«A fal­ta de for­ma­ción im­pi­de de­tec­tar máis ca­sos de maltrato in­fan­til»

De­fen­de a fi­gu­ra do psi­có­lo­go fo­ren­se pa­ra ra­pa­ces, por­que a pri­mei­ra de­cla­ra­ción dun neno é fun­da­men­tal

La Voz de Galicia (Lugo) - - Galicia -

Estrela Gómez é me­dia­do­ra so­cial e es­tá ao fron­te da Asociación Ga­le­ga con­tra o Maltrato a Menores (Agam­me), un co­lec­ti­vo que loi­ta po­la pro­tec­ción dos ra­pa­ces con­tra a vio­len­cia, de to­do ti­po, que es­tán a su­frir. —Se­gun­do os pro­ce­de­men­tos in­coa­dos nos xul­ga­dos ga­le­gos, ca­da ano hai 400 ví­ti­mas de maltrato na ca­sa. Esa ci­fra é real? —O maltrato in­fan­til na ca­sa é a vio­len­cia máis ha­bi­tual so­bre os ne­nos e a que pro­du­ce máis des­pro­tec­ción, por­que a eses ne­nos non lles de­fen­de quen de­be­ría. A pro­por­ción de de­nun­cias é bai­xí­si­ma, moi por de­bai­xo da reali­da­de. Hai un da­to moi fia­ble, do Con­se­llo de Eu­ro­pa, que din que o 20% dos menores so­fren abu­sos se­xuais... Así que a ci­fra de maltrato fí­si­co ten que ser máis al­ta, por­que en­glo­ba ou­tras cou­sas.

—En­tón o pro­ble­ma é que non se de­tec­ta ben. —Es­tá moi pou­co de­tec­ta­do, o pri­mei­ro pro­ble­ma é ese, que só nos ba­sea­mos nas ci­fras do sis­te­ma de no­ti­fi­ca­ción ac­tual, e es­te ten va­rios fa­llos: pri­mei­ro, a fal­ta de for­ma­ción im­pi­de sos­pei­tar po­si­bles ca­sos. Os pro­fe­sio­nais que de­ben ve­lo (dos ser­vi­zos sa­ni­ta­rios, edu­ca­ti­vos ou so­ciais) non te­ñen pre­pa­ra­ción es­pe­cí­fi­ca pa­ra des­cu­brir in­di­ca­do­res de ris­co, moi­tos chá­man­nos pa­ra pe­dir axu­da, que­ren for­mar­se, pe­ro non sa­ben on­de po­den fa­ce­lo; se­gun­do, non hai es­tu­dos a fon­do, po­lo que non co­ñe­ce­mos a si­tua­ción real e co­mo abor­da­la; ter­cei­ro, o sis­te­ma de no­ti­fi­ca­ción se usa pou­co.

—Por que oco­rre is­to? —Hai va­rias ra­zóns. Hai pre­xuí­zos so­bre a súa efec­ti­vi­da­de, o que pa­sa­rá co neno des­pois, por­que o pos nun­ha si­tua­ción com­pli­ca­da e se des­pois non se re­sol­ve, que­da peor que can­do em­pe­zou. E ta­mén hai un des­co­ñe­ce­men­to so­bre o pro­ce­de­men­to, é anó­ni­mo, pe­ro moi­ta xen­te ten me­do ao que lle poi­da pa­sar. Nós sem­pre di­ci­mos: «Abre os ollos e non pe­ches a bo­ca».

—Fa­la de pou­ca for­ma­ción dos pro­fe­sio­nais. In­clu­so dos que te­ñen que tra­tar con es­tes ne­nos? —Non hai psi­có­lo­gos fo­ren­ses es­pe­cia­lis­tas en ne­nos; no Ins­ti­tu­to de Me­di­ci­na Le­gal (Imel­ga) non hai se­lec­ción de psi­có­lo­gos que van aten­der a ne­nos. De fei­to, en moi­tos si­tios o equi­po psi­co­so­cial e o fo­ren­se son o mes­mo, e es­tán sa­tu­ra­dos, cun­ha car­ga de tra­ba­llo enor­me. E non se po­de so­lu­cio­nar un­ha en­tre­vis­ta en co­ren­ta mi­nu­tos, ás ve­ces fan fa­lla va­rias en­tre­vis­tas co neno, e se é tí­mi­do o ten ver­go­ña, é máis di­fí­cil. Hai pro­fe­sio­nais moi in­tere­sa­dos, que se for­man ben, pe­ro a Ad­mi­nis­tra­ción non po­de de­pen­der da von­ta­de do tra­ba­lla­dor. Ten que ha­ber equi­pos es­pe­cí­fi­cos, con ex­pe­rien­cia. No 2015, de­nun­cia­mos a si­tua­ción no Par­la­men­to Eu­ro­peo, que di­xo que hai ba­se pa­ra in­ves­ti­gar a for­ma­ción des­tes pro­fe­sio­nais no Es­ta­do es­pa­ñol, por­que o que pa­sa en Galicia é pa­re­ci­do o que oco­rre nou­tras par­tes de Es­pa­ña.

