Doğa takvimi değişti

Tarımsal üretimi doğal döngüler, yağmur, güneş, rüzgâr belirliyor. Ama iklimdeki değişiklikler yüzyıllardır kullanılan ekim, dikim ve hasat takviminde kaymalara neden oluyor.

Atlas - - İçİndekİler -

Eğer doğanın takvimine göre yaşıyor, toprakla, bağ bahçeyle uğraşıyorsanız uzun seyahatlere çıkmak riskli olabilir; ağaçları sulamanız, çitleri sürekli kontrol etmeniz, hava değişimlerine göre önlem almanız gerekir. Kışın zeytin; yaz ve sonbaharda kiraz, dut, domates, patates, elma, ya da üzüm hasadı sizi bekler. Budanacak ağaçları ve ertesi yıl ekmek üzere ayrılacak tohumları ihmal etmeye gelmez.

Doğanın işleyişine göre yaşıyorsanız, bir gününüz diğerine benzemez. Pazar ya da pazartesi olması değil; havanın yağmurlu, güneşli, ya da soğuk olup olmadığı önemlidir. Dondurucu soğuklar gelmeden hemen önce toprağı yumuşatıp kışa hazırlamalı; bakla, bezelye tohumlarını kar yağmadan önce toprağa bırakmalısınız. Kadim geleneklerin izinde tarım yapanlar yeni ve eski ayda ekilecek tohumları bilir; örneğin domates, patlıcan, kabak ilk dördün ve dolunay arasında ekilir. Ayın durumu, ağaçların gövdesindeki suyu etkilediğinden, ağaçlar son dördünden sonra kesilir ve budanır.

Bu yıl zeytini, daha önce olduğu gibi erken hasat etmeyi planladık. Yeşilden siyaha dönerken erken hasat edilen zeytinin yağındaki antioksidan oranı ise daha yüksek, asit oranı daha düşük oluyor. Ama bu yıl işler planladığımız gibi gitmedi; evdeki hesap doğaya uymadı. Hasat mevsiminde ağaçların çoğunun bir yüzü siyah, diğer yüzü yeşil zeytinle kaplıydı. Siyah zeytinlerin içi yemyeşil, bir kısmı buruşuktu ve henüz yağlanmamıştı. Çünkü zeytinin yağlanması için gereken yağmurlar yağmamış, Eylül ve Ekim ayları aşırı kurak geçmişti. İklimdeki değişikler nedeniyle, Kasım’ın ilk haftası başlamayı planladığımız hasat için ay sonunu bekledik. Geç de olsa gelen yağmurlar, zeytindeki buruşukluğu aldı, meyveler olgunlaştı. Bugünlerde sabahın dondurucu soğuğundan, gün batımına kadar metrelerce yaygı seriyor, topluyor, tekrar seriyor ve dal çırpma makinasıyla yaygıya düşen zeytinleri, dal parçaları ve yapraklardan ayırarak çuvallara doldurup, yağhaneye gönderiyoruz.

Doğal döngüler zamanında işler; yağmur, güneş, rüzgâr izin verir ve gücümüz yerinde olursa, zeytinyağımız da oluyor. Zeytinde olduğu gibi boğazımızdan geçen her bir yiyecek, tohumdan hasada, oradan pazara ve tabağımıza gelene kadar mucizevi bir serüven yaşıyor.

Tohumun çimlenmesinden toprağın beslenmesine, fidanın büyümesinden ürünün doğru zamanda hasat edilip toplanmasına, heba olmadan taşınmasına, besin değerini kaybetmeden işlenmesine ve zamanında tezgâha çıkmasına kadar pek çok badire atlatıyor. Aniden bastıran dolu, ya da kurak geçen bir yaz, çiftçinin yıl boyu verdiği emeğin heba olmasına yol açabiliyor. Verilen çabalar ise sadece doğal döngüler sağlıklı işlediğinde karşılığını buluyor.

İklimdeki değişiklikler, çiftçilerin yüzyıllardır kullanageldiği ekim, dikim ve hasat takviminde kaymalara neden oluyor. Dünya Gıda ve Tarım Örgütü, iklim değişikliği nedeniyle bozulan dengenin, 65 ülkede tahıl üretiminin düşmesine ve gelişmekte olan ülkelerdeki işlenebilir arazilerin yüzde 11’inin olumsuz etkilenmesine neden olabileceğini raporluyor.

Doğa takviminin alarm vermesi, iklim değişikliğinin nedeni olan tüketimlerimizle doğrudan ilgili. Karbondioksit salımına neden olan termik santrallarda üretilen elektriği düşüncesizce kullanmanın, metan gazı salımına yol açan endüstriyel hayvanların etini yemenin, veya karbondioksit yutağı ormanların mega yatırımlar yüzünden yok edilmesinin bedeli, beklenmeyen hava olayları sonucunda ürünlerin zarar görmesi ve gıdaya ulaşımın zorlaşmasıyla ödeniyor.

Gıdamızın, giysilerimizin, ya da kullandığımız şampuanın nasıl üretildiğine dair yanıtlar, doğal döngüleri nasıl etkilediğimizi de ortaya koyuyor. Bu yanıtların peşine düşenler, doğa dostu keşiflere ve alışkanlıklara doğru yeni bir yolculuğa çıkıyor

İzmir’in Bayındır ilçesindeki Marmariç permakültür köyünde zeytin hasadı doğa takviminin kayması nedeniyle artık kasım ayının son günlerinde yapılıyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.