Rusya, Batı ve joker Çin

Capital (Turkey) - - PAZARLAMA - IAN BREMMER Eurasia Group Ba kan @ianbremmer

R“Yeni türden bir so uk sava ı muhtemel kılacak bir geli me var. Çin, çıkarlarının Rusya’nınkilerle çakı tı ına karar verirse risk hızla

artacak.”

bitirecek etkili bir veto hakk geçebilir. Yang na körükle gidilen bir ba ka konu da Ukrayna Ba kan Petro Poroshenko’nun Bat ve merkezi Ukrayna’daki destekçileri taraf ndan Kiev’in Rusya yanl s ayr l kç lar veya onlar n Moskova’daki destekçileriyle giri ti i sava ta, tek bir santim bile geri ad m atmamas konusunda iddetli bir ekilde s k t r lmas . Hükümet güçleri do uya do - ru ilerlemelerini sürdürecek. Putin kesinlikle Ukrayna güçlerinin isyanc lar tamam yla ezmelerine izin veremez. Çünkü Kiev’in askeri a rl n yeniden ortaya koyma yetene i, ayr l kç lar Rusya s n r ndan içeri girmeye zorlayarak bir yandan Moskova’ya maliyet yükler, di er yandan da Kremlin’in Ukrayna içindeki son kozunu da elinden al r.

Bu çat man n kazanan ise Çin’dir. Ukrayna içindeki gerginlik Rusya ve Bat aras ndaki bölünmü lü ü derinle tirdikçe Moskova da hiç olmad - kadar yüzünü genel olarak Asya’ya ama özellikle de Pekin’e do ru çevirecek. May s’ta Rusya ve Çin, uzun y llard r sürüncemede b rak lan ve 400 milyar dolar tutar ndaki 30 y ll k tarihi do algaz anla mas n imzalad . Putin burada Amerika ve Avrupal lara Rusya’n n ba ka seçenekleri de oldu unu gösterdi. Çin ise uzun vadeli Rus mal enerji arz na eri im için istedi i fiyat ald . imdilik Çin, ba - ta gelen iki ticaret orta olan AB ve Amerika ile olan ili kilerine gelebilecek her türlü zarar s n rlamaya çal acak. Çin’in ihtirasl iç reform süreci gereksinimleri, sürekli büyümek için uluslararas istikrar zorunlu k l yor. Ancak Çin’in Rusya ile giderek iyile en ili kileri, Bat taraf ndan dikkatle izleniyor. Pekin asl nda Ukrayna’y pek de umursam yor, ama liderleri Bat l lar n Rusya’y kö eye s k t rmalar n da istemiyor.

Çin provokasyonunun en muhtemel hedefi, ABD’nin önemli bir müttefiki olan ve Çin ile limoni bir geçmi e sahip Japonya’d r. Çin, Japonya’y kom ular Vietnam ile Filipinler üzerinden de kö eye s k t rmaya devam edebilir.

Resmi bir Çin-Rus ittifak öngörülebilir bir gelecekte pek muhtemel olmamaya devam edecek. Her iki ülke de kendi s rt n Bat l ekonomilere ve yat r mc lara tamamen çevirme lüksüne sahip de il. Moskova ile Pekin aras ndaki tarihi güvensizlik duygusu da kolay kolay ortadan kalkmaz ve Rusya ile Çin aras nda bulunan Orta Asya hükümetleri ve kaynaklar - n n rekabetten çok i birli i yapmak isteme ihtimalleri de oldukça yüksek. Çin Rusya’n n enerji ihrac na ba ml ekonomisinin dü ü te oldu unun fark nda ve her ne kadar Moskova’n n Bat ’ya kar sald rgan tavr , Amerika’n n dengesinin bozulmas na yard mc olabilirse de, ayn zamanda Pekin’i imdiye kadar yapmaktan uzak durdu u diplomatik tercihleri yapmaya da zorlayabilir. Ancak bu durum, Çin kendili inden de i tikçe de de i ebilir ve Ukrayna ile Çin’in etraf ndaki denizlerdeki çeli kiler asla gerçekle meyecek ortakl k f rsatlar yaratabilir. Bu asl nda önümüzdeki aylarda ve gelecek y llarda takip edilmeye de er bir risk. usya ve Bat , giderek daha tehlikeli bir hale gelen çat maya do ru kaç n lmaz bir h zla ilerliyor. Önümüzdeki haftalarda Do u Ukrayna’daki sava daha da yo unla acak ve muhtemelen eylülde hiç olmad kadar artacak. Amerika ile Avrupa’n n uygulad müeyyideler, Rusya ekonomisinde büyük bir s k nt yaratacak. Gerilim, bu derece artm olmas na ra men bu (henüz) yeni bir so uk sava de il.

Bunun iki nedeni var: Birincisi, ABD ile Avrupa’n n Ukrayna’ya asla Rusya’n n verdi i kadar de er vermeyecekleri. Daha da önemlisi, Rusya’n n art k Sovyetler Birli i olmamas d r. Onda eski SSCB cazibesi, global askeri kaslar ve d müttefikler a yok. Aç kças Rusya, bugün global bir ölçekte güç sergilemekten yoksun.

Ancak yeni türden bir so uk sava ç kmas n , daha muhtemel k - lacak bir geli me var. Halen uzak bir ihtimal olsa da ayet Çin, ç - karlar n n daha çok Rusya’n nkilerle çak t na karar verirse o zaman kuvvetlerin kar kar ya gelme riski h zla ve adamak ll artacak.

Rusya’n n Ukrayna üzerinden Bat ile çat mas , giderek daha tehlikeli bir hal alacak. ABD ile Avrupa’n n Rusya’ya uygulad müeyyideleri art rmas Rusya’n n Ukrayna’ya kar olan yakla m n de i - tirmeyecek. Çünkü Putin, bu ülkeyi Rusya’n n yörüngesinde tutmakta ve u anda Kazakistan ile Belarus’un da dahil oldu u “Avrasya Birli i’nin” bir üyesi yapmakta son derece kararl . Putin bu ticari anla - may politik ve askeri bir ittifaka do ru dönü türmek istiyor. Bunu ba arabilmek için de Ukrayna’n n Avrupa’ya kat lma çabas n engellemesi gerekiyor. O bunu, sadece Ukrayna anayasas n n yerel yönetimlere Ukrayna’n n d ve ticaret politikas hakk nda daha fazla söz hakk tan yacak ekilde yeniden yaz lmas n zorlamak için ülke içinde ve ekonomisinde istikrars zl k yaratarak ba arabilir. Moskova’n n Donetsk ve Luhansk eyaletlerindeki yerel müttefikleri arac l yla olabilecek bu de i iklik sayesinde Rusya’n n eline Kiev’in Avrupa rüyalar n

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.