Edebiyattan Sinemaya Drakula ve Vampirlik

Atlas - - Gezgİnce -

D

rakula romAnı, İnGIltErE’DE BulunAn BIr tAşınmAzın sAtın AlmA IşlEmlErI IçIn GörEvlEnDIrIlEn JonAtHAn HArkEr’ın TrAnsIlvAnyA’yA yAptığı yolCuluklA BAşlAr. BurADA, sArp DAğlArın ArAsınDAkI BIr şAtoDA yAşAyAn DrAkulA, GErçEktEkInIn AksInE BIr kont olArAk çıkAr kArşımızA. ŞAtoDA tutsAk EDIlDIğI sürE BoyunCA BIrçok sırrını kEşFEDEn HArkEr’ı yok EtmEk IçIn onu BIrBIrInDEn GüzEl üç kADın vAmpIrlE BAş BAşA BırAkAn DrAkulA, İnGIltErE’yE Doğru yolA çıkAr. AnCAk HArkEr şAtoDAn kAçAr vE nIşAnlısı MInA IlE EvlEnIr. Bu ArADA MInA’nın ArkADAşı LuCy, kontun kurBAnlArı ArAsınA kAtılır. AmstErDAm’DAn çAğrılAn BIlIm ADAmı Dr. ABrAHAm VAn HElsInG BIr yAnDAn LuCy’I tEDAvI EtmEyE çAlışır, BIr yAnDAn DA BrItIsH MusEum’DA ArAştırmAlAr yApAr; vAmpIr kontun yüzyıllAr önCE yAşAmış olAn PrEns III. VlAD DrAkulA olDuğunu kEşFEDEr. GüçlErInI BIrlEştIrEn vAmpIr AvCılArı VAn HElsInG’In önDErlIğInDE DrAkulA’yı TrAnsIlvAnyA’yA kADAr kovAlAyACAk vE sonunDA onu Alt EDECEklErDIr…

İrlAnDAlı yAzAr BrAm StokEr’ın 1897 yılınDA yAzDığı DrAkulA romAnı, EFlAk PrEnsI III. VlAD vE TrAnsIlvAnyA’yA DünyA çApınDA ün kAzAnDırDı. AmA romAn yAsAklı olDuğu IçIn RumEnCEyE AnCAk komünIzm sonrAsı çEvrIlEBIlDI. MIllIyEtçI RumEnlErIn BIrçoğu ülkElErInIn vAmpIrlErlE AnılmAsınDAn vE onlArın IFADEsIylE PrEns VlAD TEpEş’In BIr vAmpIr kont IlE özDEşlEştIrIlmEsInDEn rAHAtsız. BAzılArı Bunun MACAr KrAlı MAtyAs CorvInus’un, SAkson BElGE vE öykülErInI kullAnArAk VlAD TEpEş HAkkınDA kAn IçtIğInE DAIr yAyDığı söylEntIDEn kAynAklAnDığını IDDIA EDIyor. KAzıklı

VlAD’DAn VAmpIr DrAkulA’yA kItABının yAzArı NEAGu DJuvArA, “RumEnlErIn BAtıl InAnçlArı ArAsınDA vAmpIr HIkâyEsI BulAmAzsınız” DIyErEk RumEn kültürüylE vAmpIr IlIşkIsInI tAmAmEn rEDDEDIyor vE vAmpIr HIkâyElErInIn Doğuş yErI olArAk SırBIstAn’ı IşArEt EDIyor. AnCAk vAmpIrlErIn -HEr nE kADAr DrAkulA romAnı yAzılDığınDA AvusturyA-MACArIstAn toprAğı olsA DA- TrAnsIlvAnyA BölGEsI IlE AnılmAsı, DJuvArA vE BAzı yAzArlArın IDDIA EttIğI GIBI BrAm StokEr’ın romAnı IlE GErçEklEşmEDI.

