­do ma­ni­fes­tan, apre­cian, va­lo­ran e res­pec­tan. Aín­da que, cer­ta­men­te, na­da dis­to nos de­be­ría de sor­pren­der, ten­do en con­ta o país de sub­mi­sos que con­for­ma­mos e mal ha­bi­ta­mos. MA­NUEL IGLE­SIAS NANÍN.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.