In­ter­na­ti­o­na­le Dag ter Be­scher­ming van de Ozon­laag

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

In 1987 werd door 26 lan­den tij­dens de Con­ven­tie van Montre­al be­slo­ten dat het maar eens af­ge­lo­pen moest zijn met het ka­pot­ma­ken van de ozon­laag. Ter her­in­ne­ring aan dat Ver­drag, rie­pen de Ver­e­nig­de Na­ties in 1994, 16 sep­tem­ber daar­om uit tot In­ter­na­ti­o­na­le Dag ter Be­scher­ming van de Ozon­laag. De ozon­laag is een laag in de stra­tos­feer, tus­sen on­ge­veer 15 en 50 ki­lo­me­ter hoog­te, waar­in re­la­tief veel ozon aan­we­zig is. De aard­at­mos­feer be­schermt het le­ven op aar­de door een ge­deel­te van de scha­de­lij­ke stra­ling die af­kom­stig is van de zon te­gen te hou­den. Zo wordt het scha­de­lijk­ste deel van de ul­tra­vi­o­let­te stra­ling uit zon­licht te­gen­ge­hou­den door de ozon­laag. Het ozon in de stra­tos­feer ont­staat door­dat zuur­stof­mo­le­cu­len split­sen on­der in­vloed van ul­tra­vi­o­let­te stra­ling. De split­sings­pro­duc­ten wor­den zuur­stof­ra­di­ca­len ge­noemd. De­ze ra­di­ca­len re­a­ge­ren weer met een an­der zuur­stof­mo­le­cuul en vor­men zo ozon. Dit ozon ab­sor­beert weer heel mak­ke­lijk ul­tra­vi­o­let­te stra­ling en vormt dan weer zuur­stof en een vrij zuur­stof­ra­di­caal. Het ra­di­caal re­a­geert weer met zuur­stof en pro­du­ceert een nieuw ozon­mo­le­cuul. Zo­doen­de blijft dit in­sta­bie­le mo­le­cuul toch in aan­zien­lij­ke con­cen­tra­ties aan­we­zig. De con­cen­tra­tie van het ozon in de stra­tos­feer is maxi­maal 10 ppm. Dat is hon­derd keer zo veel ozon als in in­a­de­mings­lucht aan­vaard­baar wordt ge­von­den. De blau­we kleur van de ozon­laag is zicht­baar in de sche­me­ring, om­dat ozon een blauw gas is. Tij­dens de sche­me­ring legt de zon­ne­stra­ling na­me­lijk een lan­ge weg door de ozon­laag af door de zeer ge­rin­ge in­vals­hoek. Op 1 ja­nu­a­ri 1989 werd het Montreal­pro­to­col van kracht dat het ge­bruik van ozon­af­bre­ken­de stof­fen we­reld­wijd aan ban­den moet leg­gen. Die maat­re­ge­len lij­ken ef­fect te heb­ben ge­had: waar­ne­min­gen to­nen aan dat de hoe­veel­heid ozon­af­bre­ken­de stof­fen in de at­mos­feer aan het af­ne­men is en in 2006 leek de ozon­laag zich lang­zaam te her­stel­len. Ver­moe­de­lijk duurt het tot de twee­de helft van de 21e eeuw vóór de ozon­laag vol­le­dig her­steld is. Ook dan zijn we nog niet uit de pro­ble­men, want de toe­ge­no­men ul­tra­vi­o­letstra­ling op aar­de, ont­staan door­dat de dun­ne­re ozon­laag min­der stra­ling te­gen­houdt, heeft pas veel la­ter zijn uit­wer­king. Er wordt ver­wacht dat de ul­tra­vi­o­letstra­ling op het noor­de­lij­ke half­rond rond 2020 zijn maxi­mum be­reikt, en de eerst helft van de 21e eeuw het aan­tal ge­val­len van huid­kan­ker en zon­ne­brand als ge­volg van de ozon­af­na­me zal toe­ne­men. De laat­ste tien ja­ren is het aan­tal ge­val­len van huid­kan­ker toe­ge­no­men. Die toe­na­me lijkt voor­na­me­lijk toe te schrij­ven aan het UV­bloot­stel­lings­ge­drag, zo­als een toe­na­me in zon­va­kan­ties. Op die ‘Dag’ wor­den cam­pag­nes ge­lan­ceerd om men­sen meer be­wust te ma­ken van hun de­struc­tie­ve ge­drag en wor­den over­he­den en be­drij­ven ge­sti­mu­leerd min­der ver­vui­lend te werk gaan.

(Bron: Wi­ki­me­dia.org)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.