StokEr romAnını yAzArkEn EmIly GErArD DE LAszowkA’nın NInEtEEntH

CEntury MAGAzInE’DE 1885’tE yAyınlAnAn “TrAnsIlvAnyA’DA BAtıl İnAnçlAr” ADlı mAkAlEsInDEn vE THE LAnD BEyonD tHE

ForEst ( OrmAnın ArDınDAkI ÜlkE) ADlı kItABınDAn yArArlAnmıştı. LAszowkA, mAkAlEsInDE şöylE DEr: “HEr RumEn köylüsü CEHEnnEmIn vE CEnnEtIn vArlığınA InAnDığı kADAr vAmpIr NosFErAtu’yA DA InAnır. NosFErAtu tArAFınDAn ölDürülEn kIşI, ölümünDEn sonrA vAmpIrE Dönüşür vE mEzArı Açılıp CEsEDInE tAHtA BIr kAzık sAplAnıp ruHunDAkI şEytAn kovulmADıkçA mAsum InsAnlArın kAnını EmmEyE DEvAm EDEr.”

BIr BAşkA tArtışmA konusu vAmpIr kontun VlAD TEpEş olup olmADığıDır. ElIsABEtH MIllEr, NEAGu DJuvArA vE DIğEr BAzı yAzArlArA GörE vAmpIr IlE GErçEk DrAkulA ArAsınDAkI tEk BEnzErlIk IsImDEDIr. TArIHçI RADu FlorEsCu IlE RAymonD MCNAlly IsE VlAD TEpEş’In romAnDA BAHsI GEçEn DrAkulA olDuğunu söylEr. GErçEktEn DE vAmpIr kont, JonAtHAn HArkEr IlE konuşurkEn BIrkAç kEz VlAD TEpEş’tEn vE soyunDAn söz EDEr; “ırkımDAn BIr voyvoDA TunA’yı Aştı vE Türkü toprAğınDA yEnDI” DEr. RomAnın Asıl kAHrAmAnı olAn HollAnDAlı BIlImADAmı VAn HElsInG IsE DrAkulA’nın kImlIğI HAkkınDA şöylE DEr: “Bu GErçEktEn DE, ününü TürklErE kArşı OsmAnlı DEvlEtI’nIn En uç sınırınDAkI Büyük nEHIr (TunA) kıyısınDA kAzAnmış olAn VoyvoDA DrAkulA olmAlıDır.”

VAmpIr FIlmlErI ArAsınDA En Büyük EtkIyI BırAkAn, MurnAu’nun 1922 tArIHlI “NosFErAtu: BIr DEHşEt SEnFonIsI” DIr. EnrICo DIECkmAnn tArAFınDAn 1921’DE kurulAn PrAnA FIlm StüDyosu, romAnın yAyın HAklArını BrAm StokEr’ın Dul EşI FlorEnCE BAlComBE’DEn sAtın AlmAk IçIn GIrIşImDE BulunsA DA BunDA BAşArısız olur. BunA rAğmEn FIlm çEkIlmIş vE tAmAmlAnmıştır. BIr DAvADAn çEkInEn DIECkmAnn FIlmDE BAzı DEğIşIklIklEr yApAr, kArAktErlErIn ADlArını DEğIştIrIr. Kont DrAkulA Kont Orlok’A, JonAtHAn HArkEr THomAs HuttEr’E, MInA DA EllEn’E Dönüşür. BunA rAğmEn FlorEnCE BAlComBE’nIn tElIF HAklArının IHlAlI DAvAsınDAn kAçAmAyAn DIECkmAnn Bu DAvAyı kAyBEDEr. MAHkEmE, FIlmIn tüm kopyAlArının ImHAsınA kArAr vErIr. AnCAk ABD’yE yollAnAn BIr kopyA Bu sAyEDE kurtulmuştur (FlorEnCE BAlComBE, ABD’DE romAnın tElIF HAklArınA sAHIp DEğIlDI). Bu DAvA sonrAsı PrAnA FIlm StüDyosu DA IFlAs EDEr.

Nosferatu filminde vampiri aktör Max Schreck canlandırmıştı.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.