Süreç inovasyonları

Capital (Turkey) - - BORSA -

n popüler inovasyonlar, ürün inovasyonları… Çünkü bunlar çok göz önünde. İkinci sırada hizmet inovasyonları var. Bunlar kadar ortada olmasa da aslında çok önemli bir inovasyon kategorisi de süreç inovasyonları. Süreç inovasyonlarının sonuçta ortaya çıkan ürün ve hizmetlere etkisi çok büyük olabiliyor. Genellikle şirket içinde gerçekleştirilse dahi zaman zaman bütün bir sektörü yeniden tanımlayabilecek inovasyonlar bunlar.

Benzinle çalışan ilk otomobil için patent başvurusu, 1886’da aynı gün Almanya’nın iki farklı şehrinde birbirlerini tanımayan Karl Benz ve Gottlieb Daimler tarafından yapıldı. Benz ve Daimler daha sonra güçlerini birleştirerek Daimler-Benz şirketini ve Mercedes-Benz markasını yarattı. Ancak 1913 yılına kadar her otomobil tek tek üretiliyordu. Bir et paketleme tesisini gezen Henry Ford, orada gözlediği demontaj hattı fikrini montaj hattına çevirerek otomobil üretim sürecini yeniden tanımladı. Böylece 1908’de 850 dolara satılan bir Ford Model-T’nin fiyatı 1913’de 600 dolara ve 1916’da ise 350 dolara düştü! Eskiden sınırlı bir kitlenin alabildiği otomobil ulaşılabilir hale geldi. 1950’lere kadar düz cam üretimi her iki yüzün parlatılmasını gerektiriyor ve hem maliyetli hem de kalitesiz oluyordu. Sir Alastair Pilkington erimiş camı bir kalay banyosu üzerinde yüzdürerek Float Cam prosesini geliştirdi. Mükemmel yüzey kaliteli ve ucuz cam üreten bu süreç inovasyonu bugün bütün dünyada kullanılıyor.

Delta havayolları 1955’te Atlanta’yı merkez yaparak uç noktalara oradan uçmaya başladı. 1970’lerde Federal Express kurye şirketi bu modeli benimseyerek Memphis’i merkez ilan etti. Bu sistemde bütün paketler önce ülkenin dört bir yanından toplanıyor, merkezde adreslerine göre ayrılıyor ve yeniden uçaklara konulup dağıtılıyor. Bu şekilde New York’ta yandaki binaya gidecek bir paket dahi, önce gece Memphis’e gidiyor ve ertesi sabah New York’ta dağıtıma giriyor. Bu ilk bakışta verimsiz gibi görünmesine rağmen dağıtım süreciyle ilgili bir hesabın sonucunda çıkan bir sistem. Örneğin 10 uç noktası olan bir sistemde bu modelde yalnızca 9 rota gerekiyor. Oysa bütün noktaları birleştirmeye kalktığınızda 45 rota gerekiyor.

Boeing’in 787 uçağının geliştirilmesi ve üretiminde çok sayıda global iş ortağı kullanıldı. Kompozit malzemeler gibi birçok inovasyon içeren bu uçak, bir ürün inovasyonu olduğu kadar ciddi bir süreç inovasyonu ve bir iş modeli inovasyonuydu. 1.148 adet sipariş alan 787’den bugüne kadar 380 tanesi teslim edildi.

Süreç inovasyonu dendiğinde akla gelen önemli bir örnek de Toyota. O derece ki ilk kez Toyota’da uygulanan birçok yaklaşım “Toyota Yolu” adı altında kitaplaştırıldı. Japonya’da tohumları atılan Tam Zamanında Üretim (JIT), Kanban Kartı ile bir sonraki ürün istasyonunun bir öncekinden mal çekmesi ve üretim içi stokların minimize edilmesi, üretim hatalarını önlemeye dönük makine ve ekipman tasarımları (Poka Yoke) ve bir dakikada kalıp değişimi (SMED) gibi yaklaşımlar bütün dünyaya yayıldı. Bu yaklaşımlardan bazıları fabrikaların da dışına taşarak kullanıldı. Örneğin Kanban felsefesi müşteriyle bağlı otomatik tedarik sistemlerine ışık tuttu. Süreç inovasyonları, süreçlerle ilgili iyi ve kötü deneyimlerden, performans ve hızın giderek daha kritik hale gelmesinden ve elbette teknolojideki gelişmelerden etkileniyor. Dünyanın en büyük e-ticaret şirketlerinden Amazon, ürünleri alıcılarına ulaştırmak için kuadkopterleri denemeye başladı. Eğer bu operasyonu başarıyla gerçekleştirebilirse dağıtımda müthiş bir süreç inovasyonu olacak.

Özellikle üretim süreçlerinde fiziksel ürünleri ortaya çıkarmada önce 3D baskı diye adlandırılan, daha sonra eklemeli üretim diye tanımlanan teknoloji, birçok malın üretiminde devrim yapmaya aday. Bu yönüyle üretim süreçlerinde son zamanların en büyük inovasyonu denebilir. Şu anda prototip üretimleri, yedek parça üretimi, ihtiyaca yakın yerde üretim konularında yol almış durumda. 3D baskıyla ev bile üretilebildiği düşünülürse fiziksel ürünler üreten birçok sektörün etkileneceği beklenebilir.

Süreçlerde en büyük inovasyon ise makinelerin insanların yerini almasıyla oluyor. Yıllar önce programlanabilir robotların rutin üretim işlerini devralması ile başlayan trend giderek zeka gerektiren görevlere doğru ilerliyor. Makinelerin yeni işler üstlenmesinde yapay zeka, makine öğrenmesi, nesnelerin interneti, büyük veri, robotik gibi teknolojiler rol oynuyor. İşini giderek daha iyi yapan zeki makineler süreç inovasyonunda son noktayı koyabilir.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.