ÜÇÜNCÜ ÇEYREKTE YÜZDE 1,7 BÜYÜDÜK

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

büyüme”, yüzde 4-6 aras nda olmas n “normal büyüme” ve yüzde 6’n n üzerinde olmas n da “h zl büyüme” olarak nitelendirdi imizi belirtelim. Büyümenin “s f r” n alt nda olmas n , yani ekonominin küçülmesini ise “resesyon” olarak tan ml yoruz. Bunlar n sonuncusu genel kabul gören bir tan m ama öncekilerin bize özgü oldu unu ürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2014’ün üçüncü çeyrek dönemine ilişkin milli gelir verilerini geçen ay açıkladı. Bu verilere göre üçüncü çeyrekte reel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) 2013’ün aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 büyüdü. Bu oran beklenenin epey altında kaldı. Ekonomik kamuoyu üçüncü çeyrekte yüzde 3’e yakın bir büyüme bekliyordu. Bizim tahminimiz de bu dönemde yüzde 2-3 arasında bir büyüme yaşandığı yönündeydi. Fakat veriler, ekonomideki durumun sandığımızdan da kötü olduğunu gösterdi.

Ekonomide üçüncü çeyrekteki tabloyu şöyle özetlemek mümkün:

İç talepte 17 Aralık süreci sonrasında başlayan zayıflama sürüyor. İç talebin en önemli ayağı olan hanehalkı tüketimindeki yıllık artış, üçüncü çeyrekte yüzde 0,2’ye kadar indi. Böylece üçüncü çeyrekte özel tüketimden büyümeye sadece 0,1 puanlık katkı gelebildi.

İç talebin diğer önemli ayağı olan özel sektör yatırımları ise ilk iki çeyrekteki gerilemeden sonra bu kez de “sıfır” büyüme gösterdi.

Hükümetin harcamalarda biraz gaza basmasıyla kamu tüketimindeki artış yüzde 6,6’ya çıktı ve buradan büyümeye 0,6 puanlık katkı geldi.

Fakat kamu yatırımları ikinci çeyrekten sonra üçüncü çeyrekte de geriledi ve büyümeyi 0,1 puan aşağı çekti.

Üçüncü çeyrekte stok değişmeleri de büyümeyi olumsuz etkileyecek yönde oldu. Bu dönemde stoklardaki artış, 2013’ün üçüncü çeyreğindeki düzeyinin neredeyse yarısında kaldı. Böylece stok değişimi büyümeden 1,5 puan götürdü.

İç talepteki bu zayıflığa karşın büyümenin pozitif tarafta kalması, dış talebin her şeye rağmen büyümeye biraz destek vermesiyle mümkün oldu. Üçüncü çeyrekte mal ve hizmet ihracatındaki artış, ikinci çeyrektekinden biraz daha yüksek ve yüzde 8 olarak gerçekleşti. Böylece dış talepten büyümeye 2 puanlık bir katkı geldi.

İç talepteki zayıflık belirtmekte fayda var. Bildi imiz kadar yla büyüme oranlar n böyle ya da ba ka bir ekilde s n fland ran ba ka kimse ya da kurum yok.

SON ÇEYREKTE DURUM

2014’ün üçüncü çeyre inde yeniden durgunlu a giren ekonomide, son çeyrekte de i ler pek iyi yüzünden ithalatın ikinci çeyrekten sonra üçüncü çeyrekte de gerilemesi ise büyümeye 0,5 puanlık katkı yaptı.

2014’te yaşanan kuraklık yüzünden tarımsal üretim ikinci çeyrekten sonra üçüncü çeyrekte de düştü. Üçüncü çeyrek pek çok üründe hasat dönemine denk geldiği için bunun büyümeye yansıması daha kötü oldu. Üçüncü çeyrekte tarımsal üretimde yaşanan yüzde 4,9’luk düşüş büyümeden 0,7 puanı alıp götürdü.

Üçüncü çeyrekte sanayideki performans biraz daha düştü ve bu sektördeki büyüme oranı yüzde 2,6’dan yüzde 2,2’ye geriledi. Oysa en önemli öncü göstergelerden biri olan sanayi üretimindeki yıllık artış, üçüncü çeyrekte biraz yükselmiş ve yüzde 2,6’dan yüzde 3,6’ya çıkmıştı. İşte ekonomik kamuoyunun üçüncü çeyreğe ilişkin büyüme tahminlerinde yanılmasının önemli bir nedeni, sanayideki üretim ile katma değer değişimleri arasında yaşanan bu uyumsuzluk oldu.

İnşaat sektöründeki büyüme üçüncü çeyrekte yüzde 1’e kadar indi. Ticaret sektöründeki büyüme yüzde 0,6’da kaldı. Ulaştırma-depolama sektörü, yüzde 2,7 büyüdü. Göreceli olarak en hızlı büyüme yine finans sektöründe gerçekleşti ama bu sektördeki büyüme de yavaşlamaya devam etti ve yüzde 5,2’ye kadar indi.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.