BACK TO THE FUTURE

BMW geleceğe geri dönüyor

Auto Show - - EDITÖR -

Başrolünde Michael J. Fox’un oynadığı Geleceğe Dönüş (Back To The Future) üçlemesinde, Marty McFly rolündeki J. Fox, Doktor Emmett Brown’ın John De Lorean’ına atlayıp 2015 yılına yolculuk yapmıştı. Takvimler 2015 yılını gösterdiğindeyse Alman otomobil üreticisi BMW, 1500 cc’lik motorlarıyla yine bir zaman yolculuğuna çıkıyor.

1500 cc sınıfına terfi... İyi ki o günler geldi. 1500 cc’lik motorlara dönüş yaşanıyor. Ancak “bir buçukluk” olarak adlandırılan bu motorun parladığı ilk günler neredeyse 50 yıl önceydi. Şu sıralar yaşanan ise 1500’ün ikinci baharı: 1500 cc’lik hacme artık BMW markasının tüm modellerinde rastlıyoruz.

BMW’yi iflasın eşiğinden alıp başarı rotasına girmesini sağlayan motorun ilk patlamayı yaptığı model ise 53 yıl önceki BMW 1500’dü. O günler “bir buçukluk yılları” olarak adlandırılıyordu. Almanya’nın en kötüyü atlatmaya başladığı yıllardı. Benzer bir durum Kaplumbağa ile VW’de de yaşanıyordu ancak oradaki rakam 1200’dü. İnsanlar 1200’ü satın alıyor, biraz daha fazla parası olanlar ise 1500’lere terfi ediyordu.

Bazılarında lüks kırıntıları da olan 1500’ler bahar çiçekleri gibi trafiği kapla- maya başladı. Bu motorların kullanıldığı otomobillerin bazıları VW 1500 gibi sıkıcı ama sağlam, bazıları Fiat 1500 gibi hızlı, bazıları da Simca 1500 gibi şıktı. Ford Taunus veya Opel Rekord gibi “cool” modeller ise 1500 rakamını karoserlerinde kullanmasalar da, herkes motorun “bir buçukluk” olduğunu biliyordu.

Diğer taraftan 1500 sınıfının kralı BMW’ydi. 1500 rakamını gururla bagaj kapağında taşıyor, statü ve fiyat konularında “hacimdaşlarını” geride bırakıyordu.

Satışlar büyük bir başarıyla devam ediyor, hatta araçlar peynir-ekmek gi-

bi satılıyordu. BMW tarafından “yeni sınıf” olarak adlandırılan bu otomobil sadece yeni değil, tamamen yeniydi. Yani pazarda yepyeni bir nişi dolduruyordu: Kaliteli, şık, sportif ruhlu ama kompakt ve makul kullanım maliyetli. Araca şüpheyle yaklaşan müşterileri satış uzmanları “lütfen hacme değil, performansa bakın” diyerek ikna ediyordu. O günlerde mühendisler bu kısa stroklu motorun 4 silindirinden 80 HP güç alıyordu. Diğerleri ise aynı güç için 300 cc daha fazlasına ihtiyaç duyuyordu.

BMW mühendisleri; üstte konumlandırılmış eksantrikler, büyük supaplar, sirkülasyon yaratan piston kafaları, 8.8:1 oranlı sıkıştırma, doğrusal emme kanallarının sağladığı rahat nefes alma, çift akımlı egzoz sistemi ve 5 yataklı krank miliyle gurur duyuyordu. Otomobil basını ise resmen kutlama yapıyor ve BMW’yi yüceltiyordu: “Modern motor üretim teknolojilerinin tamamına sahip olan motor 117 Nm’lik yüksek torkunu henüz 3000 d/d’de veriyor ve hiç

1962’nin yeni sınıfı: 1.5 lt, 4 ileri şanzıman, sac kokpit. Ön tasarım köpekbalığı burnu olarak anılıyordu. Mini motorlu Mini, turbonun rüzgarıyla kanatlanıyor. 6 ileri şanzımanla kombine edilen motor, 6400 d/d çevirebiliyor.

zorlanmadan 6200 d/d’ye tırmanıyor”. Aracın prospektüsünde ise “yarın da yeni kalacak bir otomobil” sloganı kullanılıyordu ve bu doğru bir saptamaydı: İlk BMW 1500 sadece 1964 yılına kadar bantlarda kalsa da, bu yeni sınıfın modelleri 1972’ye kadar önemli değişimler geçirmeden üretildi.

