«As ca­li­da­des da pa­ta­ca de Ga­li­cia son su­pe­rio­res»

Apos­tou por un va­lor en­ga­di­do hai xa 25 anos, en Xin­zo, e ho­xe se­guen me­dran­do

La Voz de Galicia (A Coruña) - La Voz de Galicia (OneOff ALL) - - TERRA - PA­TRI­CIA BLAN­CO

Jo­sé Án­gel So­te­lo Cas­tro (50 anos) é o xe­ren­te e pro­pie­ta­rio de Pa­ta­tas Fri­tas Guays, un­ha in­no­va­do­ra em­pre­sa fa­mi­liar con 7 per­soas tra­ba­llan­do e es­pe­cia­li­za­da, den­de o 1992, na ela­bo­ra­ción de pa­ta­cas fri­tas ar­te­sa­nais (de bol­sa) ao es­ti­lo tra­di­cio­nal. Sa­can ao mer­ca­do, ta­mén, pa­ta­cas sen sal e pi­can­tes, mais as tra­di­cio­nais se­guen a ser o for­te. An­dan ex­pe­ri­men­tan­do, a maio­res, con ou­tros sa­bo­res, co­ma as de xa­món. Pa­ra to­do is­to, tan­to pa­ra a co­llei­ta da súa pro­pia pa­ta­ca co­mo no to­can­te á fá­bri­ca, a ba­se de ope­ra­cións es­tá en Pi­ñei­ra Se­ca (Xin­zo, Ou­ren­se). Se­men­tan un­has 30 hec­tá­reas de te­rreo, das que co­llen en­tre 1.200 e 1.500 to­ne­la­das de tu­bércu­lo. Máis ou me­nos a me­ta­de, en­tre 700 e 800, vai pa­ra a fá­bri­ca: de­sa can­ti­da­de en cru re­sul­tan un­has 200 de pa­ta­ca fri­ta. A ou­tra me­ta­de da co­llei­ta des­tí­na­se á co­mer­cia­li­za­ción. Es­ti­ve­ron moi­tos anos ca­se ex­clu­si­va­men­te en­fo­ca­dos á hos­ta­la­ría, mais ho­xe bus­can na ali­men­ta­ción ou­tras can­les. Xa hai, por ou­tra ban­da, no­va xe­ra­ción na em­pre­sa: dous dos tres fi­llos de Jo­sé Án­gel —o ou­tro es­tá en ida­de de es­tu­do— tra­ba­llan ne­la.

—¿Co­mo co­me­zou to­do?

—Meu pai ti­ña un­ha ex­plo­ta­ción agrí­co­la. Pro­du­cía pa­ta­cas e ce- reais e co­mo el aín­da es­ta­ba en ac­ti­vo can­do eu che­guei á ida­de la­bo­ral, bus­quei dar­lle un pou­co de va­lor en­ga­di­do ao pro­du­to da ca­sa. Gus­tá­ba­me. Em­pe­cei con li­mi­ta­cións, pe­ro con ilu­sión.

—¿Foi­lle com­pli­ca­do arrin­car?

—Foi di­fí­cil. Non ti­ña­mos a tec­no­lo­xía de ho­xe e In­ter­net ca­se non o co­ñe­cia­mos. Ti­ñas ata pro­ble­mas á ho­ra de ato­par pro­fe­sio­nais que arran­xa­sen ava­rías en má­qui­nas que non se co­ñe­cían. Pe­ro fo­mos ca­pean­do, me­dran­do, ca­da ano un pou­qui­ño. O 90 % do que pro­du­ci­mos co­mer­cia­li­zá­mo­lo en Ga­li­cia e ago­ra co­me­za­mos a pro­xec­tar­nos ca­ra o ex­te­rior, in­clu­so ca­ra al­gún país es­tran­xei­ro. Te­mos al­gún pun­to de ven­da en Ale­ma­ña, es­ta­mos mi­ran­do ca­ra á ex­por­ta­ción, á in­ter­na­cio­na­li­za­ción. Que­re­mos ha­bi­li­tar, ade­mais, un­ha ten­da on­li­ne: cha­ma xen­te pre­gun­tan­do on­de po­de mer­car. A web es­tá en obras.

—¿Cal é o pro­ce­so das pa­ta­cas ar­te­sa­nais Guays? En­cár­gan­se de to­do, den­de a pro­pia co­llei­ta.

