B

Capital (Turkey) - - GÜNDEM -

ırakın dedelerimizi, babalarımızın dünyası bile geride kalıyor süratli gelişmeler karşısında. Küresel ağırlık merkezi, oyuncuları, oyunun kuralları farklı olan bir dünyaya girdik. 2008 bunalımından bu yana küreselleşme akımı geriye sarmaya başlarken dijital ekonomi sınır ötesi ticaret ve işlem trafiğini hem artırdı hem de maliyetleri aşağıya doğru çekiyor.

Durgun, doygun OECD dünyasından Doğu’ya doğru güç kayıyor. Gelişmenin nimetlerinden en fazla bu bölgelerin yararlandığı, orta sınıfın palazlandığı, tüketimin kamçılandığı, enerji ticaretinin, para trafiğinin bu yönde aktığı görülüyor. Böylesi bir merkez kayması ilk defa olmuyor. Tarihi gelişime baktığımızda merkezin, son üç bin yılda birkaç kez değiştiğini görmek mümkün. Önceleri ekonomik ve askeri güç, Mısır, Yunan ve Roma medeniyetlerinin deniz ticareti sayesinde müreffeh ekonomiler kurdukları Akdeniz havzasıydı.

İlk 1000 yıla girilirken yaşanan kayma neticesinde Sung Hanedanı yönetimindeki Çin dünyanın rakipsiz tek süper gücü haline dönüştü. 100 milyonluk nüfusuyla 310 milyon dolayındaki toplam dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturuyordu o zaman. 11’inci yüzyıla geldiğimizde 1 milyon 250 bin kişilik dev ordusuyla Çin, teknoloji, ekonomi ve sanatta da hayret verici üstünlük ve cazibeye sahip idi. Asya, 1750’de dünya nüfusunun yarısına ve GSMH’nin da yarıdan fazlasına hükmediyordu. 18’inci yüzyılda Japonya’nın kapitalistleşmesini sağlayan Meiji Devrimi küme atlattı bu ülkeye.

Rönesans’ı yaşayan Avrupa’da ise kişi başına gelir düzeyi, 1500 yılına kadar (1990 yılı fiyatlarıyla) 500 dolar civarındaydı. 19’uncu yüzyılın ortalarına doğru 1.000 doları bulabildi. Yani, Batı Avrupa'yı bugünkü 20 bin dolara yaklaşan ortalama gelir düzeyine sıçratan ve “Batı Uygarlığı’nın dünyaya damgasını vurmasına yol açan gelişmeler sadece son 150-200 yılda meydan geldi. Hıristiyan Avrupa, matematikten tıbba, coğrafyadan kamu yönetimine kadar pek çok alanda İslam uygarlığından çok şey öğrendi.

Yeni kıtanın keşfinden sonra İngiltere, Hollanda, İspanya ve Portekiz gibi büyük tüccar ulusların yükselişiyle dünyanın güç merkezi bu defa Atlantik’e doğru kaydı. 1914’te Osmanlı denetimindeki toprakların çoğu İngiltere ve Fransa’nın eline geçti. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise ABD öncülüğünde dünyanın yeni ekseni Pasifik oldu. 21’inci yüzyılda yeniden yükselişe geçen Asya’nın eski haşmetli dönemine geri döndüğünü söylemek mümkün.

Aslında güç kayması, sadece Batı’dan Doğu’ya ülkeler arasında olmuyor, aynı zamanda Doğu ve Batı’nın kendi içinde de, hatta hükümetlerden hükümet dışı kuruluşlara,

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.