ENFLASYONDA TIRMANIŞ BAŞLADI

Capital (Turkey) - - KONJONKTÜR -

benzer bir sonuç çıkması ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyordu. Yine de Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kıl payı farkla tek başına iktidarı yakalaması ihtimali de bulunuyordu.

Ancak 1 Kasım’da sonuç ne çıkarsa çıksın, artık bir hükümetin kurulması gerekiyor. Çünkü ekonomide sorunlar giderek birikiyor. Son yıllarda ekonomide işler zaten iyi gitmiyor. 7 Haziran’dan beri yaşanan siyasi be- ıllık enflasyon eylül ayında yüzde 7,14’ten yüzde 7,95’e çıktı. Böylece enflasyonda geçen ay bu sayfalarda haber verdiğimiz tırmanış başlamış oldu. Yıllık enflasyon ekim ayında muhtemelen yine bu civarlarda çıkacak ama son iki ayda yeniden tırmanış yaşanacak. Böyle giderse 2015 yılı yüzde 9-10 arasında bir enflasyonla kapanacak.

Eylül ayında enflasyonun yükselmesinin temel nedeni “baz etkisi” oldu. Eylül ayı enflasyonu yüzde 0,8 dolayındaki “mevsim normalleri”ne (son 10 yılın ortalaması) yakın ve yüzde 0,89 olarak çıktı. Ancak geçen yılın aynı ayındaki enflasyon mevsim normallerinin çok altında ve sadece yüzde 0,14’tü. 12 aylık enflasyon hesabından bu düşük oran çıkıp yerine çok daha yüksek bir oran girince doğal olarak yıllık enflasyonda tırmanış yaşandı.

Tüketici Fiyatları Endeksi’ndeki (TÜFE) harcama gruplarına bakıldığında, neredeyse genele yayılan bir enflasyon yaşandığı görülüyor. Gıdada fiyat artışı mevsim normallerinin biraz altında ama geçen yılın oldukça üzerinde. Ev eşyası, sağlık, ulaştırma, haberleşme, eğlence ve kültür, çeşitli mal ve hizmet lirsizlik, 2015’in de kayıp yıllar arasına katılmasına yol açtı. 1 Kasım sonrasında da siyasi belirsizlik ortadan kaldırılamazsa 2016’nın da başına aynı şey gelebilir. Üstelik siyasi belirsizlik sadece ekonomide değil, iç güvenlik, adalet, dış politika gibi alanlarda da sorunların katlanarak büyümesine yol açıyor. Bu sorunlar da sonuçta dönüp ekonomiyi vuruyor ve işler iyice içinden çıkılmaz bir hal alıyor. gibi gruplarda kur artışlarının etkisiyle fiyat artışları mevsim normallerini aşmış durumda. Eylül ayında enflasyonun daha da yükselmesine ise sadece giyim ve ayakkabı ile eğitim engel olmuş görünüyor.

Ekim ayında enflasyonda fazla yükseliş beklemememizin nedeni, bu ayda baz etkisinin çok güçlü olmaması. Geçen yıl ekim ayındaki enflasyon mevsim normallerine yakındı. Bu yıl da ekim ayında mevsim normallerine yakın bir enflasyon çıkarsa yıllık enflasyon yüzde 8 dolayında kalacak. Fakat geçen yıl kasım ve aralık aylarındaki enflasyon oranları mevsim normallerinin çok altındaydı. Bu yıl aynı aylarda mevsim normallerine yakın enflasyon oranlarının çıkması, yıllık enflasyonun yeniden tırmanmasına neden olacak.

Enflasyondaki bu gelişmeler, Merkez Bankası’nın tahminleriyle uyumlu değil. Biz bu yazıyı yazarken Merkez Bankası’nın yıl sonu için enflasyon tahmini yüzde 6,9’du. Ancak dergimiz baskıdayken 2015’in son Enflasyon Raporu yayınlanacak. Bu raporda muhtemelen yıl sonu enflasyon tahminine de ciddi bir yukarı yönlü revizyon yapılmış olacak.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.