EKONOMİYE GÜVEN DÜZEYİ ÇOK DÜŞÜK

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

ürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), iktisadi birimlerin ekonomiye güvenini ölçen yeni bir endeksin yayınına başladı. Esasında bu endeks tam olarak yeni bir endeks değil, mevcut endekslerin bir bileşiminden oluşuyor. Tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti ve eğilimlerini yansıtan çeşitli güven endekslerinden oluşturulan bu yeni endekse, Ekonomik Güven Endeksi (EGE) adı verilmiş bulunuyor.

EGE’nin ocak ayındaki değeri 88,4 olarak gerçekleşti. Endeks değerinin 100’ün altında olması genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği ifade ediyor. Ocak ayında endekste önceki aya göre 0,4 puanlık düşüş yaşandığı görülüyor. Bu da ekonomik birimlerin 2015 yılına bir miktar daha kötümserleşerek girdikleri anlamına geliyor.

EGE’nin geçmişi 2012’nin başına kadar gidiyor. Endeks, şu sıralarda bu kısa tarihinin en düşük seviyelerinde seyrediyor. Endeksin mevcut değerlerinin ekonomide bundan önceki durgunluğun yaşandığı 2012’nin ikinci yarısındaki düzeylerinin bile altında bulunduğu dikkati çekiyor. Bu da ekonomideki durumun o dönemdekinden bile kötü olduğu sinyalini veriyor.

Esasında daha 2013’ün sonlarında EGE’nin değeri 100’ün bir hayli üzerindeydi. Yani iktisadi birimler, o dönemde ekonomideki durum konusunda iyimserdi. Ancak 17 Aralık 2013’te patlayan büyük rüşvet ve yolsuzluk soruşturmasıyla ortaya çıkan siyasi belirsizlik, iktisadi birimlerin ekonomiye güvenini yerle bir etti. EGE’nin değeri o zamandan beri geçen 13 ayda bir daha 100’ün üzerini göremedi. Bu gidişle iyimserliği tekabül eden o değerleri kolay kolay da göremeyecek gibi görünüyor.

EGE, beş güven endeksinin bileşiminden oluşuyor. Bunlar; Tüketici Güven Endeksi (TGE), Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), Hizmet Sektörü Güven Endeksi (HSGE), Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi (PTSGE) ve İnşaat Sektörü Güven Endeksi (İSGE). Bunlar içinde geçmişi en eskiye gidenini, 2007’de ciddi bir revizyon görüp önceki seriyle bağı kopsa da Merkez Bankası’nın Aralık 1987’den beri hesaplamakta olduğu RKGE oluşturuyor. Merkez Bankası ve TÜİK tarafından hazırlanıp yayınlanan TGE’nin geçmişi Aralık 2003’e kadar gidiyor. Yalnız bu endeks de 2012’de ciddi bir revizyon gördü. TÜİK tarafından yayınlanmakta olan hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerine ilişkin güven endekslerinin verileri ise Ocak 2011’den başlıyor.

Bu beş endeks içinde EGE’yi en çok aşağıya çekeni TGE oluşturuyor. Türkiye’de tüketicide müzmin bir kötümserlik var. TÜİK’in 2012’de hesaplamaya başladığı ama Ocak 2004’e kadar geçmişe doğru da yürüttüğü yeni TGE serisi, bugüne kadar hiç 100’ün üzerini görmedi. TGE’nin değeri şu anda 70’in altında seyrediyor. Beş alt endeks içinde EGE’yi en çok yukarıya çekeni ise RKGE oluşturuyor. Tüketicinin tersine reel kesimde sürekli bir iyimserliğin mevcut olduğu ve RKGE’nin değerinin genelde 100’ün üzerinde seyrettiği görülüyor. RKGE’nin şu andaki değeri de 100’ün üzerinde bulunuyor. Sektörel güven endekslerine bakıldığında ise hizmet sektöründe genelde iyimserliğin hakim olduğu, perakende ticarette iyimserliğin şimdiye kadar hiç kaybedilmediği, inşaat sektöründe ise tüketicilerdeki gibi müzmin bir kötümserliğin söz konusu olduğu dikkati çekiyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.