DIŞ AÇIK EKONOMİDEKİ DURGUNLUK SAYESİNDE DÜŞTÜ

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

y l n son aylar ndaki yükseli in s n rl tutulmas mümkün olabilir. Ancak para politikas cephesinde y lba ndan bu yana ya ananlar bu aç dan pek umut verici de il.

MERKEZ BASKI ALTINDA

Bu sayfalarda geçen ay da yazd m z gibi Merkez Bankas son dönemde büyük bir siyasi bask alt nda. Cumhurba kan Recep Tayyip Erdo an, y lba ndan bu yana birçok kez kameralar önünde Merkez Bankas ’n n para politikas faizini h zla indirmesi gerekti ini ifade etti. Para Politikas Kurulu’nun (PPK) ocak ay toplant s nda 50 baz puanl k indirimle politika faizini yüzde 8,25’ten yüzde 7,75’e çekmesi bu bask ya ba land . Ancak söz konusu indirim Erdo an’ tatmin etmedi ve Merkez Bankas ’na ele tirilerini sürdürdü. Merkez Bankas Ba kan Erdem Ba ç , 27 Ocak’ta Enflasyon Raporu’nu aç klarken ocak ay nda enflasyonun 1 puandan fazla dü ü göstermesi halinde 4 ubat’ta ola anüstü bir PPK toplant s yap p politika faizini ürkiye, 2014 yılında 45,8 milyar dolarlık cari açık verdi. Henüz 2014’ün milli gelir verileri açıklanmadı ama tahminlerimize göre bu cari açığın gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranı ise yüzde 5,7 dolayında çıkacak. 2013’te cari açık 64,7 milyar dolar, GSYİH’ye oranı ise yüzde 7,9’du. Yani 2014’te cari açıkta önemli bir düşüş yaşandı. Bu düşüş miktar olarak 18,8 milyar doları, milli gelire oran olarak ise 2,2 puanı buluyor.

2014’te cari açığın düşüş göstermesini ekonomide yaşanan yavaşlama sağladı. 2013’te yüzde 4,1 olan büyüme oranı, 2014’te yüzde 2,5 dolayına indi gibi görünüyor. Ekonomideki bu yavaşlama, 17 Aralık 2013’te patlayan büyük yolsuzluk ve rüşvet soruşturmasının yarattığı siyasi belirsizliğin ekonomiye duyulan güven, kur ve faiz üzerindeki olumsuz etkilerinden kaynaklandı. Ekonomideki yavaşlama iç talebin zayıflamasına ve ithalatın düşüşe geçmesine neden oldu. Geçen yıl ithalat 251,7 milyar dolardan 242,2 milyar dolara indi. Bu arada önceki yıl yerinde sayan ihracat da az da olsa hareketlendi ve 151,8 milyar dolardan 157,7 milyar dolara yükseldi. Bu gelişmeler sonrasında dış ticaret açığı 99,9 milyar dolardan 84,5 milyar dolara geriledi. Türkiye’de cari işlemlerin büyük bölümünü dış ticaret işlemleri oluşturduğu için dış ticaret açığındaki bu düşüş de aynen cari açığa yansıdı.

Cari açık, ekonomideki iki hızlı büyüme yılı sonrasında 2011’de 75 milyar dolara ve de milli gelirin yüzde 9,7’sine kadar ulaşarak rekor kırmıştı. Ekonomide durgunluğun indirebileceklerini söyledi. Ocak ay enflasyonu beklendi i kadar dü meyince bu toplant gerçekle medi ama tüm bu geli meler, Merkez Bankas ’n n siyasi bask lara taviz vermeye meyilli oldu una piyasalar ikna etmeye yetti. Bunun sonucu da dolar kurunun yeniden yükseli e geçmesi ve 2,40 TL’nin üzerine demir atmas oldu.

Biz bu yaz y yazarken henüz ubat ay PPK toplant s yap lmam t ama bu toplant dan da faizde indirim karar ç kmas n bekleyenler ço unluktayd . Bu toplant da olmasa bile haziran ay ndaki genel seçim öncesinde Merkez Bankas ’n n ekonomiyi canland rmak için faizlerde biraz daha indirim yapaca na kesin gözüyle bak l yor. Bu da finansal piyasalar n diken üzerinde oturmas na neden oluyor. Çünkü faizlerin yabanc portföy yat r mlar n çekmek veya halen Türkiye’de olanlar n burada tutmak aç s ndan zaten dü ük oldu una inan l yor. Faizin daha da dü mesi halinde sermaye kaç ya anmas ndan ve kurlar n daha da yükselmesinden korkuluyor. yaşandığı 2012’de geriledikten sonra 2013’te ise yeniden yükselmişti. Ancak 2013’teki yükseliş ekonomideki büyümeyi yüzde 2,1’den yüzde 4,1’e çıkaran zayıf toparlanmanın değil, altın ithalatının rekor kırmasının ürünüydü. Nitekim 2013’te genel cari açıkta yükseliş yaşanırken altın hariç cari açıktaki düşüş devam etmişti. 2014’te ise altın ithalatı gerileyince hem genel cari açık hem altın hariç cari açık düşüş gösterdi.

Ekonomide geçen yıl yaşanan yavaşlama 2015’e de sarkmışa benziyor. Ortalıkta bir toparlanma işareti görünmüyor. Zaten 2015’e ilişkin beklentiler de düşük büyümenin süreceği yönünde. Bu durum cari açığın bu yıl da düşmeye devam edeceğini düşündürüyor. Ayrıca son dönemde biraz yükselse de petrol fiyatlarının hala geçen yılki seviyesinin altında olması da bu yıl cari açığın düşmesine hizmet edecek gibi görünüyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.