A im­por­tan­cia das pro­teí­nas fluo­res­cen­tes das me­du­sas

La Voz de Galicia (A Coruña) - La Voz de la Escuela - - PORTADA - > Francisco J. Fran­co del Amo

O des­cu­bri­men­to das pro­teí­nas fluo­res­cen­tes das me­du­sas foi fun­da­men­tal pa­ra o avan­ce da bio­lo­xía

Nos anos 60, Osa­mu Shi­mo­mu­ra (1928), un ex­per­to en bio­lu­mi­nes­cen­cia de ori­xe xa­po­ne­sa, es­ta­ba a in­ves­ti­gar na Uni­ver­si­da­de de Prin­cen­ton pa­ra tra­tar de pes­cu­dar por que o man­to das me­du­sas da es­pe­cie Ae­quo­rea vic­to­ria bri­lla­ba con luz azul can­do o ani­mal se axi­ta­ba pa­ra na­dar. A par­tir de exem­pla­res cap­tu­ra­dos na cos­ta oes­te de Es­ta­dos Uni­dos, Shi­mo­mu­ra, axu­da­do po­lo seu co­la­bo­ra­dor Frank Jonh­son, con­se­guiu pu­ri­fi­car uns can­tos mi­li­gra­mos da pro­teí­na res­pon­sa­ble do bri­llo, á que bau­ti­zou co­mo ae­quo­ri­na. Du­ran­te o pro­ce­so de ob­ten­ción da aeu­quo­ri­na, e ca­se sen pre­ten­de­lo, Shi­mo­mu­ra ta­mén illou un­ha pro­teí­na de cor ver­de que con­ti­ña na súa es­tru­tu­ra un gru­po quí­mi­co ca­paz de ab­sor­ber e emi­tir luz sen ne­ce­si­da­de de nin­gún adi­ti­vo, o que a con­ver­tía nun­ha au­tén­ti­ca ra­re­za den­tro do gru­po das pro­teí­nas fluo­res­cen­tes. Na me­du­sa Ae­quo­rea vic­to­ria a pro­teí­na ver­de fun­cio­na­ba ab­sor­ben­do a luz azul da ae­quo­ri­na e emi­tin­do luz de ton ver­do­so.

Anos máis tar­de, un in­ves­ti­ga­dor da Uni­ver­si­da­de de Co­lum­bia, en No­va York, cha­ma­do Mar­tin Chal­fie (1947) ti­vo a idea de uti­li­zar as pro­teí­nas fluo­res­cen­tes do mes­mo xei­to que os axen­tes de con­tra­es­pio­na­xe uti­li­zan os lo­ca­li­za­do­res pa­ra vehícu­los. Chal­fie tra­ba­lla­ba con Cae­nor­hab­di­tis ele­gans, un ver­me moi uti­li­za­do en bio­lo­xía co­mo modelo pa­ra o es­tu­do de pro­ce­sos bá­si­cos. O C. ele­gans é trans­pa­ren­te e o seu cor­po só ten 959 cé­lu­las, po­lo que é re­la­ti­va­men­te sin­xe­lo se­guir a pis­ta de ca­da un­ha de­las du­ran­te o desen­vol­ve­men­to.

Chal­fie es­ta­ba in­tere­sa­do en des­cri­bir a via­xe que as neu­ro­nas res­pon­sa­bles do sen­ti­do do tac­to rea­li­zan des­de o em­brión aos ór­ga­nos do in­di­vi­duo adul­to. Uti­li­zan­do téc­ni­cas de bio­tec­no­lo­xía in­tro­du­ciu nas gó­na­das do ver­me xe­nes dos re­cep­to­res tác­ti­les que le­va­ban o xe­ne da pro­teí­na ver­de fluo­res­cen­te pe­ga­do a un dos seus ex­tre­mos. Des­te xei­to con­se­guiu que es­ti­ve­se pre­sen­te en to­dos os ovos que pu­xe­se o ver­me. Can­do os ovos eclo­sio­na­ron, de­ron lu­gar a un­ha xe­ra­ción de ver­mes con neu­ro­nas do tac­to que bri­lla­ban ao ilu­mi­na­las con luz ul­tra­vio­le­ta. Así foi co­mo, por pri­mei­ra vez, con­se­guiu­se es­piar o com­por­ta­men­to das cé­lu­las nun ani­mal vi­vo.

PRO­TEÍ­NAS DE NO­BEL

Os es­tu­dos de Chal­fie e o seu gru­po, que se pu­bli­ca­ron na re­vis­ta Scien­ce en fe­brei­ro de 1994, fo­ron a ori­xe dun­ha au­tén­ti­ca re­vo­lu­ción tec­no­ló­xi­ca en bio­lo­xía que ti­vo apli­ca­cións no es­tu­do do can­cro, a en­fer­mi­da­de de Alzheimer, a loi­ta con­tra a ma­la­ria ou o es­tu­do das bac­te­rias pa­tó­xe­nas. A téc­ni­ca de mar­ca­xe con pro­teí­na ver­de fluo­res­cen­te (PVF) in­clu­so se uti­li­zou pa­ra crear mas­co­tas trans­xé­ni­cas que bri­llan bai­xo a luz ul­tra­vio­le­ta. En re­co­ñe­ce­men­to ao seu tra­ba­llo, e ao que es­te su­pu­xo pa­ra o avan­ce da bio­lo­xía, a Fun­da­ción No­bel de Es­to­col­mo ou­tor­gou o pre­mio de Quí­mi­ca do ano 2008 a Mar­tin Chal­fie e Osa­mu Shi­mo­mu­ra.

O ga­lar­dón in­cluíu a un ter­cei­ro cien­tí­fi­co, Ro­ger E. Tsien (1952), que con­se­guiu des­cu­brir por que o gru­po quí­mi­co da PVF emi­te luz sen axu­da dou­tras pro­teí­nas. Ade­mais, clo­nou o xe­ne do gru­po e subs­ti­tuíu al­gúns dos seus ami­noá­ci­dos por ou­tros. Des­te xei­to, creou no­vas va­rian­tes da PVF que emi­ten luz de di­fe­ren­tes co­res.

Po­de pa­re­cer un lo­gro cien­tí­fi­co un tan­to frí­vo­lo, pe­ro o cer­to é que fi­xo po­si­bles ex­pe­ri­men­tos fas­ci­nan­tes. O máis fa­mo­so de to­dos eles é o brain­bow (ter­mo in­glés que fu­sio­na brain, ‘ce­re­bro’, e rain­bow, ‘ar­co da ve­lla’) rea­li­za­do por cien­tí­fi­cos da Uni­ver­si­da­de de Har­vard e que con­sis­tiu en crear li­ñas de ra­tos trans­xé­ni­cos cu­xas neu­ro­nas ce­re­brais pro­du­cían pro­teí­nas fluo­res­cen­tes de di­fe­ren­tes co­res. Des­te xei­to, os seus crea­do­res con­se­gui­ron vi­sua­li­zar dun­ha for­ma real­men­te es­pec­ta­cu­lar a for­ma­ción das re­des neu­ro­nais no ce­re­bro.

MAIA VALENZUELA

JIM G.

As pro­teí­nas fluo­res­cen­tes per­mi­ten ver en dis­tin­tas co­res as re­des neu­ro­nais (en­ri­ba). Un­ha me­du­sa «Ae­quo­rea vic­to­ria» no Mon­te­rey Bay Aqua­rium (de­rei­ta)

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.