Be­wo­ners van Dog­ger­land ver­an­der­den me­nu­kaart van­we­ge kli­maat­ver­an­de­ring

Times of Suriname - - WETENSCHAP -

Ar­che­o­lo­gen heb­ben ont­dekt wat er zo’n 8000 jaar ge­le­den bij de be­wo­ners van het in­mid­dels ver­dron­ken Dog­ger­land op het me­nu stond: zoet­wa­ter­vis. Het is mis­schien las­tig voor te stel­len, maar ooit lag het zui­de­lij­ke deel van de mo­der­ne Noord­zee, tus­sen Ne­der­land, En­ge­land en De­n­e­mar­ken, droog. En in het ge­bied, Dog­ger­land ge­noemd, woon­den ja­gers en ver­za­me­laars. En ar­che­o­lo­gen heb­ben nu ont­dekt wat er bij de­ze men­sen, zo’n 8000 jaar ge­le­den, op het me­nu stond. Met stip bo­ven­aan: zoet­wa­ter­vis. Maar ook klei­ne die­ren zo­als ot­ters, be­vers en wa­ter­vo­gels.

De on­der­zoe­kers trek­ken die con­clu­sie op ba­sis van iso­to­pen­on­der­zoek van men­se­lij­ke bot­res­ten die in de Noord­zee zijn te­rug­ge­von­den. De on­der­zoe­kers richt­ten zich op sta­bie­le iso­to­pen: va­ri­a­ties van ato­men met een be­paal­de waar­de. De waar­de van de­ze iso­to­pen is af­han­ke­lijk van het di­eet van men­sen. Zo heeft een vlees­eter een an­de­re ‘iso­to­pen­sig­na­tuur’ dan een vis­eter.

Uit het on­der­zoek blijkt dus dat de be­wo­ners van Dog­ger­land zo’n 8000 jaar ge­le­den voor­al zoet­wa­ter­vis­sen en – in min­de­re ma­te – klei­ne die­ren aten. Rond 9500 voor Chris­tus was dat wel an­ders: toen aten de Dog­ger­land­be­wo­ners voor­na­me­lijk vlees, zo stel­len de on­der­zoe­kers. Het di­eet van de­ze men­sen is in een pe­ri­o­de van 4000 jaar – tus­sen 9500 en 6000 voor Chris­tus – dan ook flink ver­an­derd.

Die ver­an­de­ring in het di­eet is di­rect te­rug te lei­den naar kli­maat­ver­an­de­ring. Tus­sen 9500 en 6000 voor Chris­tus warm­de het kli­maat op en steeg de zee­spie­gel ge­mid­deld el­ke 100 jaar met zo’n twee me­ter. Het laag­ge­le­gen Noord­zee­bek­ken liep dan ook al snel vol met wa­ter. Ar­che­o­lo­gen dach­ten al­tijd dat de be­wo­ners van Dog­ger­land hun heil land­in­waarts zoch­ten of zich ge­dwon­gen za­gen om hun di­eet om te gooi­en en er een ma­rien di­eet op na te gaan hou­den. Maar dit on­der­zoek schetst een an­der beeld: de Dog­ger­land­be­wo­ners gin­gen meer zoet­wa­ter­vis­sen nut­ti­gen. Het sug­ge­reert dat de­ze men­sen zich niet door het stij­gen­de wa­ter lie­ten weg­ja­gen. In plaats daar­van ble­ven ze in de uit­ge­strek­te wet­lands die in de del­ta’s van de Maas, Rijn en Waal ont­ston­den, wo­nen. Een slim­me keus, want daar was vol­doen­de voed­sel te vin­den. (Bron/foto: Scien­ti­as.nl)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.