EN ZOR BÜTÇE!

Birçok şirkette 2016 bütçe hazırlıkları ekim ayında başlasa da henüz tamamlanmış değil. Bu yıl ilk defa bütçelerin tamamlanıp yönetim kurulu onayına gitmesi, en iyi ihtimalle aralığın ortasını hatta sonunu bulacak. Geçmiş yıllara göre senaryo sayısının ar

Capital (Turkey) - - BAŞ SAYFA - AYÇE TARCAN AKSAKAL aaksakal@capital.com.tr

2015, yurtiçindeki ve yurtdışındaki belirsizlikler nedeniyle zor bir yıl oldu. Seçimlerin yenilenmesinin ve terör saldırılarının neden olduğu ekonomik sorunlar iş dünyasını olumsuz etkiledi.

Şirketler büyük bir belirsizliğin yaşandığı böylesi bir ortamda önlerini görmekte zorlanmaya başladı. 2016 bütçelerini yaparken sıkıntılar oluştu.

Herkes seçimlerin sonuçlarını beklediğinden ekim sonu kasım gibi bitirilmesi gereken bütçe çalışmaları aralık ayına sarktı. Hatta birçok şirkette 2016 bütçelerinin tamamlanması aralık sonunu bulacak gibi duruyor.

Böyle bir ortamda patronları ve CEO’ları en çok zorlayan konu ise belirsizlik… 2016 bütçe çalışmaları için

“Plansızlığı planlıyoruz” diyen Anadolujet CEO’su İbrahim Doğan, bu yıl en zor bütçe dönemlerinden birini yaşadıklarını belirtiyor.

Biz de böylesine zor bir ortamda 2016 bütçelerini hazırlamaya çalışan şirketleri inceledik. Büyük grupların hemen hepsinin 2016 için A,B,C ve hatta D senaryolarına göre farklı bütçeleri var. Farklı senaryolara göre bütçe hazırlamayanlar ise dinamik bütçelerle çalışıyor. Bunlar her ay ya da 3 ayda bir gelişmelere göre bütçelerini revize etmeyi planlıyor.

2016 bütçelerinde öne çıkan bir diğer gelişme de tasarruf tedbirlerinin ağırlıkta olması. Az sayıda şirket 2016’da yatırım yapmayı öngörüyor. Önünü göremeyen şirketlerdeyse yatırımları erteleme gündemde…

ARALIK AYINA SARKTI

Artan siyasi ve ekonomik belirsizlikten dolayı şirketler cephesinde 2016 bütçe çalışmaları çok daha önemli hale geldi. Yaptığımız araştırmaya göre 2016 bütçeleri birçok açıdan öncekilere benzemiyor. 2016 bütçelerinin en önemli farkı ise başlama ve bitiş dönemleri oldu.

Önceki yıllarda Türkiye’deki yerli sermayeli şirketlerde bütçe hazırlama dönemi ekimle kasım ayları arasında gerçekleşirdi. Yabancı sermayeli şirketlerdeyse bu süreç ağustos-ekim döneminde tamamlanırdı.

Ancak bu yıl artan belirsizlikler ve seçimlerin 1 Kasım’da tekrarlanacak olması bütçe çalışmalarının başlangıç ve bitiş tarihini geciktirdi. Birçok büyük şirkette ekim-kasım ayları arasında bitirilmesi gereken bütçeler aralık ayına sarktı. Gecikmenin en önemli nedeni ise bütçe çalışmalarına yön verecek olan enflasyon ve döviz kuru varsayımlarının belirlenmesi için seçim sonuçlarının beklenmesi oldu.

Mazars Bütçe ve Planlama Direktörü Alber Amado, bu yıl bütçe süreçlerinde yaşanan gecikmeyi şirketlerin 2016’ya ilişkin daha ihtiyatlı varsayımlar yapmasına bağlıyor. Amado, bu yıl 2016 bütçe çalışmalarının başlama tarihinin kasım ayına, bitiş tarihinin aralık ayının sonuna sarktığını belirtiyor. Amado, “Artan belirsizlikler 2016 bütçeleri için gerekli varsayımların yapılmasını çok zor hale getirdi. Bu kadar belirsiz bir dönemde daha çok bilgi toplamak ve ileriye dönük daha iyi tahminler yapabilmek için bütçelerin başlama tarihi ekimden kasım ayı başına kaydı” diyor ve ekliyor: “Bu yıl birçok şirkette bütçelerin hazır olması aralık ayının ortasını hatta sonunu bulabilecek.”

