Un­ha flor pa­ra pór o ra­mo a un ano de li­bros

La Voz de Galicia (A Coruña) - Fugas - - LIBROS . GALEGO - TEX­TO: RA­MÓN NI­CO­LÁS

Non re­sul­ta, en ab­so­lu­to, co­mún ato­par un­ha pu­bli­ca­ción co­mo es­ta que nos ocu­pa: Flor de San­tia­go é, in­du­bi­da­ble­men­te, un deses gran­des li­bros que pa­san por dian­te de can­do en vez e que en­ten­do co­mo un­ha ver­da­dei­ra al­faia pa­ra pór o ra­mo a un ano de li­bros.

Pa­sar as súas pá­xi­nas con­vér­te­se nun exer­ci­cio de des­cu­ber­ta e abraio con­ti­nuo que si­túo des­de a con­cep­ción ini­cial: pó­de­se rea­li­zar un­ha abor­da­xe, cun dis­cur­so en­saís­ti­co di­vul­ga­ti­vo e sol­ven­te, so­bre un­ha flor? Pó­de­se, abo­fé que si, e ade­mais ro­dea­da dun­ha exe­cu­ción bri­llan­te co­mo re­sul­ta evi­den­te ao ter o li­bro nas mans.

Ruth Va­re­la ate­sou­ra aquí, e con­xec­tu­ro sen me­do a errar, a maior par­te da in­for­ma­ción que po­de ofre­cer­se ho­xe arre­dor da cha­ma­da «flor de San­tia­go» e faino a tra­vés dun­ha pers­pec­ti­va in­te­gral e ex­haus­ti­va na que con­flúen con bo tino as­pec­tos his­tó­ri­cos, cla­ro é, mais ta­mén sim­bó­li­cos, cul­tu­rais, cien­tí­fi­cos, an­tro­po­ló­xi­cos e lin­güís­ti­cos en­tre ou­tros, so­me­ten­do por un la­do o seu dis­cur­so a un cri­te­rio de axi­li­da­de na­rra­ti­va que re­sul­ta de agra­de­cer e, por ou­tro, ilu­mi­nan­do a in­for­ma­ción cun no­ta­ble cor­pus de ilus­tra­cións que com­ple­ta vi­sual­men­te es­te per­co­rri­do ao in­cor­po­rar máis de cen­to cin­cuen­ta ima­xes en­tre có­di­ces me­soa­me­ri­ca­nos, fo­to­gra­fías ou re­pro­du­cións car­to­grá­fi­cas de di­fe­ren­te ori­xe.

Flor de San­tia­go pó­de­se ver, así pois, co­mo un ma­ra­bi­llo­so li­bro de via­xes que es­cul­ca na me­mo­ria e que re­ve­la ou re­des­co­bre te­rri­to­rios di­ver­sos que re­cons­trúe con acer­to, e si­na­lo tan só co­mo exem­plo os per­fís dos Xar­díns Bo­tá­ni­cos Reais de Moc­te­zu­ma II. Atra­ve­sa es­te li­bro, da­que­la, a his­to­ria pro­ba­ble­men­te des­co­ñe­ci­da da atz­cal­xó­chitl, así cha­ma­da en lin­gua náhuatl, un­ha flor sa­gra­da pa­ra os az­te­cas que sig­ni­fi­ca­ba «de es­plen­dor vermello» po­la súa cor e ro­dea­da de sim­bo­lis­mo po­la súa for­ma de cruz. Des­te xei­to afón­da­se no va­lor que lle ou­tor­ga­ban os po­bos in­dí­xe­nas do México an­ti­go e o pos­te­rior in­tere­se que sus­ci­tou en na­tu­ra­lis­tas co­mo Fran­cis­co Her­nán­dez ou no mé­di­co por­tu­gués Si­món de To­var, alén da sor­te que co­rre­ron di­ver­sos pro­xec­tos bo­tá­ni­cos ou a cues­tión no­mi­na­ti­va que re­ve­la un re­la­to cul­tu­ral on­de so­bre­sae a ad­mi­ra­ción po­la cul­tu­ra e a lin­gua dos nahuas de on­de pro­ce­de. Un­ha flor que cho­ra, en fin, nun pro­ce­so bio­ló­xi­co fe­cun­da­dor, co­mo fe­cun­da é a súa his­to­ria ago­ra des­ve­la­da con for­tu­na pa­ra pro­xec­tar­se co­mo sím­bo­lo inequí­vo­co dun­ha pon­te cul­tu­ral en­tre Ga­li­cia e México.

ÁL­VA­RO BA­LLES­TE­ROS

Mi­guel An­xo Fernández, Ruth Va­re­la e Sal­va­dor García-Bo­da­ño, na pre­sen­ta­ción do li­bro.

FLOR DE SAN­TIA­GO AU­TO­RA

RUTH VA­RE­LA EDI­TO­RIAL

CO­LE­XIO OFI­CIAL DE AR­QUI­TEC­TOS DE GA­LI­CIA

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.