ENFLASYON YİNE ÇİFT HANENİN EŞİĞİNDEN DÖNDÜ

Capital (Turkey) - - KONJONKTUR -

durdurmaya haz rlan yor. FED’in faiz art rmaya ba lamas için ise genelde 2015’in ortalar na randevu veriliyor. FED’in bu ad m di er geli mekte olan ülkelerle

Eylül ayında enflasyon beklenenden düşük çıkınca yıllık enflasyon bu yıl içinde ikinci kez çift hanenin eşiğinden döndü. Ağustos ayında yüzde 9,54 düzeyine kadar çıkmış olan yıllık enflasyon, eylül ayında yüzde 8,86 düzeyine indi. Enflasyon mayıs ayında da yüzde 9,66 ile çift hanenin eşiğine gelmiş ama haziran ayında “baz etkisi” sayesinde bir miktar aşağı inmişti.

Eylül ayında enflasyonun düşüş göstermesine en çok ulaştırma grubu katkı yaptı. Petrol fiyatlarındaki düşüşten olumlu etkilenen bu grupta, geçen yıl eylül ayında yüzde 1,99 artan fiyatlar bu yıl sadece yüzde 0,11 artış gösterdi. Eylül ayında gıda fiyatlarının yüzde 1,6 dolayındaki “mevsim normalleri”nin (son 10 yılın ortalaması) çok altında ve sadece yüzde 0,31 artış göstermesi de enflasyondaki düşüşe katkıda bulundu.

Eylül ayındaki düşüşle birlikte bir kez daha çift hanenin eşiğinden dönüldü ama enflasyonun 2014’ü bu eşiğin üzerinde kapatması tehlikesi hala geçmiş değil. Çünkü özellikle kasım ayı için ciddi bir olumsuz “baz etkisi” söz konusu. Bu baz etkisi yıllık enflasyonda çift haneyi bulacak bir sıçramaya yol açabilir. Ekim ayı başında elektrik ve doğalgaz fiyatlarına yapılan yüzde 9’luk zam da çift hane tehlikesini besliyor. Yapılan hesaplara göre bu zamlar enflasyonu direkt olarak 0,4 puan dolayında yükseltecek. Dolaylı etkilerin ne kadar olacağı ise henüz belli değil.

Yılın son üç ayında enflasyona düşüş yönünde etkide bulunabilecek tek faktör ise petrol fiyatlarındaki düşüş olacak gibi görünüyor. Ancak bu düşüşün akaryakıt fiyatlarında getirdiği indirimin diğer faktörlerin olumsuz etkisini ne kadar frenleyebileceğini bilemiyoruz. birlikte Türkiye’den de sermaye ç k na yol açabilir ve kur art lar na neden olabilir. Kur art lar zaten çok yüksek olan enflasyonu daha da yukar çekebilece i için böyle bir durumda Merkez Bankas ’n n para politikas n gev etmesi pek mümkün de il. ABD’deki faiz art n n öne çekilmesi, Türkiye’de para politikas n daha da zora sokabilir. Bu faiz art n n ötelenmesi ise yukar dakinin tersine sonuçlara yol aç p Merkez Bankas ’na para politikas n gev etme imkan n verebilir.

Petrol fiyatlar nda son aylarda ya anan dü ü ise kal c olursa 2015’te büyümeyi olumlu etkileyebilir. Çünkü petrol fiyatlar ndaki dü ü , akaryak t fiyatlar n a a çekip enflasyondaki yükseli i frenleyecek. Böyle bir durumda ise Merkez Bankas para politikas n gev etip büyümeye destek verebilecek.

DIŞ TALEBİN KATKISI

Yukar da s ralad m z d sal faktörlerin ikincisi ve üçüncüsü ise 2015’te d talebin büyümeye ne kadar katk yapaca n belirleyecek. Maalesef u an için bunlar n ikisindeki geli meler de olumsuz görünüyor.

Avrupa ülkeleri Türkiye’nin en önemli ihracat pazar n olu turuyor. Dolay s yla bu bölgedeki ekonomik durum, d talebin büyümeye katk s konusunda çok belirleyici oluyor. Bu bölgede, son iki y lda ya anan durgunluk ihracatta performans a a çekmi ve d talebin büyümeye katk s n azaltm t . Geçen y l n sonlar nda Avrupa’n n resesyondan ç kmas ise ihracata ve d talebin büyümeye katk s na hemen olumlu yans d . Ancak bu geli me çok k sa sürdü. Yaz aylar ndan beri Avrupa’dan yeniden durgunluk sinyalleri geliyor. Avrupa yeniden resesyona girerse Türkiye’nin 2015’teki büyümesi bundan olumsuz etkilenecek. Avrupa’n n bu dönemi atlat p büyümeye devam etmesi ise Türkiye’deki büyümeyi de bir miktar yukar ta yabilecek.

Avrupa’n n resesyonda oldu u son iki y lda, kom u ülkelerin olu turdu u alternatif pazarlar ihracata biraz olsun nefes ald rm t . Bu y l ise bu ülkelerde ya anan sorunlar ihracat olumsuz etkiledi. Güneyde I D’in Suriye ve Irak’ta ba latt yang n, Ortado u’ya olan ihracat kap lar n neredeyse kapatt . Kuzeyde ise Ukrayna ile ya ad sorunlar yüzünden maruz kald - ambargo, önemli bir ihracat pazar m z olan Rusya’da ekonominin nefesini kesmi durumda. Bu sorunlar n çözümsüz kalmas , 2015’te de ihracat ve dolay s yla d talebin büyümeye katk s n olumsuz etkileyecek. Kom ulardaki sorunlar n çözülmesi ise tam tersini yap p Türkiye’deki büyümeyi biraz yükseltebilir.

K sacas , u an için 2015’in ekonomik görünümü çok iyi de il. 2015’te büyümeyi etkileycek be faktörden sadece birinde olumlu geli meler var. Bu durumda 2015’te büyümenin yine dü ük kalmas olas - l yüksek. Dü ük büyüme cari aç ve enflasyonu biraz a a çekebilir. Ancak i sizlik oran n n çift haneye yerle mesine yol açabilir.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.