Ma­driu-Cla­ror-Pera­fi­ta­val­lei in An­dor­ra

Times of Suriname - - CULTUUR -

De Ma­driu-Cla­ror-Pera­fi­ta­val­lei is een val­lei en het op een na groot­ste wa­ter­bek­ken van An­dor­ra. Het ge­bied heeft een op­per­vlak­te 4247 hec­ta­re, waar­mee het on­ge­veer 9% van de to­ta­le op­per­vlak­te van de mi­ni­staat An­dor­ra be­slaat. Het berg­ach­ti­ge ge­bied om­vat ve­le ij­zi­ge land­schap­pen, klip­pen en glet­sjers. Daar­naast zijn er ne­der­zet­tin­gen, waar de in­wo­ners nog steeds le­ven vol­gens een tra­di­ti­o­ne­le woon­cul­tuur in de ber­gen.

In 2004 werd de val­lei toe­ge­voegd aan de We­rel­derf­goed­lijst. In 2006 werd het be­scherm­de ge­bied nog ver­der uit­ge­breid. Dit om­dat de be­wo­ners en de ne­der­zet­tin­gen in de val­lei een uit­zon­der­lijk voor­beeld zou­den zijn van een tra­di­ti­o­ne­le le­vens­wij­ze en in­ter­ac­tie met de om­ge­ving. Vol­gens UNES­CO vormt de Ma­driu-Cla­ror-Pa­ra­fi­ta­val­lei een unie­ke weer­ga­ve van de ma­nier waar­op de be­wo­ners, on­danks de be­perk­te hoe­veel­heid aan grond­stof­fen, in staat wa­ren een leef­ba­re cul­tuur op te bou­wen in de Py­re­nee­ën, door een tra­di­ti­o­neel, 700 jaar oud, sys­teem van com­mu­na­le land­be­wer­king.

De ge­ï­so­leer­de val­lei is een toe­vluchts­oord voor zeld­za­me of be­dreig­de wil­de die­ren. De hoog­ge­le­gen val­lei met ij­zi­ge land­schap­pen en glet­sjers werd en wordt el­ke zo­mer ge­bruikt als zo­mer­wei­de voor koei­en, scha­pen en paar­den. De val­lei heeft ho­ge wei­den, stei­le klif­fen en stei­le be­bos­te val­lei­wan­den. De val­lei is ge­ï­so­leerd van de rest van An­dor­ra, en kan al­leen wor­den be­reikt via tracks en berg­pa­den. Twee klei­ne ne­der­zet­tin­gen, En­tre­me­s­aig­ües en Ra­mio, be­vin­den zich in de smal­le val­lei. In de dor­pen tref je slechts 12 hui­zen, ge­maakt van lo­ka­le gra­niet met leis­te­nen da­ken. Elk huis heeft een gro­te schuur voor de op­slag van graan en hooi. De ne­der­zet­tin­gen zijn om­ringd door ter­ras­vor­mi­ge vel­den, die wer­den ge­bruikt om tar­we en rog­ge te te­len. Maar nu wor­den ze voor­al ge­bruikt voor be­gra­zing. De ho­ge­re vel­den rui­men nu plaats voor bos. In de Mid­del­eeu­wen wer­den nog op de hel­lin­gen wijn­stok­ken ge­plant.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.