EKONOMİ 2014’TE YAVAŞ BÜYÜDÜ

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

ürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2014’ün dördüncü çeyreğine ve yılın tamamına ilişkin milli gelir verilerini mart ayının sonunda açıkladı. Bu veriler ekonominin 2014’te yavaş büyüğünü gösteriyor. Söz konusu verilere göre, reel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) 2014’ün dördüncü çeyreğinde 2013’ün aynı dönemine kıyasla sadece yüzde 2,6 büyüdü. 2014’ün tamamındaki büyüme ise yüzde 2,9 olarak gerçekleşti.

İktisatçılar ekonomide küçülmeyi “resesyon” olarak tanımlıyor ama büyüme oranları için bir sınıflandırma yapmıyor. Biz ise nüfus artış hızını ve uzun dönemdeki performansı da dikkate alarak Türkiye için bunu yapıyoruz. Bu çerçevede Türkiye için yüzde 0-2 arasındaki büyümeyi “durgunluk”, yüzde 2-4 arasındaki büyümeyi “yavaş büyüme”, yüzde 4-6 arasındaki büyümeyi “normal büyüme” ve yüzde 6’nın üstündeki büyümeyi de “hızlı büyüme” olarak tanımlıyoruz.

Bu sınıflandırmaya göre ekonomi 2014’te yavaş büyümüş durumda. Ekonomideki son hızlı büyümeyi yüzde 8,8 ile 2011’de görmüştük. 2012’deki yüzde 2,1’lik durgunluğa çok yakın yavaş büyümeden sonra 2013’te yüzde 4,2 ile çok az farkla normal büyüme aralığına çıkmıştık. 2014’te ise yeniden yavaş büyüme aralığına geri döndük.

Ekonominin geçen yıl yeniden yavaş büyümeye dönmesinin temel nedenini, 17 Aralık 2013’te ortaya çıkan büyük yolsuzluk ve rüşvet soruşturmasının yarattığı siyasi belirsizlik oluşturuyor. Bu siyasi belirsizlik hem ekonomik birimlerin geleceğe güvenini zayıflatarak hem de döviz kurlarını ve faizleri yükselterek iç talebi olumsuz etkiledi. Bu yüzden 2013’te yüzde 5,1 olan hanehalkı tüketimindeki reel artış 2014’te yüzde 1,3’e geriledi. Özel sektör yatırımları ise sadece yüzde 0,5 artış gösterebildi. Önceki iki yılda yatırımlara aşırı yüklenen kamunun bu kez frene basması, yaşanan kuraklık yüzünden 6 yıl aradan sonra tarımsal üretimin düşmesi ve temel pazarlarımız olan Avrupa, Rusya ve Ortadoğu’daki olumsuz gelişmeler nedeniyle ihracattaki performansın zayıf kalması da 2014’te ekonominin yavaşlamasına yol açan faktörler arasında yer aldı.

Ekonominin 2014’te de yavaş büyümesi refah düzeyinin yine yerinde saymasına yol açtı. Geçen yıl reel kişi başına milli gelir düzeyi sadece yüzde 1,7 arttı. Ekonomideki büyümenin vasatın çok altında kaldığı son üç yıldaki artış da topu topu yüzde 5,6 olarak hesaplanıyor. Kurlardaki artış nedeniyle dolar cinsinden hesaplanan kişi başına milli gelirde ise düşüş var. 2013’te 10 bin 822 dolar olan bu tutar geçen yıl 10 bin 404 dolara düştü. 2008’de ilk kez 10 bin doların üzerine çıkan kişi başına milli gelir, o zamandan beri daha yukarılara tırmanamamış bulunuyor.

Yılın ilk aylarına ilişkin öncü göstergeler ekonominin 2015’e de iyi girmediğini gösteriyor. En önemli öncü gösterge olan sanayi üretimi ilk iki ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,6 geriledi. Aynı dönemde reel perakende satışlardaki artış yüzde 3,4’te kaldı. Yine ilk iki ayda altın hariç reel ihracat yüzde 3,9 düşerken, altın hariç reel ithalat ise yüzde 2,7 arttı. Gözlemlerimiz bu göstergelerde mart ayında da bir toparlanma olmadığı yönünde. Bu durumda 2015’in ilk çeyreğindeki büyüme oranı geçen yılın son çeyreğindeki yüzde 2,6’dan bile düşük çıkacak gibi görünüyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.