Doğanın hediyesi yün

Atlas - - Gezgİnce -

Yün doğal bir ürün, insan saçı gibi iklim şartlarına karşı koruma sağlamak için deri tarafından doğal bir biçimde üretiliyor. Yün temel olarak keratin adlı özel bir proteinden oluşuyor. Çok dayanıklı olan keratin, çevreye karşı bir bariyer görevi görüyor ve böylece koyunları sıcağa, soğuğa, güneşe, rüzgâra ve yağmura karşı koruyor. Yünleri sayesinde koyunlar tüm dünyada, örneğin Moğolistan’da eksi 40 dereceden Avustralya’da 40 dereceye kadar değişen sıcaklıklarda yaşayabiliyor.

Yünün inceliği lif çapının mikron cinsinden ölçülmesi ve bir posttaki veya bir yün partisindeki ortalama yün çapının belirlenmesiyle sınıflandırılır. Mikron milimetrenin binde birine verilen ölçü. Yün lifleri 12 mikrondan daha küçükten başlayıp 50 mikrondan daha büyüğe kadar değişen bir çapa sahip olabilir; merinos yün lifleri baremin tipik olarak 12 ila 21 mikron aralığındaki en ince ucunda yer alırlar. Merinos yün lifinin bu kadar ince olmasından dolayı, her merinos koyunu günde 0,3 milimetrelik hızla büyüyen 100 milyon civarında life sahiptir.

Havanın ve nemin her iki yönde kumaştan geçmesine izin veren yün, nefes alabilir. Yün doğal anti-statik özellikte, diğer liflerden farklı olarak ıslaklık hissi vermeksizin nem buharının yüzde 30’undan fazlasını emebilen doğal bir özelliğe sahip. Ayrıca giysilerin rahatsızlık verecek şekilde vücuda yapışmasına yol açacak statik elektrik birikme olasılığını en aza indirir.

Yün mükemmel yalıtım özelliklerine sahip. Yün aynen koyunun üstünde bulunduğu zamanlarda olduğu gibi yün giysileri giyen kişileri soğuk, sıcak, rüzgâr ve yağmura karşı korur. Bunun nedeni yünün fiziksel yapısının lifler arasındaki havanın büyük miktarını hapsetme kabiliyetidir ve böylece ürünü giyen kişi ile çevre arasında bir tampon ya da koruyucu kalkan görevi görür. Bir mikro iklim yaratan yün termal olarak kendi kendini düzenler; giyen kişiyi hava sıcakken serin, soğukken ılık tutar.

Yün doğal alev yavaşlatıcı özelliklere sahiptir. Yünü tutuşturmak veya yakmak zordur. Pek çok sentetik liften farklı olarak yün alev almaz veya yanmaz.

Sarkma veya şekil kaybetmeye karşı doğal esneme ve orijinal halini alma özelliklerine sahip olan yün kendini çabucak toparlar. Bunun nedeni yün liflerinin düz olmamaları ve her birinin kıvrım olarak bilinen doğal dalgalanmaya sahip olmalarıdır.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.