De kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming (QE) van de ECB on­der de loep

Times of Suriname - - TIMES UNLINED -

In de­ze edi­tie ne­men we sa­men met u het kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­mings­pro­gram­ma van de Eu­ro­pean Cen­tral Bank (ECB) on­der de loep.

In­lei­ding

Kwan­ti­ta­tie­ve ver­soe­pe­ling of vrij­er ver­taald kwan­ti­ta­tie­ve geld­ver­rui­ming (in het En­gel­se fi­nan­ci­ë­le jar­gon aan­ge­duid als quan­ti­ta­ti­ve ea­sing) is ver­gro­ting van de geld­voor­raad door een cen­tra­le bank door mid­del van de aan­koop van ef­fec­ten zo­als staats­obli­ga­ties. Bij een (drei­gen­de) re­ces­sie pro­beert de cen­tra­le bank de eco­no­mie te sti­mu­le­ren door ren­te­ver­la­ging. Le­nin­gen wor­den hier­door goed­ko­per waar­door bur­gers en be­drij­ven meest­al meer be­ste­den.

Ver­de­re ren­te­ver­la­gin­gen of zelfs een ren­te­stand van nul zul­len meest­al niet lei­den tot een toe­na­me van eco­no­mi­sche ac­ti­vi­tei­ten, met als ge­volg dat een af­ne­men­de vraag leidt tot ver­de­re prijs­da­lin­gen (de­fla­tie). De cen­tra­le bank kan in dat ge­val be­slui­ten om de geld­hoe­veel­heid te ver­gro­ten.

Een gro­te­re geld­hoe­veel­heid leidt im­mers tot prijs­ver­ho­gin­gen en door­bre­king van de de­fla­toi­re spi­raal.

Kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming pro­gram­ma ECB:

Be­gin maart 2015 zijn de cen­tra­le ban­ken van het Eu­ro­sys­teem, ge­start met het groot­scha­lig aan­ko­pen van staats­obli­ga­ties. Het Eu­ro­sys­teem in­jec­teer­de hier­bij di­rect geld in de eco­no­mie door de staats­obli­ga­ties aan te ko­pen met nieuw ge­cre­ëerd elek­tro­nisch geld. Het aan­koop­pro­gram­ma van de Eu­ro­pe­se Cen­tra­le Bank wordt in po­pu­lair taal­ge­bruik ook wel het aan­zet­ten van de geld­pers ge­noemd, maar cen­tra­le ban­kiers ge­brui­ken de term kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming (in het Engels Quan­ti­ta­ti­ve Ea­sing, QE).

De aan­lei­ding voor het aan­koop­pro­gram­ma is het voor­uit­zicht van een pe­ri­o­de van te la­ge in­fla­tie in het eu­ro­ge­bied. Ge­woon­lijk zou de ECB dan de be­leids­ren­te ver­la­gen, om te vol­doen aan de in­fla­tie­doel­stel­ling van vlak on­der de 2% per jaar op de mid­del­lan­ge ter­mijn.

On­der­staan­de gra­fiek laat de aan­koop van obli­ga­ties als ge­volg van de­ze kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming zien, van­af maart 2015 tot en met sep­tem­ber 2016.

ECB on­der­zoekt aan­pas­sing op­koop­pro­gram­ma:

De ECB wij­zigt haar be­leid niet on­danks het voor­uit­zicht van la­ge in­fla­tie. Zij ziet nog steeds de po­si­tie­ve ef­fec­ten van QE (kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming), al neemt de wer­king af.

Een tech­no­lo­gie­schok kan red­ding bren­gen, maar als die uit­blijft zit de Eu­ro­zo­ne op­ge­za­deld met la­ge groei, la­ge in­fla­tie en la­ge ren­tes, met als ge­volg dat ze kwets­baar zul­len zijn voor de vol­gen­de eco­no­mi­sche schok. De ECB voor­spelt nog steeds dat de in­fla­tie on­der het ei­gen doel blijft en geeft toe ‘be­zorgd’ te zijn over het feit dat de on­der­lig­gen­de in­fla­tie­druk maar niet wil toe­ne­men.

