İŞSİZLİK 2015’TE BİRAZ DAHA YÜKSELDİ

Capital (Turkey) - - PROJEKSİYON -

1980’lerin sonlarında, iktidardaki Anavatan Partisi (ANAP) ile muhalefet partileri arasındaki ilişkilerin gerginleştiği dönemde ise iki yıl süren bir ekonomik durgunluk yaşandı. Neyse ki bu kez bir askeri darbeyle değil de iktidarın demokratik yoldan el değiştirmesiyle uzlaşmazlık aşıldı.

Ancak sandıktan yine tek partinin çıkmadığı 1990’lı yıllarda da siyasi partiler bir türlü uzlaşıp işler bir koalisyon hükümeti kuramadı. Bunun sonucu da yine ekonomik kriz, durgunluk ve bu kez “postmodern bir askeri müdahale” (28 Şubat 1997) oldu.

KOALİSYON YANILGISI

Esasında Türkiye bu dönemlerde yaşananları unutmuş değil. Ancak bu yaşananlara teşhis koyma konusunda bir sıkıntı var gibi görünüyor. Türkiye’de çoğu kişi geçmişteki bu örnekler içinden daha çok koalisyon hükümetleri döneminde yaşanmış olanları hatırlıyor. Bu nedenle de koalisyonlardan öcü gibi korkulurken tek parti iktidarlarının ise her sorunu sasında 2015’in iş gücü piyasası verileri henüz yayınlanmadı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2015 yılına ilişkin iş gücü piyasası verilerini 23 Mart’ta açıklayacak. Ancak geçen ay kasım ayına ve dolayısıyla 2015’in son çeyrek dönemine ait veriler yayınlandı. Aylık iş gücü piyasası verileri her ay düzenlenen anketlerin üçer aylık hareketli ortalaması alınarak hesaplandığından, kasım ayı verileri aynı zamanda dördüncü çeyrek dönemin verileri oluyor. İş gücü piyasasında dört çeyrek döneme ilişkin mevsimsel düzeltilmiş verilerin ortalaması alındığında ise TÜİK’in açıkladığı yıllık verilerin neredeyse aynısına ulaşılabiliyor. Biz de bu şekilde 2015 yılı verilerini TÜİK tarafından yayınlanmadan önce elde etmiş bulunuyoruz.

Mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranı 2015’in ilk iki çeyreğinde yüzde 10,2, son iki çeyreğinde ise yüzde 10,4 olarak gerçekleşti. Bunların ortalaması yüzde 10,3 ediyor. Bu da 2015’te işsizlik oranında önceki yıla göre 0,4 puanlık yükseliş yaşandığı anlamına geliyor. 2014 yılında işsizlik oranı yüzde 9,9 düzeyindeydi.

Bizim tahminlerimize göre, 2015’te Türkiye’deki iş gücü sayısı, önceki yıla göre yaklaşık otomatik olarak çözeceği sanılıyor.

Oysa yukarıda verdiğimiz örneklerin bir kısmı da tek parti iktidarları döneminde yaşanmıştı. Yakın geçmiş bize tek parti iktidarlarının sadece ilk dönemlerinde başarılı olduklarını, sonraki dönemlerinde ise aynı başarıyı yakalayamadıklarını gösteriyor. İlk dönemlerinde devraldıkları ekonomik sorunlara yoğunlaşan tek parti iktidarları başarılı oluyor. Sonraki dönemlerinde ise siyasi projelerini gerçekleştirmeye girişip uzlaşmazlıklara yol açtıkları için ekonomide işler bozuluyor. 1950’lerin ikinci yarısı ile 1980’lerin sonlarında bunları yaşadık. Son yıllarda da yine aynı durumla karşı karşıyayız.

UZLAŞMA KÜLTÜRÜ

Kısacası sorun tek parti veya koalisyon hükümeti sorunu değil, 65 yıllık demokrasi deneyimine rağmen hala bir uzlaşma kültürü geliştirememiş olmamız gibi görünüyor. Siyasetçilerin önemli tartışma konularında ille kendi istediklerinin olmasında ısrar etmeleri zaman zaman sistemin kilitlenmesini yol açıyor. olarak 875 bin kişilik artış göstererek 29,7 milyona ulaştı. Buna karşılık ekonominin yarattığı istihdam ise 675 bin kişi olarak gerçekleşti. Böylece işsizler ordusuna 200 bin kişi daha katıldı. Bu katılımla işsiz sayısı da 3,1 milyona yaklaştı.

Türkiye’de işsizlik üç yıldan beri yükseliyor. 2012’de yüzde 8,4 düzeyinde olan işsizlik oranı, üç yılda neredeyse 2 puan yukarı çıktı. Ekonominin son dört yıldır yavaş büyümesinden kaynaklanan bu yükseliş işsizlik oranını dört yıl aradan sonra yeniden çift haneye de taşıdı. İşsizlik oranı daha önce 2008-2009 küresel resesyonu sırasında da çift haneye yükselmiş, 2010 ve 2011 yıllarındaki hızlı büyümeyle ise tek haneye geri dönmüştü. 2015’te işsiz sayısı da küresel resesyon dönemindeki 3,1 milyonluk seviyesini tekrar yakaladı.

Ekonomideki yavaş büyüme eğiliminin bu yıl da devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle yaratılacak istihdamın yine iş gücü sayısındaki artışın gerisinde kalacağı ve dolayısıyla işsizlik oranının biraz daha yükseleceği öngörülüyor. Yapılan tahminler bu yıl için genelde yüzde 11 dolayında bir işsizlik oranına işaret ediyor. Bu gidişle bu yıl işsiz sayısı da 3,5 milyon dolayına yaklaşıp tüm zamanların rekorunu kıracağa benziyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.