Bafa’da bir gün

Büyük Menderes’in yarattığı harikalardan biri Bafa Gölü. Kıyısındaki Herakleia antik kenti, gölün Ege Denizi’nin bir körfezi olduğu dönemden kalma. Muğla ve Aydın il sınırlarındaki Bafa’nın etrafında uzanan yürüyüş rotaları, ziyaretçileri geçmişin öyküler

Atlas - - İçİndekİler -

Aydın Söke’de, Büyük Menderes Nehri’nin Bafa (Çamiçi) Gölü’yle birleştiği Serçin Köyü sahilindeyim. Avdan dönen balıkçıları bekliyorum. Tekneler tek tek yanaşmaya başlıyor. Birçoğu balık dolu. Kıyıya yanaşır yanaşmaz ağlardaki balıkları tek tek çıkarmaya başlıyorlar. Bazı teknelerde kadınlar da var. Ailece balığa çıkmışlar. Tekneleri fotoğraflarken farklı bir balık türü dikkatimi çekiyor. Yanaşıp soruyorum. Yılan balığıymış. İki tekne daha yanaşıyor, konuşmaya başlıyoruz. Gölde avladıkları yılan balığının öyküsünü bilmeme rağmen bu hikâyenin kahramanları ile karşılaştığım için şaşkınım biraz.

Yılan balıkları Türkiye sularına çok uzaklardan geliyor. Meksika’nın Sargasso Körfezi’nde üreyen bu balıklar yaklaşık bir yıl kadar sonra göçe başlıyor. Hedefleri Atlas Okyanusu’nun karşı tarafındaki Avrupa kıyıları. Türkiye de bu yolculuğun önemli varış noktaları arasında. Balıklar binlerce kilometrelik yolu geçip Cebelitarık Boğazı, Akdeniz, Ege hattını izleyerek iç sularımıza kadar geliyor. Ege’de Büyük Menderes Nehri’ni bir kanal gibi kullanarak Bafa Gölü’ne giriyorlar. Belli bir olgunluğa erişinceye kadar burada kaldıktan sonra üremek için tekrar tersine göç yolculuğu başlıyor. Balıklar geri dönerek Sargasso Körfezi’nde yumurtluyor, sonra yaşamları sona eriyor. Yılan balıklarının kısa süreliğine de olsa karaya çıkma özelliği de bulunuyor. Bu sayede bir dereden ötekine karadan geçebiliyorlar…

Balıkçılar işlerin nasıl

olduğunu sorar sormaz dert yanmaya başlıyor. Bir zamanlar Bafa Gölü’nün kıyısında yaşayanlar, yılan balığı sayesinde iyi gelir elde ediyormuş. Ama zamanla gölde yılan balığı azalmaya başlamış. Seksenli yıllarda ayda 50 ton civarında balık avlanıyor ve büyük bir kısmı da Avrupa’ya ihraç ediliyormuş. Günümüzde ise ayda altı-yedi ton avladıklarında bayram ediyorlar. Balıkçılar genellikle ekolojik dengenin bozulmasından, gölün kirlenmesinden şikâyet ediyor. Ama Büyük Menderes Deltası’nın ağzının hem doğal, hem de yapay nedenlerle tıkanmasının ve göle su giriş çıkışının kanallarla denetlenmesinin de balığın azalmasında payı

var. Antik dönemde yörenin merkezi olan Herakleia kentinin kalıntıları üzerine kurulmuş olan köy, muhteşem Bafa Gölü manzarasına sahip. Kapıkırı Köyü sakinlerinin günümüzde de kullandığı antik patika, Myus ve Alinda antik kentleri arasında uzanıyor. Bu antik yolun döşeme taşları hâlâ sapasağlam.

Aydın ve Muğla illerinin sınırları içindeki Bafa Gölü, Beşparmak Dağları’nın hemen dibinde yer alıyor. Ege bölgesinin bu en büyük gölü, geçmişte bir körfezdi. Antik dönemdeki önemini de buna borçluydu. Ancak Menderes Nehri’nin taşıdığı alüvyon zamanla körfezin önünü tıkadı ve Bafa Gölü meydana geldi. Göl, denizle olan ilişkisini Menderes Nehri aracılığıyla sürdürdü. En derin yeri 21 metre olan Bafa’nın etrafındaki dağlarda 8 bin yıl öncesine tarihlenen kaya resimleri bulunuyor. Göl kenarında yürürken attığım her adım bana mistik bir yolculuk yaptırdı. Bafa Gölü kenarındaki her şey o kadar canlı ki, insanın gözleri önünde adeta tarih yeniden canlanıyor. Taş döşeli antik yolların her biri farklı bir güzelliğe açılıyor.

Küçük keşfim sırasında hem Bafa Gölü, hem de antik kent hakkında önemli bilgiler edindim. Ayrıca yanı başımızdaki bir canlının dünya ekosistemi içindeki benzersiz yerini, insanın yararına sanılan uygulamaların aslında ne kadar zararlı olabileceğini gördüm…

Bafa Gölü’nde üç ada var. Bunlardan birinde Bizans döneminden bir köy kalıntısı, bir de manastır kalıntısı bulunuyor (karşı sayfada). Büyük Menderes Nehri’yle Bafa Gölü’nün birleştiği küçük delta, balıkçılların konakladığı alanlardan (üstte).

Bafa Gölü’nün Serçin Köyü kıyısı balıkçılığın yoğun yapıldığı yerlerden biri. Ancak giderek kirlenen gölde yılan balığı başta olmak üzere balık türleri her geçen gün azalıyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.