Zijn ba­na­nen ener­gie­rijk en dus dik­ma­kers?

Times of Suriname - - GEZONDHEID -

Na het le­zen van dit ar­ti­kel zul je een ba­naan met an­de­re ogen be­kij­ken. Het is in­der­daad zo dat de ba­naan (de zoe­te ba­naan zo­als wij die ken­nen) een zeer in­te­res­sant voe­dings­mid­del is en voor­de­li­ge ei­gen­schap­pen heeft die niet al­tijd be­kend zijn bij een breed pu­bliek. De ba­naan is, na rijst, ma­ïs en tar­we het be­lang­rijk­ste voe­dings­ge­was ter we­reld.

Al­ler­eerst heb­ben ba­na­nen een laag ge­hal­te aan na­tri­um, maar een hoog ge­hal­te aan ka­li­um en zet­meel. Klei­ne­re hoe­veel­he­den cal­ci­um, ko­per, jo­di­um, ij­zer, fos­for en zink zijn ook aan­we­zig, even­als vi­ta­mi­ne C (10 mg/100 g), vi­ta­mi­ne A en en­ke­le B-vi­ta­mi­nes.

Zet­meel

Het ho­ge ge­hal­te aan zet­meel brengt met zich mee dat ba­na­nen als ca­lo­rie­rijk wor­den be­schouwd. Dit moet wor­den ge­nu­an­ceerd. De ca­lo­riein­houd van een ba­naan is on­ge­veer 100 kcal/100g en, als je weet dat een ba­naan tus­sen de 100 à 200 gram weegt, kun je snel even be­re­ke­nen wat dit ca­lo­risch be­te­kent. Het zet­meel in ba­na­nen is van vrij spe­ci­a­le aard: het kan na­me­lijk (voor­al als de ba­naan jong en half­rijp is) moei­lijk wor­den af­ge­bro­ken in de maag en in de dun­ne darm en komt prak­tisch on­aan­ge­tast in de dik­ke darm te­recht. Men spreekt van ‘re­sis­tent zet­meel’.

Con­sti­pa­tie

In die zin brengt het geen ex­tra ca­lo­rie­ën aan en wordt het be­schouwd als voe­dings­ve­zel. Het ver­oor­zaakt dan ook een bul­king ef­fect (ver­gro­ten van de darm­mas­sa) en is in­te­res­sant voor het be­strij­den van con­sti­pa­tie.

Dit re­sis­tent zet­meel wordt in de dik­ke darm ver­der af­ge­bro­ken door de daar aan­we­zi­ge bac­te­ri­ën en geeft aan­lei­ding tot kor­te­ke­ten­vet­zu­ren, die een an­ti­kan­ker­ef­fect heb­ben, met na­me ten aan­zien van darm­kan­ker. De ver­zu­ring van de dik­ke darm heeft ook tot ge­volg dat de mi­ne­ra­len en spo­ren­ele­men­ten be­ter wor­den op­ge­no­men en dat de ei­wit­af­braak wordt af­ge­remd, zo­dat min­der am­mo­ni­ak en an­de­re kwa­lijk rui­ken­de stof­fen in­tes­ti­naal wor­den ge­vormd.

Ove­ri­gens zijn on­rij­pe ba­na­nen ook op an­de­re vlak­ken nog zo slecht niet; in som­mi­ge tro­pi­sche lan­den eet men on­rij­pe ba­na­nen als me­di­cijn voor darm­klach­ten, voor­al diar­ree bij kin­de­ren. Veel rau­we ba­na­nen be­vat­ten de stof leu­co­cy­a­nidi­ne, een favo­no­ï­de dat de groei van slijm­vlies­cel­len sti­mu­leert en zo maag en dar­men be­schermt te­gen on­der meer maag­zwe­ren en let­sels die het ge­volg zijn van be­paal­de ge­nees­mid­de­len, bij­voor­beeld as­pi­ri­ne.

