Car­te­lle As Tei­xu­guei­ras e o va­lor do en­xe­bre

A loi­ta po­lo me­co mar­ca un dos en­troi­dos máis sin­gu­la­res de Ga­li­cia

La Voz de Galicia (Pontevedra) - Especial1 - - Publicidad - M. R. V.

Has­ta As Tei­xu­guei­ras ce­le­bra un dos en­troi­dos máis en­xe­bres e, se ca­dra, sal­va­xes da pro­vin­cia de Ourense, pe­ro no que se im­pli­can to­das as xe­ra­cións, ve­llos e ne­nos, ho­mes e mu­lle­res. Nes­ta al­dea do con­ce­llo de Car­te­lle to­do o po­bo par­ti­ci­pa nun­ha ce­le­bra­ción na que o me­co e o único pro­ta­go­nis­ta, des­de que se crea a par­ti­res dun pi­ñei­ro ata que se le o seu tes­ta­men­to no mar­tes de en­troi­do. O me­co des­te ano pa­re­ce que se vai cha­mar Trump. Sem­pre se lle bau­ti­za cun no­me dun per­soei­ro co­ñe­ci­do, nor­mal­men­te da política; an­te­rior­men­te aos me­cos cha­má­ron­lle «co­le­tas» ou «Oba­ma».

A fes­ta co­me­za o luns 27, aín­da que xa o do­min­go po­la tar­de ha­be­rá gai­tei­ros animando o lu­gar. Se­gun­do re­la­ta To­ni­ño La­me­las, as ca­tro da tar­de do luns un gru­po de ve­ci­ños aco­den a un mon­te a bus­car un pi­ñei­ro do que se fa­rá o me­co. A quen lle to­que que­dar sen pi­ñei­ro asu­mi­rao sen pro­tes­tar. Hai anos cor­tá­ba­se do co­mu­nal pe­ro ar­deu. Lo­go a xen­te do po­bo vai bus­car o me­co e alí mes­mo bau­tí­zano e fai­se un­ha sar­di­ña­da.

Lo­go dis­to, o me­co vai pa­ra As Tei­xu­guei­ras, trans­por­ta­do en­tre paus co­mo se fo­se un mor- to ata a ca­pe­la do po­bo. Alí to­can os gai­tei­ros e ce­lé­bra­se un­ha cea po­pu­lar. De fei­to, hai va­rias ceas pe­ro ao ca­bo de­las to­da a xen­te se xun­ta pa­ra ir po­las ca­sas pe­dín­do­lle aos ve­ci­ños que abran as bo­de­gas e con­vi­den a li­co­res, vi­ño ou o que ha­xa. E, ama­ble­men­te, to­dos con­vi­dan, aín­da que se xun­ta un­ha re­cua de se­sen­ta ou se­ten­ta per­soas.

O mar­tes ao me­dio­día o me­co sae po­las Tei­xu­guei­ras. Pe­ro pri­mei­ro hai que ato­par on­de o es­con­de­ron os ne­nos do po­bo. Lo­go món­ta­se no ca­rro e pón­se­lle o no­me. Sem­pre fai o mes­mo per­co­rri­do, cho­va ou ne­ve, pre­ci­sa To­ni­ño: Bai­xa po­lo Có­ta­ro e so­be po­la Ba­rrei­ra.

Os mo­zos tu­rran do ca­rro por dian­te, un­ha ta­re­fa ben can­sa­da que pon a pro­ba as for­zas de to­dos. Al­gúns maio­res van no ca­rro que ten que su­bir sem­pre ata o mon­te do Ou­tei­ro do Me­co. Alí os das Tei­xu­guei­ras loi­tan cos dos po­bos ve­ci­ños que lles que­ren rou­bar o me­co e to­dos tu­rran. Des­de a ci­ma do mon­te vol­ve­rán á ca­pe­la, arre­dor da un­ha e me­dia. Un­ha mul­ti­tu­de de xen­te, no­vos, maio­res, to­dos os dos po­bos tu­rran ata que o ca­rro pa­sa a estrada. Aí aca­ba a loi­ta. Os ne­nos le­van o me­co a ba­ñar­se na fon­te e a xen­te vai co­mer. O mar­tes de en­troi­do, o me­co sae en ca­rro arras­tra­do po­los mo­zos das Tei­xu­guei­ras.

Ás cin­co da tar­de bús­ca­se o me­co e lé­va­se á ca­pe­la pa­ra ler o tes­ta­men­to. Por ri­ba do me­co es­ta­rá o pa­dri­ño, que é quen o le, con­tan­do as his­to­rias que pa­sa­ron no po­bo ese ano, en cla­ve de hu­mor iró­ni­co, sen ofen­der a nin­guén, acla­ra To­ni­ño. A lec­tu­ra co­me­za sem­pre así: «O tes­ta­men­to do me­co ha de ser des­ta ma­nei­ra, ha bai­xar po­lo Có­ta­ro e su­bir po­la Ba­rrei­ra». Lo­go con­ti­núa coas bromas ca­ra a xen­te do po­bo.

O en­troi­do das Tei­xu­guei­ras re­ma­ta cun­ha quei­ma­da e con to­da a xen­te que ti­rou do ca­rro re­ben­ta­da de can­sa­zo. E é que tu­rrar do ca­rro —ago­ra de fe­rro des­pois de que se des­fi­xe­ran to­dos os de ma­dei­ra que ha­bía no po­bo con es­ta ce­le­bra­ción— é es­go­ta­dor. Pe­ro sen dú­bi­da un­ha ex­pe­rien­cia pa­ra vi­vir ou pa­ra ollar, con pre­cau­ción de non po­ñer­se dian­te o es­ca­par a tem­po En San­de fes­té­xa­se ta­mén o en­troi­do de xei­to es­pe­cial. O mar­tes, des­de as 12.00 ho­ras, se­rá o des­fi­le das bo­ni­tas, acom­pa­ña­dos po­lo oso e a va­ca, ade­mais de le­var un me­co. A fi­gu­ra da bo­ni­ta re­cu­pe­rou­se, lo­go de va­rios in­ten­tos, no ano 2008, des­pois de que a tra­di­ción se per­de­ra a par­ti­res de 1955. Ho­xe hai uns trin­ta tra­xes no po­bo. A va­ca, que nou­tros lu­ga­res se de­no­mi­na mo­re­na, nun­ca dei­xou de saír no en­troi­do; o oso, que sae en­gan­cha­do con ca­deas re­pre­sen­tan­do que foi do­mi­na­do po­lo ho­me, re­cu­pe­rou­se hai un lus­tro.

Lo­go do des­fi­le hai un­ha co­mi­da po­pu­lar e Ru­bén Riós le o pre­gón. Po­la tar­de, a fes­ta co­rre a Dúas bo­ni­tas.

car­go das abu­tar­das, tra­xes con re­cheo que si­mu­la­ban ba­rri­gas ou che­pas. Saen to­can­do la­tas cun pau. Tra­di­cio­nal­men­te, des­de o 17 de xa­nei­ro, saían tó­do­los días en San­de e as mu­lle­res dá­ban­lles aos ho­mes o ma­za­cú, co cu no chan, un­ha «vin­gan­za» con­tra o ma­chis­mo im­pe­ran­te.

FOTO SANTI M. AMIL

FOTO T. CE­LA

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.