—Si, to­do o cul­ti­vo fai­se en­fo­ca­do a es­te ti­po de trans­for­ma­ción. En can­to ao pro­ce­so de fri­tu­ra, é to­tal­men­te artesanal. Fai­se en ti­xo­las: em­pe­za­mos con un­ha que le­va­ba 300 li­tros de acei­te e ho­xe te­mos dúas que le­van ca­se 600 ca­da un­ha. Nou­tros pro­ce­sos máis in­dus­tria­li­za­dos, nos cha­ma­dos trens de fri­to, tes que cor­tar as pa­ta­cas en au­ga pa­ra que per­dan a fé­cu­la e non se pe­guen: ne­ses trens, un­ha vez que en­tran, non tes ac­ce­so a elas ata que saen fri­ti­das. Nós iso evi­tá­mo­lo e, ao non ter que cor­ta­las en au­ga, non per­den a fé­cu­la, que é a que ten o sa­bor da pa­ta­ca. Sa­ben co­ma se as fi­xe­ses na túa ca­sa.

—¿Que va­rie­da­de em­pre­gan?

—A Agria, que é a que me­llor ca­li­da­de nos pres­ta, aín­da que ta­mén es­ta­mos pro­ban­do ou­tras, in­ves­ti­gan­do. É a va­rie­da­de que máis se es­tá cul­ti­van­do aquí na Li­mia: A Ken­ne­bec pa­ra con­su­mo, co­mo pro­du­to pro­te­xi­do po­la IXP Pa­ta­ca de Ga­li­cia, e a Agria, pa­ra trans­for­ma­ción, aín­da que den­de o Con­se­llo es­ta­mos tra­tan­do de que se poi­da co­mer­cia­li­zar am­pa­ra­da por esa mes­ma IXP. Axu­da­ría á ho­ra de in­tro­du­ci­la en mer­ca­dos que non a co­ñe­cen: po­lo ne­go­cio co­ñe­zo pa­ta­cas de ca­se to­da Es­pa­ña e po­do cer­ti­fi­car que a de Ga­li­cia ten ca­li­da­des cu­li­na­rias e or­ga­no­lép­ti­cas su­pe­rio­res ás de cal­que­ra ou­tra.

—E pe­se a iso os pro­du­to­res din que aín­da hai que po­ñe­las en va­lor.

—Non nos que­da ou­tro ca­mi­ño máis ca ese. En ex­ten­sión es­ta­mos li­mi­ta­dos, te­mos as hec­tá­reas que te­mos e non po­de­mos pro­du­cir moi­to máis do que o es­ta­mos fa­cen­do. ¿Que nos que­da? In­ten­tar dar­lle ao no­so pro­du­to o va­lor que real­men­te ten, e ven­de­lo un pou­qui­ño máis ca­ro.

—¿Co­mo van os pre­zos?

—Ou­tro pro­ble­ma. Hai dous ti­pos de ven­da. Bai­xo contrato, an­tes de plan­tar, a uns pre­zos fi­xa­dos: ase­gú­ran­chos, pe­ro son al­go bai­xos pa­ra un agri­cul­tor. Lo­go es­tá o mer­ca­do li­bre: o ano no que o pre­zo é bo, es­tu­pen­do, pe­ro ou­tros co­ma es­te, no que a ca­li­da­de do pro­du­to é es­pec­ta­cu­lar e os pre­zos non te­ñen na­da que ver... De­pen­de­mos do mer­ca­do fran­cés, e co­mo alí es­te ano hai moi­ta pa­ta­ca, os pre­zos van bai­xí­si­mos aquí. Ho­xe es­tá to­do glo­ba­li­za­do, e os pre­zos xa nin se­que­ra de­pen­den da pro­du­ción lo­cal, nin da na­cio­nal. Os pre­zos por contrato de­be­rían su­bir dous cen­ti­mi­ños por qui­lo, po­lo me­nos.

—¿Bo­tou en fal­ta al­go á ho­ra de em­pren­der? Axu­das, bu­ro­cra­cia...

—Sem­pre que fi­xe­mos in­ver­sións, ti­ven axu­das a ni­vel de sub­ven­cións. Axu­da por par­te do per­soal de ad­mi­nis­tra­ción á ho­ra de so­li­ci­ta­las, in­for­mar­te... Pe­ro o da bu­ro­cra­cia é cer­to: pa­ra mon­tar un­ha em­pre­sa lías­te con pa­peis seis me­ses, un ano ou dous. Ha­be­ría que so­lu­cio­na­lo.

«As pa­ta­cas ao es­ti­lo tra­di­cio­nal son o no­so for­te, a fri­tu­ra é artesanal, co­ma na ca­sa»

—¿Por que pa­ta­cas Guays?

—Dé­mos­lle vol­tas... Ti­ña que ser un no­me guay... ¿e que no­me hai máis guay que guay? [ri].

ÁL­VA­RO VAQUERO

Jo­sé Án­gel So­te­lo Cas­tro é, ta­mén, mem­bro do Con­se­llo Re­gu­la­dor da IXP Pa­ta­ca de Ga­li­cia.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.