47 YILIN EN HIZLILARI

Capital (Turkey) - - CAPITAL’DEN -

1968 y l nda Türkiye’nin en büyük irketleri s ralamas nda yer alan 16 irket, Capital500 2014 ara t rmas na da girdi. Bu 16 irketin ba ar formülünü ara t rd k.

Türkiye ekonomisi, son 47 y lda tam 75 kat büyüdü. 1967 y l nda 11,2 milyar dolarl k bir büyüklü e sahip olan ekonomi, aradan geçen zamanda ya ad at l mlarla 2013 y l nda 840 milyar dolarl k bir hacme ula t . Bu performans yla da dünyada 16’nc büyük ekonomi unvan n kazand .

Ancak Türkiye için bu büyüklü e ula mak hiç de kolay bir yolculuk olmad . Sanayile mede ilk ivmeyi, 1960’l y llar n sonunda yakalayan ülke, ilk büyük gruplar n da yine ayn dönemde ç - kard . Hatta 1968 y l Türkiye’nin en büyük irketleri listesinin yay nland ilk y l oldu.

Her 5-10 y lda bir ekonomik ve siyasi krizle bo u an Türkiye’de, kal c olmak bir yana h zl ve istikrarl büyümek adeta imkans z zorlamakt . Korumac devlet politikalar ndan serbest piyasa ekonomisine geçi , özelle tirmeler, yabanc ortakl klar, birle meler, sat n almalar ve de i en ko---

ullara adapte olma gereklili i, 1968 y l ndaki en büyük 100 irketi zaman içinde çok farkl etkiledi. Tam 47 y l sonra yani bugüne geldi imizde o 100 irketten sadece 16’s devler ligindeki yerini koruyabildi. Bu irketler, sadece kal c büyümeyi de il h zl büyümeyi de ba ard . 47 y ll k zorlu yolculukta, büyüklüklerini 300 ila 17 kat art rd lar.

YÜKSEK HIZIN KAYNAĞI

Peki h zl irketler bunu nas l ba ard ? Neyi farkl yapt lar? Onlar için kal c l n ve h z n formülü ne oldu? Bu sorular n yan t , her irkete göre de i iyor. Ancak her birinin de i ime h zl adaptasyonu, ana i ine odaklanmas , kaliteye önem vermesi, teknolojiye ve insan kayna na yat r m öncelikleri aras ndan ç karmamas onlara h z kazand ran ortak formül olarak öne ç k yor. Okan Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fa-

Türkiye’nin en büyük irketleri listesi, ilk kez 1968 yılında SO tarafından yayınlandı. 1967 yıl sonu cirosunun kullanıldı ı ilk listede, 100 irket yer aldı. 2013 verilerinin kullanıldı ı Capital500 2014 ara tırmasında ise o listeden geriye sadece 16 irket kaldı. Di erleri ya iflas etti ya sektörden çekildi ya da özelle tirmeler ve satın almalar nedeniyle farklı yapılara dönü tü. Bu süre zarfında devler liginde kalmayı ba aran bu 16 irket, sadece kalıcılıklarıyla de il hızlı büyümeleriyle de büyük bir ba arıya imza attı. 1967 yılından bugüne Ülker Bisküvi 306, Arçelik 236, Boyner 196 kat büyüdü. Peki bu irketler, bu hızı ve ba arıyı nasıl yarattı? te formüller…

kültesi Dekan Prof. Dr. Enar Tunç, h zl irketlerin en önemli ortak noktalar n n kaliteye verdikleri önem oldu unu söylüyor. “Bu özellik, sadece Türkiye’ye özgü bir olgu de il. Dünyada süreklili i ba aran büyük irketlere bakt m zda, mü teri odakl olduklar n ve tüm operasyonlar n toplam kalite yönetimi çerçevesinde yürüttüklerini görebiliriz” diyor.

stanbul Kültür Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Dekan Prof. Dr. Durmu Dündar, belli dönemlerin de bu irketlerin büyümelerine ivme kazand rd n belirtiyor. 80’li y llarda esen liberal rüzgar n etkisiyle büyüklerin yabanc fonlar ve teknolojileri iyi kullanarak daha da büyüdü ünü söylüyor. Bahçe ehir Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Dr. Selçuk Tuzcuo lu da kal c l k ve h zda önemli faktörleri, kurucular n vizyonu, yöneticilerin ba ar s , çal anlar n kalitesi, ürün farkl l , finansal daya- n kl l k, iktidarlarla iyi geçinme, yurtd pazarlara zaman nda aç lma, yenilikleri uygulama cesareti ve hatta sadece ans faktörüyle aç kl yor.

