DURGUN EKONOMİDE CARİ AÇIK YÜKSELİYOR

Capital (Turkey) - - KONJONKTUR -

aya na dola mas na neden oldu. Para Politikas Kurulu’nun (PPK) ocak ve ubat aylar nda yapt faiz indirimleri bu bask ya ba land . Döviz kurlar yükselirken Merkez Bankas ’n n faiz silah n kullanamamas da yine bu bask ya atfedildi. Bu da piyasada sinirleri gerip sermaye ç k na ve dolay s yla döviz kurlar nda yükseli e yol açt .

FAİZ BASKISININ ESERİ

Dolar kurundaki yükseli te bu iki etkiden hangisinin daha bask n oldu u konusunda tart malar var. Bize ikinci etki daha yüksek gibi geliyor. TL’nin sadece dolara kar de il Euro’ya kar da de er kaybetmesi bunu gösteriyor. Ayr ca son bir aydaki yükseli le Euro/dolar kuru ocak ortalar ndaki de erine yakla rken dolar/TL kurunda daha s n rl bir dü ü ün olmas da buna i aret ediyor.

Cumhurba kan Erdo an, Merkez Bankas ’na yapt “faiz indir” bask s n n nelere yol açt n sonunda kabul edip buna son verdi. Döviz kurlar ndaki art da imdilik durmu gibi görünüyor. ürkiye’nin cari işlemler dengesindeki yıllık açık mart sonunda 45,5 milyar dolar oldu. Bu tutar, geçen yılın sonundaki 46,4 milyar dolarlık cari açığın 0,9 milyar dolar altında. Ancak marttaki cari açık ocakta görülen 43,8 milyar dolarlık dip seviyenin de 1,7 milyar dolar üzerinde. Cari açık özellikle martta önemli bir artış göstermiş bulunuyor.

Bu artış son yıllarda cari açıktaki gelişmeleri izlemeyi zorlaştıran ve reel ekonomiyle bağlantısını bozan altın dış ticaretiyle alakalı değil. Son iki ayda altın hariç cari açıkta da yükseliş görülüyor. Hatta altın hariç cari açıktaki yükseliş biraz daha fazla. Mart ayında altın hariç cari açık 43,4 milyar dolar oldu. Bu da ocak ayındaki 41,1 milyar dolarlık dip seviyeyi 2,2 milyar dolar aşıyor.

Cari açıkta son dönemde yaşanan artış ekonomideki bir toparlanmanın sonucu da değil. Tam tersine bu artış ekonominin epey durgun göründüğü bir dönemde yaşanmış bulunuyor. Oysa Türkiye’de genelde ekonominin canlı olduğu dönemlerde cari açık artar, ekonominin durgun olduğu dönemlerde ise cari açık azalır. Bu da ekonomideki canlanmanın ithalattaki artışı hızlandırmasından, ekonomideki durgunluğun ise ithalatı azaltmasından kaynaklanır.

Türkiye’nin geçmiş tecrübelerine pek uygun görünmeyen cari açıktaki son artış ise ihracatta işlerin iyice kötüye gitmesinden kaynaklanıyor. Ekonomideki durgunluk yüzünden ithalat düşmeye devam ediyor ama özellikle mart ayında ihracattaki düşüş ithalattaki düşüşü aşmış bulunuyor. Mart ayında ithalat geçen yıla göre yüzde 6,1 düşerken, Biz bu yaz y yazarken dolar kuru 2,60 TL civar nda seyrediyordu. Ancak y l n ilk 4 ay ndaki kur art çoktan ekonomide bir hasara yol açt . Bu hasar, özellikle enflasyon üzerinde gözleniyor. Art k enflasyon y l sonunda daha önce beklenenden daha yüksek bir seviyede olaca a benziyor. Nitekim yukar da yazd m z gibi Merkez Bankas son Enflasyon Raporu’nda y l sonu enflasyon tahminini 1,3 puan yükseltip yüzde 6,8’e ç karm durumda. Y lba nda yüzde 6,8 civar nda olan piyasalar n y l sonu enflasyon beklentisi de u anda yüzde 7,5 dolay na ç km bulunuyor.

YENİ YOL HARİTASI

Enflasyonun y l n ilk 4 ay nda rotas ndan sapmas üzerine biz de y l içindeki olas seyre ili kin hesaplar m z yeniledik. Ayl k enflasyon oranlar n n y l n kalan döneminde mevsim normallerine yak n ç kmas halinde y ll k enflasyonun nas l bir seyir izleyebilece ine ili kin hesaplar yapt k. Bu hesaplar m z n sonucunda ortaya ç kan enflasyonun ihracattaki düşüş yüzde 14,4’ü buldu. Bu da cari açığın yükselmesine yol açtı.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, nisan ayında ithalattaki düşüş devam edip yüzde 12,3’ü bulurken, ihracat yüzde 1 gibi düşük bir oranda da olsa arttı. Nisan ayında dış ticaret açığı da geçen yılki seviyesinin yüzde 35,9 altında kaldı. Bu verilere göre cari açıkta şubat ve mart aylarında görülen yükseliş nisan ayında sona ermiş olabilir. Ancak ihracatta işler böyle kötü gitmeye devam ederse cari açıktaki yükseliş tekrar geri dönebilir.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.