Ami­gos li­be­ra­dos

La Voz de Galicia (Pontevedra) - - Cultura - Luís G. To­sar

O1 de ou­tu­bro de 1945, na súa Ca­sa Gran­de de Ci­ma­de­vi­la, Tra­sal­ba, Amoei­ro, Ra­món Ote­ro Pe­dra­yo prin­ci­pia O Li­bro dos ami­gos. Na bre­ve no­ta in­tro­du­to­ria mar­ca o 2 de no­vem­bro, día de de­fun­tos, pa­ra re­ma­tar o que con­si­de­ra, «máis ca em­pre­sa li­te­ra­ria, an­ceio do cu­ra­zón». Pra­zo que non cum­pre. Por­que, nin den­de agos­to de 1937, can­do as au­to­ri­da­des fas­cis­tas lle co­mu­ni­can a se­pa­ra­ción do en­sino, xun­to con ou­tros pro­fe­so­res re­pre­sa­lia­dos, co­mo Ro­drí­guez Bou­zo, no Ins­ti­tu­to de Ou­ren­se, nin den­de a su­ble­va­ción mi­li­tar, un ano an­tes, po­de di­cir­se que Ote­ro se re­clúe a es­cri­bir, en cas­te­lán. Per­ma­ne­ce aten­to, es­tre­me­cen­do coa dor e to­man­do no­ta da bar­ba­rie: fu­si­la­dos, pa­sea­dos, fu­xi­dos, exi­lia­dos… E fi­na­li­za O Li­bro…, nun­ca me­llor di­to, en 1952, lo­go de «fran­quear as can­ce­las da lem­bran­za e abrir as fies­tras do sen­ti­men­to». O seu é un exer­ci­cio de au­ten­ti­ci­da­de e al­tu­ra in­me­llo­ra­ble. Trin­ta e no­ve sem­blan­zas nas que o pai é «o mi­llor dos ami­gos mor­tos», aín­da que En­ri­que Ote­ro So­te­lo non fi­gu­re, con no­me e ape­li­dos, nun­ha lis­ta­xe que o au­tor con­si­de­ra «te­sou­ro e gro­ria». Re­dac­ta­do nun tem­po —a dé­ca­da dos 40—, no que, lon­xe de se afas­tar da trá­xi­ca reali­da­de, D. Ra­món, ben in­for­ma­do dos acon­te­ce­men­tos que en­loi­tan Ga­li­cia e o res­to de Es­pa­ña, per­ma­ne­ce en con­tac­to es­trei­to —me­dian­te pro­pios e co­rreo pos­tal— co ga­le­guis­mo no exi­lio. Pro­ba evi­den­te des­ta im­pli­ca­ción mi­li­tan­te, se­rá a vi­si­ta á Ar­xen­ti­na, en xu­llo de 1947, re­flec­ti­da nou­tra gran­de tes­te­mu­ña ote­ria­na, Por os viei­ros da sau­da­de. Lem­bran­zas e cró­ni­ca de un via­xe a Bue­nos Ai­res (1952). Es­ca­sa­men­te li­do e mal en­ten­di­do —qui­zais po­la pro­sa en­tre­fe­bra­da de eru­di­ción e me­tá­fo­ras— es­te vo­lu­me, alén dos con­tac­tos po­lí­ti­cos e per­soais, ofré­ce­nos un­ha in­tere­san­tí­si­ma vi­sión, so­cial e cul­tu­ral, da «in­men­sa cos­mó­po­le do Pla­ta», on­de alen­ta­ba, da­que­la, a Ga­li­cia Ideal. E tam­pou­co po­de ser ti­da por ca­dra­de­la a pu­bli­ca­ción, 8 anos des­pois de co­me­za­do, do Li­bro dos ami­gos, ó coida­do de Luís Seoa­ne, po­las Edi­cio­nes Ga­li­cia do Cen­tro Gallego de Bue­nos Ai­res, en xu­llo de 1953. Des­to, de ami­gos que son e que fo­ron, pre­ci­sa­men­te en Tra­sal­ba, fa­la­ba­mos con Gi­se­la Bar­bei­to, ami­ga á que tan­to que­ro.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.