Fran­cis­co Sin­gul, je­fe del Área de Cul­tu­ra Xa­co­bea, pi­de más res­pe­to pa­ra el Ca­mino.

O in­ves­ti­ga­dor ve ne­ce­sa­rio un la­bor di­dác­ti­co pa­ra fa­cer cons­cien­te ao pe­re­grino do lu­gar no que se ato­pa

La Voz de Galicia (Carballo) - Carballo local - - PORTADA - J. V. LA­DO

Fran­cis­co Sin­gul Lo­ren­zo (Vi­la­gar­cía, 1963), li­cen­cia­do en His­to­ria e dou­tor en His­to­ria da Ar­te, é o xefe da Área de Cul­tu­ra Xa­co­bea e un­ha das per­soas que máis sa­be e máis le­va pu­bli­ca­do so­bre o Ca­mi­ño. Apro­vei­tan­do a con­fe­ren­cia que aca­ba de dar en Mu­xía, re­fle­xio­na so­bre a his­to­ria das pe­re­gri­na­ción na Cos­ta da Mor­te e tan­to os va­lo­res co­mo as amea­zas ás que se ex­pón es­ta ri­que­za cul­tu­ral.

—¿Ata on­de te­mos que ir pa­ra atrás no tem­po pa­ra si­tuar a Cos­ta da Mor­te no ma­pa eu­ro­peo das pe­re­gri­na­cións?

—Boa pre­gun­ta. Te­mos re­la­tos de pe­re­gri­nos den­de o sécu­lo XV, pe­ro son fun­da­men­tal­men­te de xen­te ilus­tra­da que co­men­ta­ba, por exem­plo, so­bre a Bar­ca. Hai que ter en con­ta que an­tes a xen­te non es­cri­bía moi­to e son, so­bre to­do, no­bres ou mes­mo gue­rrei­ros que vi­ñan par­ti­ci­par na Re­con­quis­ta. Do vul­go non te­mos tes­te­mu­ñas. En cam­bio, ato­pá­mo­nos con que no ano 1119 o rei Al­fon­so VII fai un­ha doa­zón pa­ra po­bres e pe­re­gri­nos ao mos­tei­ro de Mo­rai­me. El es­ti­ve­ra alí de neno re­fu­xia­do po­lo conde de Tra­ba que o le­vou pa­ra pro­te­xe­lo da gue­rra en­tre súa nai, Do­na Urra­ca, e o seu pa­dras­to, Al­fon­so I de Ara­gón, O Ba­ta­lla­dor. Así que se exis­te esa doa­zón e por­que al­go xa ha­bía. Nor­mal­men­te os his­to­ria­do­res tra­ba­lla­mos con es­te ti­po de do­cu­men­tos por­que son o que hai.

—¿Co­mo era o cho­que cul­tu­ral que se pro­du­cía coa che­ga­da de es­ta xen­te de fó­ra, con ou­tra lin­gua, cul­tu­ra...?

—Tam­pou­co tan­to, por­que hai que ter en con­ta que as xen­tes des­tas te­rras es­ta­ban afei­tas á na­ve­ga­ción. Os ga­le­gos de Fis­te­rra e Mu­xía co­ñe­cían es­tran­xei­ros. Ata Mu­xía che­ga­ban bar­cos den­de Ve­ne­cia e sa­bé­mo­lo por­que os coen­gos de San­tia­go man­da­ban xen­te alí a com­prar teas pa­ra as ves­ti­men­tas re­li­xio­sas: ca­su­llas... O San Mar­cos de Cor­cu­bión é un­ha ta­lla fei­ta no nor­te de Ita­lia, así que ese con­tac­to exis­tía. O Atlán­ti­co sem­pre ti­vo moi­ta im­por­tan­cia nis­to por­que xa den­de a pri­mei­ra Ida­de Me­dia os pi­ra- tas ata­ca­ban as cos­ta de Ga­li­cia e do Can­tá­bri­co. Mes­mo hou­bo in­cur­sións de al­mo­rá­vi­des [mon­xes sol­da­do mu­sul­máns].

—¿Que va­lo­res te­mos que destacar e pre­ser­var des­te le­ga­do?

—Mu­xía, por exem­plo, é un au­tén­ti­co tem­plo de pe­dra que vai moi­to máis alá da tra­di­ción cris­tián e que se re­mon­ta a mi­llei­ros de anos. E é un va­lor cul­tu­ral que pen­so que te­mos que reivin­di­car máis e dar­nos a res­pec­tar. Son máis que pe­dras e non es­tán aí pa­ra dei­tar­se a dur­mir ou pa­ra fa­cer un­ha cea en­ri­ba de­las. Dí­goo por­que vin cou­sas que non me gus­ta­ron na­da.

—¿Que me­di­das ha­be­ría que adop­tar en­ton­ces?

—Pen­so que fai fal­ta un la­bor di­dác­ti­co im­por­tan­te nos si­tios prin­ci­pais, pa­ra que can­do un pe­re­grino che­ga a un­ha igre­xa de Fis­te­rra ou de Mu­xía te­ña pre­via­men­te un­ha in­for­ma­ción, por­que hai xen­te que xa ben moi for­ma­da, con moi­to co­ñe­ce­men­to, pe­ro ta­mén hai ou­tra moi­ta que non ten moi­ta idea da his­to­ria e da cul­tu­ra. É cou­sa dun pe­queno tra­ba­llo, pen­so que non moi cus­to­so en for­ma de pa­neis ou al­go así. Os con­ce­llos e a pro­pia Xun­ta te­ñen tra­ba­llo que fa­cer nes­te sen­ti­do, más que na­da pa­ra lem­brar aos vi­si­tan­tes o res­pec­to que hai que ter por es­te lu­ga­res e po­lo que sig­ni­fi­can.

