ENFLASYONDA YATAY SEYİR DÖNEMİ

Capital (Turkey) - - KONJONKTUR -

tüketimindeki ortalama artış yüzde 2,6’da kaldı. Aynı dönemde özel yatırımlardaki yıllık ortalama değişim ise yüzde -0,3 olarak gerçekleşti. Yani bu dönemde yatırımlarda artış yerine az da olsa bir düşüş yaşandı.

SİYASETİN ETKİSİ

Yurtiçindeki güven problemi, büyük ölçüde siyasi gelişmelerden kaynaklanıyor. Geçen yılki iki seçim arasındaki geçiş dönemini saymazsak, esasında son 4 yılda da iktidarda bir tek parti iktidarı vardı. Ancak tek parti iktidarının otomatik olarak siyasi istikrar getirmediğini bu dönemde gördük. 2002 yılında iktidara gelen AKP’nin ilk döneminde ekonomide işler gayet iyiydi. Ancak daha sonra ekonominin ikinci plana atılıp siyasi projelerin hayata geçirilmeye

Yıllık Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) enflasyonu nisan ayında yüzde 6,6 oldu. Bu oran önceki ay yüzde 7,5 düzeyindeydi. Buna göre nisan ayında enflasyonda 0,9 puan gibi önemli bir düşüş yaşanmış bulunuyor. Enflasyonda önceki 2 ayda da düşüş vardı. Ocak ayında yüzde 9,6’ya kadar çıkmış olan enflasyon, şubat ayında düşüşe geçmişti. Bu düşüş enflasyonu 3 ayda tam 3 puan aşağıya taşıdı.

Enflasyondaki bu düşüşün iki nedeni var. Bunlardan birincisini “baz etkisi” oluşturuyor. Geçen yılın ilk aylarında enflasyon oranları o kadar yüksekti ki bu yıl aynı dönemde önemli bir düşüş yaşanacağı zaten baştan belliydi. Bizim aylık enflasyon oranlarının hep “mevsim normalleri” (son 10 yılın ortalaması) dolayında çıkacağı varsayımıyla yaptığımız hesaplar, ilk 4 ayda enflasyonda 1,5 puana yakın bir düşüş olabileceğine işaret ediyordu. Bu hesaplara göre enflasyonun nisan ayında yüzde 7,5 dolayına inmesi ihtimali vardı. Enflasyonda son 3 ayda yaşanan düşüşün ikinci nedenini ise gıda fiyatlarındaki gerileme oluşturuyor. Büyük ölçüde Rusya’ya meyve-sebze ihracatının durması nedeniyle son 3 ayda gıda fiyatları mevsim normallerinin aksine düşüş gösterdi. Bu da enflasyonu baz etkisinin işaret ettiği seviyenin de 1 puan kadar altına çekti.

Son 3 aydaki düşüşle enflasyon çift hanenin kıyısından yüzde 7’nin altına kadar indi. Böylece yüzde 5’lik hedefin etrafındaki belirsizlik aralığının içine girdi. Ancak enflasyondaki düşüşün daha fazla sürmesi biraz zor görünüyor. Çünkü yılın kalan döneminde ilk 4 aydaki olumlu baz etkisi olmayacak. Bu baz etkisinin yokluğu nedeniyle yılın kalan döneminde enflasyonun nispeten yatay bir seyir izlemesi ihtimali daha güçlü gibi görünüyor. Hatta gıda fiyatlarında son 3 ayda yaşanan hızlı düşüşün bir düzeltmesi gelirse önümüzdeki aylarda enflasyonun yeniden yükselmesi bile söz konusu olabilir. Geçmiş yıllarda gıda fiyatlarında bu tür düzeltmeler çok yaşandığı için bu olasılık oldukça da güçlü görünüyor.

Nitekim bu nedenle yıl sonu enflasyon beklentileri hala yüzde 7’nin üzerinde bulunuyor. Mesela Merkez Bankası’nın mayıs ayında düzenlediği Beklenti Anketi’nde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 7,8 olarak çıktı.

Zaten Merkez Bankası da bu nedenle nisan ayı sonunda yayınladığı yılın ikinci Enflasyon Raporu’nda enflasyon çalışılması işleri berbat etti. 2013’ün ortalarındaki Gezi Parkı olayları, 2013’ün sonlarında patlak veren büyük yolsuzluk ve rüşvet skandalı, 2014’teki cumhurbaşkanlığı seçimi ve 2015 yılındaki iki genel seçim, siyasetin hep diken üstünde seyretmesine yol açtı.

1 Kasım’da tekrarlanan genel seçimden AKP’nin yeniden tek başına iktidar çıkmasıyla siyasi istikrarın geri geldiğini sananlar da son 7 ayda yaşananlarla hayal kırıklığına uğradı. Bu dönemde terör iyice azarken dış politikada yaşanan sorunlar da ekonomiyi olumsuz etkilemeye başladı. AKP içinde yaşanan anlaşmazlıklar yüzünden seçimin üzerinden daha 7 ay geçmeden bir hükümet değişikliği yaşanması ise siyasi istikrar konusundaki soru tahminlerini değiştirmedi. Merkez Bankası, ocak ayında yayınladığı 2016’nın ilk Enflasyon Raporu’nda bu yıl sonuna ilişkin enflasyon tahminini yüzde 6,5’ten yüzde 7,5’e, 2017 yıl sonu enflasyon tahminini ise yüzde 5,5’te yüzde 6’ya çıkarmıştı. Ayrıca o raporda enflasyonun 2018’de yüzde 5 civarında istikrar kazanacağı öngörüsü de yapılmıştı. Nisan ayı sonunda yayınlanan yılın ikinci Enflasyon Raporu’nda bu tahminler aynen korundu.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.