Bize göre 1500, günümüz “BMW ruhunun” ilk temsilcisi. “BMW ruhu” tanımını BMW, o günlerde kullandığı bir reklam sloganıyla şöyle özetlemişti: Heyecan ve ilerlemenin, hareketin keyifle harmanlanışı.

Diğer taraftan 1500 hala son durağına ulaşmadı: “Bir buçukluk” sınıfının motoru neredeyse 20 yıl sonra ikinci kariyerine başladı. Hem de BMW’de bile hiç beklemediği bir yerde: Emektar 1500 bir anda Formula 1’in yıldızı oldu.

“Bir buçukluk” ikinci baharını, tecrübeli yarış mühendisi Paul Rosche’ye borçlu. 100 bin kilometreden fazla yapmış birkaç 4 silindirli bloğu alan ve bunlara “iyice kurutulmuş et gibi” diyen Rosche, motorları Formula 1’e uyarladı. Çünkü bu kompakt boyutlu ve sağlam döküm bloklar, yakın bir zamanda gelecek turbo çılgınlığı için ideal makinelerdi: 4 supaplı silindir kapaklarının ve turbo beslemenin uygulandığı motorların yeni kariyeri 560 HP ile başladı. 6 yıl içinde elde edilen bir dünya şampiyonluğu ve 9 Grand Prix galibiyetinin ardından motorların güçleri 1250 HP’ye yükselmişti. Antrenman motorları ise 1500 cc hacimden 1400 HP güç alıyordu.

1987 yılında turbo devri kapanırken, “bir buçukluklar” dinlenmeye çekildi. Aradaki dönemde üretilen tasarruf modelleri 1502 (1975) ve 315 (1981) ağır başlılıklarıyla tanınsalar da, aslında 1600 cc hacimliydiler. Çünkü artık hacim spiralinin yükseldiği bir döneme girilmişti.

1500’lerin dönüşü ise 2010’lu yıllarda downsizing modasının başlamasıyla gerçekleşti. Artık mühendislerin birinci görevi,tasarruf ve CO2 emisyonlarının güç ve konfordan ödün verilmeden düşürülmesiydi. Downsizing döneminin sihirli

1.5 lt’den 231 HP güç üreten motor arkada konumlandırılmış. Buna, burundaki 131 HP’lik elektromotor ve 6 ileri otomatik şanzıman eşlik ediyor. 1.5 lt’lik 3 silindirli dizel motor, ilk 1500’ün hayal bile edemeyeceği performans değerleri sunuyor.

kelimesi turbo olurken “hacmin yerini hiçbir şey tutamaz” önyargısı da geniş bir cephede yıkılmaya başladı. Turbo ile birlikte BMW’nin rotası da otomatik olarak 1500 cc formatına döndü. Mühendislerden, basitlik için her bir silindiri 500 cc hacme sahip yeni bir motor kuşağı geliştirmeleri istendi. Bunun en küçük versiyonu ise 3 silindirli versiyondu, yani 1.5 lt hacme sahipti.

Yeni “bir buçukluğun” ilk versiyonu ne silindir sayısının ne de motor hacminin, motorun kalitesiyle ilgili belirleyici unsurlar olmadığını kanıtladı. Hibrid sporcu BMW i8’in arkasında konumlandırılan bu “motorcuk” 231 HP güç ve 320 Nm gibi etkileyici performans rakamları üretiyor, elektromotorun yardımıyla aracın sistem gücü 362 HP’ye ulaşıyordu. Yeni motor ilk 1500’den 30 cm daha kısa, 10 cm daha alçak ve yüzde 20 daha hafifti. Ayrıca Mini Cooper’daki gibi “hızlı ve canlı” ya da aile otomobili BMW 2 Active Torurer’daki gibi “rahat ve tutumlu” da olabiliyor, yani tamamen farklı karakterlere bürünebiliyordu. Efsanenin tek eksiği ise “1500” ibaresi...

1500... Uğurlu sayı... BMW için hem 1962’de hem de bugün yeni çağın başlangıcını ifade ediyor. İlk BMW 1500 (önde) ve torunları: i8, Mini Cooper, 216d.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.