—¿É o Ca­mi­ño a prin­ci­pal co­ne­xión que ten a Cos­ta da Mor­te con Eu­ro­pa?

—É un vincu­lo moi im­por­tan­te na cons­tru­ción cul­tu­ral eu­ro­pea. O Ca­mi­ño exis­te por­que a tum­ba do Após­to­lo es­tá en San­tia­go, por­que hai un­ha tra­di­ción da tras­la­ción do cor­po e de evan­xe­li­za­ción dos con­fíns de oc­ci­den­te, que é Ga­li­cia. Qui­zais es­tá to­do moi li­ga­do a Pa­drón e de­mais, pe­ro Mu­xía, coa apa­ri­ción ma­ria­na, e Fis­te­rra, que fi­gu­ra no li­bro ter­cei­ro do Ca­lix­tino co­mo os dis­cí­pu­los de San­tia­go o Maior foron a vi­si­tar ao rei de Duio, a A Lan­gos­tei­ra, es­tán moi vin­cu­la­das a tra­vés das tra­di­cións xa­co­beas.

—¿Oco­rre o mes­mo con Ga­li­cia?

—A fi­gu­ra de Die­go de Xel­mí­rez e a súa apro­xi­ma­ción a Ro­ma e aos mon­xes clu­nia­cen­ses ti­vo moi­ta im­por­tan­cia co­mo fío con­du­tor de Ga­li­cia con Eu­ro­pa. Esa re­la­ción ve­se den­de as can­ti­gas ga­le­gas me­die­vais ata a ar­qui­tec­tu­ra e o ar­te en xe­ral. É fun­da­men­tal a ci­da­de de San­tia­go e o Ca­mi­ño, aín­da que es­ta re­la­ción de for­mar par­te dun­ha cul­tu­ra eu­ro­pea vén den­de moi an­ti­go co me­ga­li­tis­mo ou a Ida­de do Bron­ce. For­ma­mos par­te de un­ha iden­ti­da­de eu­ro­pea den­de hai máis de 1.200 anos.

—¿Que que­da por fa­cer a ni­vel in­ves­ti­ga­dor e que xen­te hai tra­ba­llan­do nes­tas ma­te­rias?

—Hai moi­ta xen­te tra­ba­llan­do nis­to, de aquí e de fó­ra in­ves­ti­gan­do. Na no­sa re­vis­ta do Xa­co­beo Ad Li­mia, que vai po­lo nú­me­ro 8 e é un­ha pu­bli­ca­ción plu­ri­lin­güe bas­tan­te pres­ti­xio­sa, es­tán par­ti­ci­pan­do moi­tos in­ves­ti­ga­do­res de moi­tas partes do mun­do. Pen­so que na Ida­de Mo­der­na, sécu­los XVI, XVII e XVIII, é on­de que­da máis cam­po pa­ra in­ves­ti­gar, por­que a Ida­de Me­dia, aín­da que sem­pre hai re­in­ter­pre­ta­cións, é o que te­mos máis es­tu­dia­do, pe­ro as cren­zas man­té­ñen­se e no ca­so da Cos­ta da Mor­te con­ti­núan a en­ri­que­cer­se as tra­di­cións. Non é un­ha cou­sa só me­die­val, ta­mén a Ida­de Con­tem­po­rá­nea po­de re­sul­tar moi fér­til por­que o Ca­mi­ño vai pa­re­llo á his­to­ria de Eu­ro­pa. Le­va­mos 1.200 anos e se­gui­mos cons­truín­doa. Ve­mos que as pe­re­gri­na­ción es­tán moi vi­vas, con mo­ti­va­cións moi di­ver­sas. Sem­pre hou­bo cu­rio­sos e con­ti­nua­men­te nos se­gue che­gan­do in­for­ma­ción.

—¿Non pro­ce­so de de­li­mi­ta­ción do Ca­mi­ño de­ben va­ler só os cri­te­rios his­tó­ri­cos?

—Iso é al­go que de­pen­de a Di­rec­ción Xe­ral de Pa­tri­mo­nio, que te­ñen os seus cri­te­rios e os seus equi­pos, con un gru­po de ase­so­res xa­co­beos no que hai xen­te moi im­por­tan­te. Non é que se xun­ten alí uns can­tos pro­fe­sio­nais e ala. Es­tán moi ben ase­so­ra­dos. Pa­ra min o his­tó­ri­co é fun­da­men­tal, pe­ro ta­mén a tra­di­ción re­sul­ta moi im­por­tan­te e in­clu­so as máis recentes. Se hai cos­tu­me de ir a tal si­tio ou fa­cer tal cou­sa iso de­be ter un va­lor.

«As pe­dras da Bar­ca son moi­to máis que pe­dras e non es­tán pa­ra dei­tar­se ne­las»

«O his­tó­ri­co é fun­da­men­tal, pe­ro a tra­di­ción ten o seu va­lor en can­to ás de­li­mi­ta­cións»

XE­SÚS BÚA

Sin­gul im­par­tió el jue­ves en Mu­xía una con­fe­ren­cia so­bre la me­mo­ria ja­co­bea del fin del mun­do.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.