Ruh sağlığı bozuk sürücüler aramızda

Auto Show - - Auto Safe - Yener Gülünay yener@gusem.com

Psikoteknik değerlendirmede kişinin genel ruh sağlığı açısından değil, sürücülük açısından gerekli olan psikomotor ve zihinsel özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor. Güvenli sürüş bölümümüzde şehir içindeki kaza durumları ve yapılması gerekenleri incelemeye devam edeceğiz.

Ülkemizde, trafikteki sürücülerin davranışları bazen çok tehlikeli, dengesiz ve şiddet içerecek tarzda olabiliyor. Trafik stresiyle sabırlarını tüketmiş sürücüler, patlamaya hazır birer serseri mayın gibi dolaşıyor. Genel ruh sağlığı bozuk olan bir kişinin trafiğe çıkması uygun değildir ve buna psikiyatrik muayene sonucunda karar verilir. Ancak, genel ruh sağlığı açısından sürücü olmasında sakınca bulunmayan bir kişinin psikomotor ve zihinsel (tutum, davranış, muhakeme) özelliklerinin güvenli sürücülük için yeterli olup olmadığına, sürücülere yönelik “Psikoteknik Değerlendirme” sonucunda karar verilebilir. Bu yöntemle sürücünün kuralları ne kadar iyi anlayıp kavradı- ğı ve bunları güvenlik bilinci doğrultusunda ne kadar doğru muhakeme ettiğinin değerlendirilmesi amaçlanır. Örneğin çok zeki bir kişi, kuralların amaç ve uygulamasını çok iyi bildiği halde güvenlik bilincinin gelişmemiş olması nedeniyle zekasını, kural ihlali yapmak yönünde kullanabilir. Örneğin otobanda sapağı kaçırınca yasak ve tehlikeli olduğu halde geri geri gelebilir.

Psikoteknik değerlendirme nedir?

Psikoteknik Değerlendirme, sürücülerin güvenli araç kullanmalarını sağlayan algı, dikkat, hafıza, muhakeme gibi zihinsel; tepki hızı, göz, el, ayak koordinasyonu, takip gibi psikomotor yetenek ve becerilerin; risk alma,

saldırganlık, sorumluluk, öz kontrol gibi tutum-davranış, alışkanlık ve kişilik özelliklerinin psikometrik kriterlere uygun, hassas, standart ve bilgisayar destekli test sistemleri kullanılarak ölçülmesi ve sürücülük yetkinliklerinin düzeyi hakkında bir sonuca varılması sürecidir. Özellikle işe alım sürecinde sürücüler arasında daha nitelikli ve işe yatkın olanını tespit etmenizi kolaylaştırıyor. Ben de Psikotenik Değerlendirme testine girdim ve şunu gördüm. Bu teste girenlerin yaş ve eğitim düzeyine göre belirlenmiş norm değerleri var. Mesela 28 yaşında ve üniversite mezunu bir sürücünün başarı norm değeri 75 iken, aynı testte 60 yaşında ve ilkokul mezunu bir sürücünün başarılı sayılacağı alt sınır (norm değeri) 45 olabiliyor. Norm değerlerini de üniversitede daha önce bin civarında denek üzerinden elde edilen ortalama başarı puanlarına bakarak belirlemişler. Bir bakıma cahilsen ve yaşlıysan çok daha yetersiz olsan da bu belgeyi alabiliyorsun. Psikologla yapılan mülakatta ise soru-cevap şeklinde tamamen sürücünün verdiği beyana dayalı bir değerlendirme yapılıyor. Mesela “Aşırı hızlı gidiyor musun?” sorusuna ‘Hayır’ diyerek yalan söylerseniz, bunun aksini ispatlamak mümkün değil. Sadece o sürücü daha önce hız cezası yediyse, bu durum kayıtlarda tespit edilebilir. Bu nedenle Psikoteknik Değerlendirmede başarısız olan pek yok. Caydırıcılığı ise yok denecek kadar az. Psikoteknik Değerlendirme Testi de diğerleri gibi suistimale çok açık bir konu. En az 1 saat-1,5 saat arası sürmesi gereken bu testi bazı merkezler çok kısa sürede tamamlarken, bazıları da insanlar hiç merkeze gelmeden testten geçme belgesini veriyorlar. Sonuç olarak kendinizi trafik kazalarından korumak, sürücülüğünüzü geliştirmek için bireysel olarak Güvenli Sürücülük Eğitimleri almalısınız. Sağlık, Emniyet, Çevre (SEÇ) politikalarına önem veren firmalar bu eğitimlere de öncelik veriyor. Çünkü iş kazaları içinde en büyük kayıp, trafik kazalarıyla gerçekleşiyor. Bunu devletten, kanunlardan beklerseniz, çok beklersiniz! Ben zaten iyiyim, bana bir şey olmaz demeyin, istatistiklere girmeyin…

Çevrenizdeki tüm sürücülerin akıl sağlığının yerinde, tecrübeli ve anlayışlı olacağını düşünerek araç kullanırsanız işiniz zorlaşır.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.