—Hai moi­ta des­coor­di­na­ción? —Non di­ría tan­to, pe­ro é cer­to que fa­lla o pro­to­co­lo do que hai que fa­cer. Non hai cla­ri­da­de e nós pe­di­mos ao Par­la­men­to de Galicia que fa­ga un pro­to­co­lo. As ve­ces non es­tá cla­ro quen ten que fa­cer a en­tre­vis­ta co ra­paz, e en­tón se re­pi­te. Pa­ra un neno mal­tra­ta­do pa­sar por un pro­ce­so de in­ves­ti­ga­ción do seu en­torno ten un im­pac­to im­pre­sio­nan­te. É o seu nú­cleo de re­fe­ren­cia posto en cues­tión. E nós ve­mos que po­la fa­lla de re­cur­sos e for­ma­ción o sis­te­ma non es­tá adap­ta­do pa­ra un neno ví­ti­ma; ao con­tra­rio, ten que ser o ra­paz quen se adap­te ao rit­mo da Ad­mi­nis­tra­ción. —Ata que pun­to é im­por­tan­te a en­tre­vis­ta? —Fun­da­men­tal. Se un neno pa­sa po­las mans de per­soal cua­li­fi­ca­do, hai una di­fe­ren­za enor­me na ca­li­da­de e na can­ti­da­de de da­tos que dá. Se des­per­di­cia­mos o mo­men­to da pri­mei­ra en­tre­vis­ta, a reali­da­de é que o neno vai que­dar des­pro­te­xi­do. Ve­mos a dia­rio nos xul­ga­dos que o tes­te­mu­ño dun neno non se to­ma en se­rio. As ve­ces fa­lan de de­nun­cias fal­sas, pe­ro can­do un neno re­la­ta ter su­fri­do maltrato hai que cre­lo; pa­sa o mes­mo coas mu­lle­res, al­gun­ha xen­te di que hai moi­tas de­nun­cias fal­sas, pe­ro o cer­to é que hai moi­tas me­nos que an­te cal­que­ra ou­tro de­li­to. —Hai máis de­nun­cias por maltrato en fa­mi­lias mo­no­pa­ren­ta­les? —Non po­de­ría di­ci­lo con se­gu­ri­da­de, pe­ro po­de ser, por va­rias cou­sas. Por exem­plo, que o ra­paz sen­ta me­do de ir co pro­xe­ni­tor que lle fai dano; que se atre­va a con­tar o que lle fai e an­tes ca­la­ba po­lo si­len­cio dou­tro pro­xe­ni­tor; que a pro­pia ro­tu­ra des­en­ca­dee al­gun­ha vio­len­cia; o que de­pen­da psi­co­lo­xi­ca­men­te do pro­xe­ni­tor que lle fai mal e can­do se­pa­ra dá­se con­ta do que pa­sa. —Por que cre que hai maltrato? —Moi­tas ve­ces os pais fan un pou­co o que vi­vi­ron. Pe­ro ta­mén ve­xo un re­tro­ce­so en can­to a per­mi­si­vi­da­de do cas­ti­go fí­si­co: an­tes era un ta­bú, nin­guén o de­fen­día pu­bli­ca­men­te. E non é acep­ta­ble. Hai que apren­der a edu­car aos ne­nos de for­ma pa­cí­fi­ca e no res­pec­to. Hai que res­ca­tar a to­le­ran­cia ce­ro con­tra a vio­len­cia na ca­sa e aín­da que un­ha la­ba­za­da non é pa­ra ir po­la vía pe­nal, si esi­xe un­ha pe­na­li­za­ción.

«Hai que res­ca­tar a to­le­ran­cia ce­ro con­tra a vio­len­cia na ca­sa» «Moi­tos adul­tos non de­nun­cian por­que te­ñen me­do do que lles poi­da pa­sar»

C. T.

Gómez es­pe­ra que Galicia te­ña un pro­to­co­lo cla­ro pa­ra os ne­nos.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.