“İNSANA ODAKLANDIK”

H zl lar n bunu nas l ba ard klar na gelince… Son 47 y lda Boyner Ma azac l k’la 196, Boyner Perakende ve Tekstil Yat r mlar ’yla 135 kat büyüme kaydeden Boyner Grubu, bu h z insana odaklanma ba ar s na ba l yor. “Mü terilerini çok iyi dinleyen, yarat c ve farkl biçimlerde mü terilerine dokunan, çal anlar na da güvenerek onlarla birlikte ko ulsuz mutluluk sa lamaya gayret eden bir grubuz” diyen grubun ikinci ku ak patronu Cem Boyner, teknolojiyi de bu amaçla hep çok iyi kullanmaya çal t klar n ifade ediyor. Do ru zamanda ihtiyaç duyulan dönü ümleri yapmas da Boyner Grubu’nun bu ba ar s nda önemli rol oynuyor. Bu rolü Boyner, öyle anlat yor:

“Boyner Tekstil’de, tekstil ve konfeksiyondan edindi imiz tecrübelerimizle y llar içerisinde perakende i ine de girdik. Boyner Tekstil, kendi içinden yeni markalar da ç kard . Çar 2000’lerin ba nda Boyner oldu. Boyner 2012’de YKM’nin ço unluk hisselerini ald . 2013 ise ye-

niden yap lanma y l m zd . Üretim i imizi Alt ny ld z Tekstil ve Konfeksiyon ad alt nda ayr bir i tirakimiz olarak ay rarak, organizasyonumuzun verimlili ini yükselttik. Bu i lemler sonucunda, 2011 y l nda olu turdu umuz Boyner Perakende stratejisine uygun olarak, Türkiye’nin ‘halka aç k en büyük g da ve elektronik d perakende grubu’ haline geldik. 2013 y l sonunda tüm bu de i ikliklerle dev bir perakende grubu haline gelen Alt ny ld z Mensucat’ n ismini de i - tirerek Boyner Perakende ve Tekstil Yat r mlar yapt k.”

GÜÇ GETİREN YENİ YAKLAŞIM

Gübreta da son 47 y lda 177 katl k dev bir büyüme ya ad . irketin genel müdürü Osman Balta’ya göre Gübreta ’a bu perfomans sa layan ana yakla m, her dönem sektör aç s ndan önemli yat r m ve yeniliklere imza atmas . irketin tarihindeki en önemli yükseli dönemini son 10 y lda gerçekle tirdi ini belirten Balta, “2002 sonras ndaki yeni yönetim anlay yla Gübreta , önce lojistik altyap s n güçlendiren önemli ad mlar atarak pazardaki sat gücünü art rd . Olu turulan bölge müdürlükleri ve depolarla Türkiye’nin dört bir yan ndaki mü terilerine daha h zl ve etkin hizmet sunmaya ba lad . Bunun yan s ra ürün çe itlili ini h zla geli tirdi. 2006 y l nda önemli bir strateji olu turdu. Hammadde kayna na sahip ülkelerde yat r m yapma stratejisiyle yönünü yurtd na çevirdi” diyor. 2008 y l nda ran’daki Razi Petrokimya tesislerini özelle tirmeden alan Gübreta , ayn dönemde yatay ve dikey büyüme hedefiyle farkl ortakl klar da olu turdu. Deniz ta mac l gibi yeni sektörlere girdi.

Son 10 y lda Türkiye ekonomisinin gerçekle tirdi i büyüme ivmesine irket olarak kendilerinin de kat ld n ifade eden Balta, “Böylece 2000’li y llar n ba nda 200 milyon TL civar ndaki konsolide ciromuz art k 2,5 milyar TL seviyesine, Borsadaki irket de erimiz de 30 milyon TL’den 1,5 milyar TL civar na yükseldi. Ayr ca hemen her y l irket tarihinin yeni ciro, sat ve kârl l k rekorlar yla tamamlayarak ç tam z sürekli yükselttik. Halihaz rda irketimizi gelecek y llara ta yacak süreç yönetimi ve organizasyon yap s çal malar m z da sürdürüyoruz” diyor.

YENİ PAZARLARIN KATKISI

Anadolu Isuzu 1965 y l nda Çelik Montaj ad alt nda faaliyete ba lad . 47 y lda birçok dönü üm ya ad . Büyüklü ünü 52 kat art rmay ba ard . Anadolu Isuzu Genel Müdürü Tu rul Ar kan, ürün gamlar n geli tirmek kadar yeni pazarlar yaratman n da büyümelerinin önemli bir parças oldu unu söylüyor. “Anadolu Isuzu olarak dünyan n önde gelen otobüs üreticilerinden biri olma hedefini kendimize koyduk ve bu do rultuda 1994 y l nda otobüs ihracat na ba lad k. 1994’ten günümüze kadar geçen süreçte 60’tan fazla ülkeye ihracat yapt k ve 650 milyon dolar n üze-

OSMAN BALTA

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.