SON ÇEYREKTE BÜYÜMEYİ ‘TAKVİM’ TOPARLAYACAK

Capital (Turkey) - - PROJEKSİYON -

ürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2015’in son çeyrek dönemine ve dolayısıyla yılın tamamına ilişkin milli gelir verilerini mart ayının sonunda yayınlayacak. Yani son çeyrekte ve 2015’te ekonominin ne kadar büyüdüğünü öğrenmemize daha bir ay var. Dergimiz baskıya ay bitmeden verildiği için, bizim 2015’teki büyümeye ilişkin değerlendirmemiz ise ancak iki ay sonra, mayıs ayı sayısında yer alabilecek. Ancak ekonomideki büyümeye ilişkin temel öncü göstergelerin son çeyrek döneme ait verileri geçen ay belli oldu. Dolayısıyla bu dönemdeki ve 2015 yılındaki büyümeye ilişkin sağlıklı bir tahminde bulunma imkanına kavuştuk.

Söz konusu öncü göstergelere baktığımızda, 2015’in son çeyreğindeki büyümenin üçüncü çeyrektekinden daha yüksek çıkabileceği sonucuna varıyoruz. Çünkü bu dönemde sanayi üretimindeki yıllık artış hızlanmış, üçüncü çeyrekte gerileyen altın hariç ihracat ve ithalatta ise yeniden yükseliş yaşanmış durumda. Her ne kadar perakende satışlardaki yıllık artışta önceki çeyrek döneme göre fazla bir değişiklik görünmese de bu gelişmeler ekonomideki büyümenin dördüncü çeyrekte biraz hız kazanmasını sağlamış olabilir. Üçüncü çeyrekte ekonomi yüzde 4 büyümüştü. Dördüncü çeyrekteki büyüme yüzde 5’i aşmış olabilir. Dördüncü çeyrekteki bu performans artışıyla 2015’in tamamındaki büyüme ise yüzde 4 dolayında çıkabileceğe benziyor.

Yalnız ekonomide dördüncü çeyrekte göreceğimiz hızlanmanın gerçek bir performans artışından ziyade “takvim etkisi” kaynaklı olduğunu düşünüyoruz. Takvim etkisi, iş günü sayısındaki farklılıkların etkisini ifade ediyor. 2014 yılında ekim ayına denk gelen Kurban Bayramı tatili, 2015’te eylül ayına kaymıştı. Bu da ekim ayındaki iş günü sayısını önceki yıla göre arttırırken, eylül ayındaki iş günü sayısını ise önceki yıla göre azaltmıştı. Türkiye’de sanayi üretimi ve dış ticaret göstergeleri bu tür iş günü farklılıklarından çok fazla etkileniyor. Nitekim eylül ayında iş günü sayısının önceki yıla göre düşmesi, sanayi üretimi, altın hariç ihracat ve altın hariç ithalatta yıllık bazda büyük bir düşüş getirmişti. Ekim ayında iş günü sayısının önceki yıla göre artması ise bu üç göstergede yıllık bazda büyük artışa yol açtı. Üçüncü çeyreğin son ayı olan eylül ile dördüncü çeyreğin ilk ayı olan ekimdeki bu gelişmeler, üçüncü ve dördüncü çeyrek dönemlere de aynen yansıdı.

Yalnız sanayi üretimi ile dış ticaret göstergelerindeki takvim etkisi kaynaklı zayıflama üçüncü çeyrekte gayri safi yurtiçi hasıladaki (GSYİH) büyümeye pek fazla yansımamıştı. Bunun en önemli nedeni ise 2014’teki kuraklıktan sonra 2015’te tarımsal üretimde önemli bir artış yaşanması ve bu artışın da birçok üründe hasat mevsimine denk gelen üçüncü çeyrekte büyümeye daha çok katkı sağlamasıydı.

Üçüncü çeyrekteki olumsuz takvim etkisi ekonomideki büyümeye pek fazla yansımadı ama dördüncü çeyrekteki olumlu takvim etkisi yansımışa benziyor. Ancak takvim etkisi kaynaklı bu büyümeye fazla bel bağlamamak lazım. Bu takvim etkisinin ortadan kalkması bu yılın ilk çeyreğinde büyümenin yeniden düşmesine yol açabilir. Zaten gidişat da öyle gibi görünüyor. Tabii bu konuda daha kesin konuşabilmek için bu döneme ilişkin öncü göstergeleri görmek gerekiyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.