NEDEN ZORLANIYORLAR?

Alacak sigortasında dünya lideri olan Euler Hermes’in Türkiye CEO’su Özlem Özüner, bu yıl bütçe çalışmalarında kur seviyesini öngörmenin mümkün olmadığını, bu nedenle zorlandıklarını belirtiyor. Özüner, “Kasım ayı sonuna kadar bütçemizi tamamlamayı hedefliyoruz” diyor.

Grant Thornton Türkiye Ortağı Hakan Bursalıoğlu, “Şu anda bütçe çalışmaları en az 2-3 versiyona göre yapılıyor. Dolayısıyla 2016 bütçelerinin bitmesi aralık ortasını bulabilecek bulabilecek” diyor.

Şirketler cephesinde Koç, Zorlu gibi büyük gruplar hariç 2016 bütçeleri henüz tamamlanmış değil. TÜSİAD eski başkanı ve Sütaş Yönetim Kurulu Başkanı Muharrem Yılmaz, 2016 bütçe çalışmalarının devam ettiğini aralık ayının ortalarına doğru tamamlanacağını belirtiyor.

Tahincioğlu Holding’de de benzer bir durum söz konusu. Holdingin yönetim kurulu başkanı Özcan Tahincioğlu, normal dönemlerde bütçe çalışmalarının ekim ayında bittiğini ancak bu yıl önlerini daha iyi görebilmek için bütçenin tamamlanmasını seçim sonrasına bıraktıklarını söylüyor.

Perakende sektörünün nabzını tutan AVM’ler de öngörü yapamadıkları için bütçe yapmakta zorlanıyor. Önlerini net göremediklerini belirten Trump Towers İs- tanbul Genel Müdürü Bülent Kural da “Bütçenin gidişatını seçim sonrası dönem belirleyecek. Bu nedenle bütçe senaryolarımız kasım sonrası netleşecek” diyor.

SENARYOLAR ÇOĞALDI

2016 bütçelerinde öne çıkan temel yaklaşım, farklı beklentilere göre en az iki ya da daha fazla senaryoya göre bütçe hazırlamak oluyor. Koç’tan Tahincioğlu’na kadar Türkiye’nin en büyük holdinglerinin 2016 için birden fazla senaryosu var. Sistema Genel Müdürü Ali Tolga Moral, 2016 bütçelerinin öncekilere göre çok daha fazla senaryoyu barındırdığını belirtiyor.

Türkiye Finans Genel Müdürü Osman Çelik de 2016’da tek bir plana göre hareket etmenin mümkün olmadığını söylüyor. Çelik, “Her kuruluşun bütün olası riskleri dikkate alarak alternatif senaryolara göre aksiyonlarını önceden belirlemesi sürdürülebilirlik açısından çok önemli” diyor. Çelik, 2016 bütçesinin hazırlarken birden fazla senaryo üzerinde çalıştıklarını söylüyor.

Gayrimenkul sektöründe de A ve B planları yapılıyor. Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Dumankaya, “Farklı senaryolara karşın A ve B planları yapıyoruz” diyor.

Bütçe çalışmalarını ekimde bitirdiklerini söyleyen Koç Sistem Genel Müdürü Mehmet Nalbantoğlu, Koç Holding’in en az 3 farklı senaryoya göre 2016 bütçesini hazırladığını belirtiyor.

Euler Hermes Türkiye CEO’su Özlem Özüner de 2016 için şirketlere iyimser, beklenen ve kötümser olmak üzere 3’lü senaryo yapmalarını öneriyor. Özüner, “Olası faiz artırımı Türk Lirasını zayıflatarak şirketlerin döviz yükümlülüklerini artıracak. Şirketler bu senaryoya

yönelik tedbirler almalı. Petrol fiyatları düşük seyretmeye devam edecek. Buna bağlı Çin’de talebin zayıflaması emtia fiyatlarını daha da düşürebilir” diyor.

