Faiz ve enflasyon nasıl düşer?

Capital (Turkey) - - PARA YATıRıM - MEHMET GERZ Ata Portföy Yönetimi Genel Müdür mgerz@ataportfoy.com.tr

T“Elden gelen ö ün

olmaz; o da vaktinde bulunmaz.”

Türk Atasözü

Irak ve Suriye ihracat pazarlar ndaki kay p cari aç ktaki düzelmeyi haziran ay ndan itibaren sekteye u ratmaya ba lad . Buna mukabil Rusya’ya g da ve hayvanc l k ürünleri sat n n ba lamas ve petrol dahil emtia fiyatlar nda gerileme Türkiye’nin lehine geli iyor. Dengenin ne yöne gitti ini eylül-kas m aylar aras nda gözlemleyecek olan Moody’s aral kta karar n olgunla t racak.

2) Siyasi Kriter-TCMB ba ms zl Kredi kurulu lar n n bahsetti i siyasi risk seçimler ve sonuçlar olarak alg land . Oysa siyasi risk ile daha geni anlamda hukukun üstünlü ü, kurumlar n ba ms z ve sa l kl i leyi i kastediliyor. En bariz gösterge olarak TCMB para politikas ve hükümetin buna tavr önümüzdeki aylarda mercek alt nda olacak. Ali Babacan’ n kabinede kalmas konusu i te bu aç dan sembolik bir de er kazanm durumda.

Sn. Ali Babacan’ n “elden gelen ö ün” diye tan mlad cari aç k bu y l 50 milyar dolar (milli gelirin yüzde 6’s ) civar nda olacak. Do ru yönde gitmekle birlikte bu cari aç k oran çok yüksek ve d ko ullara göre elden gelen ö ün her vakit gelmeyebilir. Türkiye cari aç yüzde 3-4’ler civar na indirdi inde faiz ve enflasyon birlikte dü ecektir. Hangisinin önce dü tü ünün bir önemi var m ? ürkiye’de faiz-enflasyon ili kisine ç plak gözle bak l nca sanki faizler art p daha sonra enflasyona yans yor gibi bir alg olu abilir. Örne in 2011 ve 2013 gibi yabanc sermaye giri inin azald dönemlerde piyasada günlük olu an döviz kurlar ve faizler h zla yükselir. Ayl k aç klanan enflasyon ise takip eden aylarda yükselmektedir.

Yani enflasyonun dü meyi inin nedeni yüksek faizler de il, cari aç k nedeniyle birkaç y lda bir ani yükseli gösteren döviz kurlar ve yüzde 5 enflasyon hedefine tam inanç olu mamas d r. Döviz kurlar nda ya anan yüzde 25’lik art y ll k enflasyona 2009, 2011 ve 2013 y llar nda yüzde 3 ek katk yapm t r. Y ll k zam gören mal ve hizmetlerde y ll k zamlar n yüzde 5’ten ziyade yüzde 10 civar nda yo unla t n çe itli anekdotlarla gözlemliyoruz.

Son 12 y lda Türkiye’de, güçlü mali istikrar ve dü ük küresel faizlerin yard m yla enflasyon ve faizler birlikte geriledi. Son birkaç y lda ise enflasyon yüzde 7-8’de tak l nca faizler de yüzde 9-10’larda tak ld . Bir sonraki a ama enflasyonu yüzde 4-5’e, faizleri yüzde 5,5-6’ya indirmek olmal . Bunun için sadece para politikas ve bütçe disiplini yeterli olmuyor. Türkiye’nin yüksek cari aç n n neden oldu u döviz kuru dalgalanmalar n azaltmas gerekiyor. Bunun için ise Türkiye uluslararas alanda rekabetçi ürün ve irketler yaratabilmelidir. Bu konuda en güzel örnek Samsung, Hyundai ve Kia gibi dünya irketleri ç karan Güney Kore’dir. Güney Kore’nin cari fazlas 90 milyar dolar, enflasyonu yüzde 2, faizleri ise yüzde 3 seviyesindedir.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.