Toch ver­an­dert de ECB niets aan haar mo­ne­tair be­leid.

Dat roept een aan­tal vra­gen op:

• Heeft de ECB geen ver­trou­wen meer in kwan­ti­ta­tie­ve ver­rui­ming (quan­ti­ta­ti­ve ea­sing – QE)?

• Doet QE meer kwaad dan goed?

• Moet de ECB het qua stra­te­gie over een heel an­de­re boeg gooi­en?

Zo­als men in de vol­gen­de ta­bel kan zien, is ten ge­vol­ge van het ECB QE-pro­gram­ma in bij­na al­le Eu­ro­zo­ne lan­den en Eu­ro­pa – be­hal­ve Noorwegen – de ren­te op hun res­pec­tie­ve­lij­ke schat­kist­pa­pier ne­ga­tief.

Gren­zen aan de ne­ga­tie­ve ren­tes:

Ver­der zijn er ook gren­zen aan het hui­di­ge ne­ga­tie­ve ren­te­be­leid van de ECB. Net als QE heeft de ne­ga­tie­ve be­leids­ren­te ge­hol­pen om de ren­te op bank­kre­die­ten om­laag te krij­gen. Maar om­dat de ban­ken hun cre­dit­ren­te niet ver kun­nen ver­la­gen, be­staat het ge­vaar dat hun win­sten on­der druk ko­men te staan. Maar hoe ver­der de ren­te on­der nul zakt en/of hoe lan­ger de ren­te ne­ga­tief blijft, hoe waar­schijn­lij­ker het wordt dat de ban­ken de pijn gaan voe­len. Dat kan ne­ga­tief uit­wer­ken op de kos­ten en de be­schik­baar­heid van kre­die­ten.

Een nieu­we stra­te­gi­sche koers voor de ECB?

La­ge in­fla­tie en ge­rin­ge eco­no­mi­sche groei zijn wel­is­waar on­be­vre­di­gend maar geen ramp. Het pro­bleem is ech­ter dat de eu­ro­zo­ne in de hui­di­ge si­tu­a­tie erg kwets­baar is voor schok­ken. Toen in 2008 de fi­nan­ci­ë­le cri­sis uit­brak, was de kern­in­fla­tie ge­lijk aan het prijs­sta­bi­li­teits­doel van de ECB net on­der 2%. De be­leids­ren­te was cir­ca 4%. De kern­in­fla­tie is nu 0,8% en het be­lang­rijk­ste be­leids­ta­rief -0,4%. Een nieu­we schok kan de eu­ro­zo­ne rich­ting de­fla­tie drij­ven zon­der dat de ECB daar veel aan kan doen. In ge­val van nood zou de ECB na­tuur­lijk cre­a­tief te werk gaan. Door bij­voor­beeld an­de­re ef­fec­ten op te ko­pen, zo­als aan­de­len of zelfs on­ge­dek­te obli­ga­ties. Maar hier­aan zijn ri­si­co’s ver­bon­den en het ef­fect is be­perkt.

Er is dus een nieu­we pre­ven­tie­ve stra­te­gie no­dig. De ECB lijkt dat heel goed te be­sef­fen, maar lijkt de bal bij de na­ti­o­na­le re­ge­rin­gen te wil­len leg­gen. De ECB roept steeds lui­der dat re­ge­rin­gen ein­de­lijk struc­tu­re­le her­vor­min­gen moe­ten door­voe­ren. Die zou­den het groei­po­ten­ti­eel op lan­ge ter­mijn ver­gro­ten en de ge­vol­gen van de ver­grij­zing enigs­zins com­pen­se­ren. Daar­door zou ook de ‘neu­tra­le’ of even­wichts­ren­te om­hoog gaan. De ECB roept re­ge­rin­gen in­mid­dels ook op om meer te in­ves­te­ren in in­fra­struc­tuur, wat (in­dien juist be­steed) het­zelf­de ef­fect zou heb­ben.

