ENFLASYONDA KORKULAN SIÇRAMA OLMADI

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

gitmedi gibi görünüyor. Henüz bu döneme ili kin milli gelir verileri belli de il ama öncü göstergeler bu aç dan pek iyi sinyal vermiyor.

2014’ün son çeyrek dönemine ili kin olarak en kötü sinyal, perakende sat lardan geliyor. Perakende sat larda ekim ay nda y ll k bazda sadece yüzde 0,4 art ya and . Bu da hanehalk tüketiminde ikinci çeyrekte ba layan duraklaman n son çeyrekte de sürdü ünü dü ündürüyor.

Son çeyrek döneme ili kin olarak sanayi üretiminden gelen sinyal de çok iyi de il. Ekim ay nda sanayi üretiminde görülen y ll k bazdaki yüzde 4,4’lük art ilk bak ta önceki çeyrek dönemlere göre az da olsa bir performans art na i aret eder gibi görünse de gerçek durum öyle de il. Çünkü ekim ay ndaki art ta, “bayram etkisi”nin de rolü bulunuyor. Hat rlan rsa ekim ay nda Kurban Bayram tatili vard . Esas nda Kurban Bayram 2013 y l nda da ekim ay ndayd . Ancak 2013’te tamam ıllık enflasyon kasım ayında yüzde 8,96’dan yüzde 9,15’e yükseldi. Enflasyonun yükselmesi iyi bir şey değil ama buna şükretmek gerekiyor. Çünkü kasım ayında çok güçlü bir olumsuz “baz etkisi” vardı ve bu yüzden biz enflasyonda bir sıçrama yaşanmasından korkuyorduk. Kasım ayı enflasyonu yüzde 1 dolayındaki “mevsim normalleri”ne (son 10 yılın ortalaması) yakın çıksaydı, bu ayda yıllık enflasyon yüzde 10’u bulacaktı. Fakat kasım ayı enflasyonu yüzde 0,18’de kaldı ve böylece yıllık enflasyondaki yükselişi sınırladı.

Kasım ayında enflasyonun yükselmesini, büyük ölçüde, petrol fiyatlarında yaz aylarından bu yana süren düşüş engelledi. Haziran ayı ortalarında 110 doların üzerinde olan brent petrolün varil fiyatı, biz bu yazıyı yazdığımız sıralarda 60 dolar civarına kadar inmişti. Petrol fiyatlarındaki düşüşün akaryakıt fiyatlarına yansıtılması, kasım ayında ulaştırma grubundaki fiyatları yüzde 1,79 aşağı çekti. Bu grupta 2013’ün kasım ayında da fiyat düşüşü vardı ama bu düşüş yüzde 0,08’den ibaretti. 2014’ün kasım ayındaki düşüşün çok daha fazla olması, bu aydaki enflasyonu 29 baz puan aşağı çekti.

Kasım ayında korkulan sıçramanın gerçekleşmemesi, 2014’ün çift haneli enflasyonla kapanması tehlikesini iyice ortadan kaldırdı. Çünkü aralık ayında “baz etkisi” tersine dönüyor. Son üç aydır yüzde 9 civarında seyreden yıllık tüketici enflasyonu, 2014’ü de bu civarda bir yerde kapatmış olabilir.

Merkez Bankası’nın ekim ayı sonunda yayınladığı son Enflasyon Raporu’ndaki 2014 yılı enflasyon tahmini yüzde 8,9’du. Gerçekleşme bu tahmine yakın olacak gibi görünüyor. Ancak bunun Merkez Bankası’na kredibilite açısından pek hafta içine denk gelen Kurban Bayram ’n n bir bölümü 2014’te hafta sonuna denk geldi. Bu nedenle 2014’ün ekim ay ndaki i günü say s , 2013’ün ekim ay na göre artt . Bu da ekim ay ndaki sanayi üretimi art n n normalde olmas gerekenden biraz daha yüksek ç kmas na yol açt . Nitekim TÜ K’in takvim etkisinden ar nd rd yani i günü say s na göre düzeltti i veriler, ekim ay ndaki sanayi üretimi art n daha dü ük ve yüzde 2,4 olarak gösteriyor.

Ekim ay nda alt n hariç reel ihracat ile alt n hariç reel ithalatta görülen yüksek oranl art larda da “bayram etkisi”nin rolü var. Bu nedenle bunlar da çok güvenilir de il. Öte yandan Türkiye hracatç lar Meclisi’nin (T M) öncü gösterge niteli indeki verileri kas m ay nda ihracatta dü ü ya and n gösteriyordu. Dolay s yla 2014’ün son çeyre inde de d talepten büyümeye önemli bir katk gelmesi üpheli görünüyor.

2014’ün ilk üç çeyre inde ekonomi, 2013’ün ayn faydası yok. Çünkü 2014 yılına girerken Merkez Bankası’nın tahmini sadece yüzde 5,3’tü. Ocak, nisan ve temmuz aylarında yaptığı tahminler de daha düşük ve sırasıyla yüzde 6,6, yüzde 7,6 ve yine yüzde 7,6 düzeyindeydi. Daha yaz aylarında bile Merkez Bankası yılın ikinci yarısında enflasyonda düşüş yaşanacağından emin görünüyordu. Fakat gerçekleşme öyle olmadı ve bu da Merkez Bankası’nın kredibilitesini iyice törpüledi.

Bu arada 2013’ten sonra 2014’ün de enflasyonla mücadelede kayıp yıllar arasına girdiğini belirtelim. Çünkü 2014 yılında da enflasyon yüzde 5’lik hedefin etrafındaki 2’şer puanlık belirsizlik aralığının dışına taşmış bulunuyor. Bu seferki taşma 2013’tekini bile geçiyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.