DİNAMİK BÜTÇE YAPILIYOR

Sistem Global Danışmanlık Kurucu Ortağı Hüseyin Karslıoğlu da 2016 bütçelerinin geçmiş 5 yıldan çok daha fazla senaryolu olacağını belirtiyor. Karslıoğlu’na göre bu dönemde senaryo alternatiflerini abartmadan işin detaylarına odaklanıp planlama yapmak gerekiyor.

İyimser, kötümser ve ihtiyatlı olmak üzere birkaç senaryodan oluşacak 2016 bütçelerinde öne çıkan yaklaşımlardan biri de gelişmelere göre bütçeleri revize etmek olacak. Dinamik denen yuvarlanan kestirimli bütçe (Rolling forecast budget) yaklaşımını benimseyen şirketler gelişmelere göre bütçelerini aylık bazda ya da 3 aylık periyotlarla revize edecek.

Doğtaş Kelebek CFO’su Uğur Şeker, mevcut varsayımlara göre bir bütçe yaptıklarını ancak değişen parametreleri de inceleyerek planlamalarını revize edeceklerini söylüyor. Şeker, “Hedef sapmaların daha geniş aralıkta olabileceği varsayımıyla gider bütçelerini gelire göre oranlayarak ve gelir girdisinin ardından gider tarafını yöneterek daha temkinli davranıyoruz” diyor.

Index CEO’su Erol Bilecik, faaliyet gösterdikleri teknoloji sektörünün dinamik doğası gereği dinamik ve esnek bütçelerle çalıştıklarını belirtiyor. Bilecik, 2016 için A ve B planı olmak üzere farklı senaryolara göre de plan yaptıklarını belirtiyor.

NG Hotels CEO’su Hediye Güral Gür de ekim ayında 2016 bütçesine başladıklarını, kasım ayı içinde de bitireceklerini belirtiyor. Gür, “Olağanüstü durumlar olursa bütçede revizyonlar yapabiliriz” diyor.

Vestel, farklı senaryolara göre bütçe hazırlamıyor. 2016 için tek bir bütçe hazırladıklarını söyleyen Vestel CEO’su Turan Erdoğan, “Bütçeyi yapıyoruz, yılın 6’ncı ayında da revize ediyoruz” diyor.

NAKİT AKIŞINA DİKKAT

Şirketlerin genelde kârsızlıktan değil, ödeme sıkıntısından zora girdiği ya da battığı düşünülürse 2016 bütçele- rinde dikkat edilecek en önemli gösterge nakit akışı olacak.

Politik ve ekonomik belirsizlik dönemlerinde şirketlere nakit akışına dikkat etmelerini tavsiye eden yönetim danışmanı Mehmet Buldurgan, 2016 için bütçe yaparken en önemli kriterlerin kur tahminleri, yurtdışı pazar projeksiyonları ve finansman hesapları olacağını belirtiyor. Buldurgan, “2016 bütçesi, gelir gider tahmininden çok nakit akış projeksiyonu üzerine kurulmalı” tavsiyesinde bulunuyor.

Grant Thornton Türkiye Ortağı Hakan Bursalıoğlu da kur riskini ve kısa vadeli borçları üzerinde taşıyan şirketlere işletme sermayesini çok daha yakından takip etmelerini öneriyor. Bu yıl bütçeler hazırlanırken şirketlerin baz alacağı göstergeler arasında döviz kurları, enflasyon oranları ve Türkiye ekonomisinin 2016 büyüme hızı da yer alıyor. Kredi ve mevduat oranları da yakından takip edilen göstergeler arasında olacak.

Index Grup CEO’su Erol Bilecik, 2016 bütçesini yaparken Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik ve sosyo-politik şartları göz önünde bulundurduklarını belirtiyor. Bilecik, “Ülke yönetiminin ve kur politikalarının geleceği, komşu ülkelerle olan ilişkilerimiz, sınırlarımızda yaşanan gerilimler ve uluslararası finans piyasalarının Türkiye’ye olan yansımaları, bütçe planlarımızda temel parametreler olarak masaya yatırıldı” diyor.

Doğtaş Kelebek CFO’su Uğur Şeker de 2016 bütçesinde önceki yıllara göre ürün kârlılıklarını ve segmentlerini daha fazla takip edeceklerini belirtiyor. Şeker,

“2016 bütçesinde yatay büyümeye katkı sağlayacak maliyeti az ürünlere odaklanacağız” diyor.

