13 ok­to­ber: We­reld Trom­bo­se Dag

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

Op 13 ok­to­ber vraagt men aan­dacht voor de ge­va­ren van trom­bo­se. Per dag krij­gen ruim 100 men­sen trom­bo­se. Dit ge­beurt vaak na een zie­ken­huis­op­na­me. On­be­han­del­de of te laat ont­dek­te trom­bo­se kan lei­den tot ern­sti­ge en soms zelfs in­va­li­de­ren­de scha­de, zo­als het post­trom­bo­tisch syn­droom. Trom­bo­se is de af­slui­ting van een ader of slag­ader door een bloed­prop (trom­bus). In ons bloed zit­ten stof­fen die zor­gen voor de bloed­stol­ling. Ze ko­men in ac­tie als u een wond­je heeft. Het wond­je sluit en het bloe­den stopt. Als het bloed blijft stol­len of het stol­sel te groot wordt, dan zor­gen an­tistol­ling­stof­jes dat de stol­ling stopt. Ook bre­ken ze te gro­te stol­sels af. Zo blijft het sys­teem weer in even­wicht.

Bij trom­bo­se gaat het mis met dit in­ge­ni­eu­ze sys­teem van stol­ling en an­tistol­ling. Het bloed stolt, ter­wijl er geen wond­je is. Of de bloed­prop groeit door en wordt te groot. Dat kan trom­bo­se ver­oor­za­ken. De bloed­prop sluit het bloed­vat af. Of er breekt een stuk­je van een stol­sel af om ver­der­op een bloed­vat af te slui­ten. Dit kan een long­em­bo­lie ver­oor­za­ken. Als een ader ver­stopt raakt, heet dat ve­neu­ze trom­bo­se. Een ve­neu­ze trom­bo­se kan lei­den tot een chro­ni­sche aan­doe­ning die post­trom­bo­tisch syn­droom wordt ge­noemd. Trom­bo­se kan over­al in het li­chaam op­tre­den en dus ook over­al in het li­chaam ge­vol­gen heb­ben. Een stol­sel in een bloed­vat in het hart of in de hals­slag­ader kan los­la­ten en via de bloed­stroom wor­den mee­ge­voerd naar de her­se­nen. Als het stol­sel vast­loopt in de her­se­nen, spre­ken we van een her­sen­em­bo­lie. Een on­re­gel­ma­ti­ge hart­slag, een hart­klepaf­wij­king of het plaat­sen van een nieu­we hart­klep bren­gen al­le­maal een ri­si­co op trom­bo­se met zich mee. Een trom­bo­se in het hart kan lei­den tot een hart­in­farct. Als een bloed­stol­sel een bloed­vat in het been af­sluit, spre­ken we van een trom­bose­been. Een niet be­han­deld trom­bose­been kan ern­sti­ge ge­vol­gen heb­ben en lei­den tot een long­em­bo­lie en/of post­trom­bo­tisch syn­droom.

Trom­bo­se komt veel voor en vaak spe­len meer­de­re fac­to­ren een rol bij het ont­staan. Een be­lang­rij­ke oor­zaak is sim­pel­weg slij­ta­ge van de bloed­va­ten. Het is dus ze­ker een kwaal van ou­de­re men­sen. Bij be­scha­dig­de of ver­sle­ten bloed­va­ten kan trom­bo­se ont­staan als de kwa­li­teit van de bloed­va­ten niet goed is. Ou­der­dom, maar ook leef­stijl spe­len een rol. Ro­ken, een hoog cho­les­te­rol­ge­hal­te, sui­ker­ziek­te en ho­ge bloed­druk ver­snel­len de slij­ta­ge van on­ze bloed­va­ten. Het ri­si­co op ader­ver­kal­king en trom­bo­se neemt dan toe. Een van de groot­ste oor­za­ken van trom­bo­se is een be­scha­di­ging aan een bloed­vat, bij­voor­beeld door een on­ge­luk of een ope­ra­tie. Met na­me or­tho­pe­di­sche ope­ra­ties waar­bij een heup of een knie wordt ver­van­gen ge­ven een hoog ri­si­co op trom­bo­se in de we­ken na de ope­ra­tie. Bij een ope­ra­tie krijgt u stan­daard an­ti-stol­lings­mid­de­len voor­ge­schre­ven, ten­zij de richt­lij­nen an­ders aan­ge­ven.

Trom­bo­se moet al­tijd be­han­deld wor­den. Het kan ern­sti­ge en lang­du­ri­ge ge­vol­gen heb­ben. Ge­luk­kig zijn er goe­de me­di­cij­nen die hel­pen om de ge­vol­gen te be­per­ken en het ri­si­co op een twee­de trom­bo­se te ver­klei­nen. Er zijn dus veel ver­schil­len­de oor­za­ken van trom­bo­se, waar­bij pech en ge­luk een gro­te rol spe­len. Toch ont­staat trom­bo­se min­der snel als de va­ten ge­zond zijn. Een ge­zon­de leef­stijl helpt daar­bij: niet ro­ken, ge­zond eten en veel be­we­gen dra­gen hier­aan bij.

(Bron: trom­bosestich­ting.nl)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.