PGM Ca­pi­tal com­men­taar & ana­ly­se:

Af­gaan­de op de woor­den van ECB-pre­si­dent Ma­rio Drag­hi, zou je den­ken dat QE (en de an­de­re on­con­ven­ti­o­ne­le be­leids­maat­re­ge­len van de ECB) het bes­te is wat de we­reld sinds de ont­dek­king van de elek­tri­ci­teit is over­ko­men. Hij deed een aan­tal uit­spra­ken over de gun­sti­ge ef­fec­ten van de­ze maat­re­ge­len.

Ze leid­den tot la­ge­re ren­te­ta­rie­ven voor le­nin­gen en een toe­na­me van de kre­diet­ver­le­ning. Bo­ven­dien was de ‘frag­men­ta­tie’ bin­nen de eu­ro­zo­ne – sterk uit­een­lo­pen­de kre­diet­voor­waar­den in de ver­schil­len­de lan­den –‘voor­bij’. Drag­hi kwam zelfs met en­ke­le ra­min­gen van de heil­za­me wer­king van het be­leid.

De ECB schat dat het mo­ne­tair be­leid in de pe­ri­o­de 2016-2018 de eco­no­mi­sche groei met in to­taal 0,6% en de in­fla­tie met 0,4% zal doen toe­ne­men.

Ho­pen op een ge­schenk uit de he­mel:

Dat be­te­kent dat de ver­ant­woor­de­lijk­heid voor het be­rei­ken van de eco­no­mi­sche doe­len op de schou­ders van de ECB blijft rus­ten. Mo­ne­tair be­leid kent ui­ter­aard gren­zen. Het kan het lang­ja­ri­ge groei­po­ten­ti­eel van de eu­ro­zo­ne niet ver­gro­ten. Maar een nieuw be­leids­ka­der zou de ECB voor de toe­komst meer arm­slag kun­nen ge­ven. Zo zou een ho­ger in­fla­tie­doel op ter­mijn de no­mi­na­le even­wichts­ren­te ver­ho­gen.

Het pro­bleem is dat een ho­ger in­fla­tie­doel al­leen werkt als het ge­loof­waar­dig is. Huis­hou­dens, be­drij­ven en be­leg­gers moe­ten ge­lo­ven dat het ho­ge­re doel haal­baar is. Ook al is het hui­di­ge, la­ge­re doel op dit mo­ment niet bin­nen be­reik. Om dat ge­loof­waar­dig te kun­nen ma­ken, moet de ECB een nieuw, zeer ver­gaand pak­ket aan mo­ne­tai­re sti­mu­le­rings­maat­re­ge­len kun­nen be­lo­ven dat wordt on­der­steund door be­gro­tings­be­leid. Dat lijkt er niet in te zit­ten. De ECB lijkt in de verste ver­te nog geen an­der be­leids­ka­der te over­we­gen.

Men­sen in een wan­ho­pi­ge si­tu­a­tie ho­pen vaak op een ge­schenk uit de he­mel, zo­als het win­nen van de loterij. Voor de ma­kers van ma­cro-eco­no­misch be­leid is het equi­va­lent hier­van een nieu­we tech­no­lo­gie­schok die het lan­ge­ter­mijn­po­ten­ti­eel van de eco­no­mie ver­groot. Dui­men dus! Maar zon­der zo’n tech­no­lo­gie­schok zal de Eu­ro­zo­ne op­ge­za­deld blij­ven met een la­ge groei, la­ge in­fla­tie en la­ge ren­tes, waar­door ze kwets­baar zal zijn voor de vol­gen­de eco­no­mi­sche schok.

Het is een ge­noe­gen om u te heb­ben ge­ïn­for­meerd en tot de vol­gen­de week.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.