TAKİP EDİLEN GÖSTERGELER

Türkiye’nin en eski markalarından Eyüp Sabri Tuncer’in başkan vekili Engin Tuncer, 2016 bütçe çalışmalarını yaparken sadece sektörün gelişimini değil, Türkiye ve dünya piyasalarının içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurduklarını belirtiyor. Tuncer, “Genel seçimleri, ekonomik büyüme verilerini, enflasyon hareketlerini, kısa ve orta vadedeki döviz hareketleri dikkatle değerlendiriyoruz” diyor.

Anadolu Gayrimenkul Genel Müdürü Ali Baki Usta, 2016 bütçesinde döviz kurlarını detaylı çalışmalarla öngörmeye çalıştıklarını belirtiyor. Usta, “Banka faizlerinde yaşanabilecek yükselişleri düşünerek finansman maliyetlerini kontrol altında tutacak senaryolar geliştiriyoruz” diyor.

Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Dumankaya, sektördeki maliyetlerin artması nedeniyle döviz kurundaki hızlı değişimleri ve arz-talep dengelerini göz önünde bulundurarak bütçe planlamasını yaptıklarını söylüyor.

Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis ise 2016 bütçesi için ince eleyip sık dokuduklarını belirterek gelecek yıla ilişkin üretim, yatırım, istihdam ve ihracat rakamlarını dikkatle izlediklerini söylüyor. Reis, “2016’da yatırımların geri dönüş analizleriyle tahsilat programlarımızı daha yakından takip edeceğiz” diyor.

YATIRIMLAR BEKLEMEDE

2016 bütçelerinin ortak noktalarından biri de ihtiyatlı olmak ve tasarruf tedbirlerini hayata geçirmek olacak. Pek çok şirket 2016’da birçok maliyet kaleminde tasarrufa gitmeyi planlıyor. Üretim ve yeni yatırımlarda da gün- demde tasarruf bulunuyor. Bu nedenle yeni yatırımlar bütçe kalemleri arasından çıkarılıyor.

Özellikle kura bağlı finansal borcu olan fakat bunu gelirleriyle veya türev enstrümanlarıyla hedge etmemiş şirketlerde 2016 bütçelerinde yatırımlar azalıyor. Grant Thornton Türkiye Ortağı Hakan Bursalıoğlu, rutin olmayan maliyet kalemlerinin minimize edilmeye çalışıldığını, agresif büyüme politikalarının yerini minimum risk politikalarının aldığını söylüyor. Bursalıoğlu, “2016’da daha ihtiyatlı bütçelerin düzenlendiğini göreceğiz” diyor.

2016 bütçelerini hazırlamaya başlayan şirketlerde de yatırım projelerinin çoğunun beklemeye alındığı görülüyor. Şimdilik yeni yatırımlarını beklemeye almayanlarsa pazarlamadan başlayarak maliyetlerini kısma yoluna gidiyor. Özellikle de döviz gerektiren yatırımlar sadece Türkiye’deki değil, tüm dünyadaki belirsizliklerden etkileniyor.

Mazars Bütçe ve Planlama Direktörü Alber Amado, 2016 bütçelerinde çalışan sayısında kısıntıya gidileceğini belirtiyor. Amado, “Şirketlerden ayrılan personelin yerine çok elzem olmadığı sürece yenileri alınmıyor. Bu temkinli davranış politikası 2016 bütçelerine de yansıyacak” diyor.

Soyak CEO Emre Çamlıbel de 2016 bütçesinde inovatif pazarlama faaliyetlerine ağırlık verip bütçelerini verimli şekilde düzenleyeceklerini söylüyor. Çamlıbel, “İzmir’de gerçekleştirdiğimiz Mega Proje Soyak Siesta’nın son etabını, hiçbir ek pazarlama gideri olmadan satmak üzere planlayacağız. Bunların dışında da hem merkez giderlerimizi hem de üretim giderlerimizi optimize etmek için çalışmalarımızı sürdüreceğiz” diyor.

ALBER AMADO

ÖZLEM ÖZÜNER

HEDİYE GÜRAL GÜR

UĞUR ŞEKER

EMRE ÇAMLIBEL

MEHMET

REİS

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.