Glu­ten­in­to­le­ran­tie

Ba­na­nen zijn ook in­te­res­san­te voe­dings­mid­de­len voor kin­de­ren met coe­li­a­kie (of glu­ten­in­to­le­ran­tie). De aan­we­zig­heid van moei­lijk ver­teer­baar zet­meel heeft de ba­naan ove­ri­gens ge­meen met rau­we aard­ap­pels: het is be­kend dat het zet­meel van rau­we aard­ap­pels nau­we­lijks wordt af­ge­bro­ken in de dun­ne darm en veel­eer als voe­dings­ve­zel in de dik­ke darm te­recht­komt.

Wan­neer een aard­ap­pel wordt ge­kookt wordt het zet­meel af­ge­bro­ken in de maag en in de dun­ne darm. Naar­ma­te een ba­naan rij­per wordt neemt de hoe­veel­heid vrije sui­ker toe en de hoe­veel­heid ‘re­sis­tent zet­meel’ af. Het sui­ker­ge­hal­te kan daar­bij stij­gen van 1 tot meer dan 20 pro­cent, het over­gro­te ge­deel­te hier­van is su­cro­se (65 pro­centt), ge­volgd door glu­co­se (20 pro­cent) en fruc­to­se (15 pro­cent).

Een rij­pe ba­naan is dus veel ca­lo­rie­rij­ker dan een groe­ne of half­rij­pe ba­naan. Spor­ters of men­sen die zwa­re in­span­nin­gen le­ve­ren zijn dus be­ter af met rij­pe dan met half­rij­pe ba­na­nen. De aan­we­zig­heid van vrij gro­te hoe­veel­he­den ka­li­um (440 mg/100g) is voor­de­lig voor het re­ge­len van de bloed­druk. Zo­als be­kend doet na­tri­um (zout) in de mees­te ge­val­len de bloed­druk stij­gen, ka­li­um heeft het om­ge­keer­de ef­fect. Ge­droog­de abri­ko­zen en ro­zij­nen be­vat­ten nog meer ka­li­um! Een an­de­re po­si­tie­ve ei­gen­schap van ba­na­nen is dat ze klei­ne hoe­veel­he­den van het hor­moon me­la­to­ni­ne be­vat­ten. Me­la­to­ni­ne is een hor­moon dat door de her­se­nen (de epi­fy­se) wordt af­ge­schei­den en on­ze bi­o­lo­gi­sche klok re­gelt. Naar­ma­te we ou­der wor­den daalt on­ze pro­duc­tie van me­la­to­ni­ne met als ge­volg dat on­der meer het slaap­rit­me kan wor­den ver­stoord.

Slaap­stoor­nis­sen

De Ame­ri­kaan­se on­der­zoe­ker en we­reld­ex­pert op dat vlak, dr. Rus­sel Rei­ter, raadt aan om een ‘me­la­to­ni­ne-vrien­de­lij­ke’ le­vens­wij­ze er­op na te hou­den. Zo stelt hij voor om ’s avonds le­vens­mid­de­len te con­su­me­ren die me­la­to­ni­ne be­vat­ten. Dit zijn ha­ver, ma­ïs, ker­sen, to­ma­ten, maar ook ba­na­nen. Men­sen met slaap­stoor­nis­sen kun­nen dus eens pro­be­ren om als avond­maal een in stuk­jes ge­sne­den ba­naan te eten sa­men met een bord (ha­ver­mout)pap. Stamt uit ‘groot­moe­ders tijd’ niet de ge­woon­te om een bord ha­ver­mout­pap te nut­ti­gen als avond­maal?

Ha­ver is de rijk­ste bron van me­la­to­ni­ne en in­mid­dels is ook ge­we­ten dat zui­vel­pro­duc­ten (melk bij­voor­beeld) ei­wit­ten of stuk­jes ei­wit­ten (pep­ti­den) be­vat­ten die een slaap­be­vor­de­rend ef­fect heb­ben. Het is ech­ter niet al­le­maal koek en ei met ba­na­nen. In een aan­tal zeld­za­me ge­val­len kun­nen men­sen al­ler­gisch re­a­ge­ren op de con­sump­tie van ba­na­nen (men schat 1 à 2 per­so­nen op dui­zend).

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.